در روزهای نیمه آبان، محوطه نمایشگاه بینالمللی همدان رنگ و بوی دیگری دارد. بوی خاک سفالخوردهی لالجین با بوی نان تنوری عشایر در هم آمیخته و چشم هر بینندهای را میگیرد. دو نمایشگاه ملی و تخصصی در کنار هم برگزار شدهاند؛ یکی روایتگر هنر هزارساله سفال ایران و دیگری تصویرگر زندگی پرفراز و نشیب عشایر کشور.
به گزارش همدان پیام، نمایشگاه ملی اقوام و عشایر و نمایشگاه تخصصی سفال و سرامیک، از ۱۹ تا ۲۴ آبانماه با حضور معاون صنایعدستی و هنرهای سنتی وزارت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی در همدان گشایش یافتند. در این 2 رویداد بیش از ۱۳ استان از سراسر کشور شرکت کردهاند تا هم توان تولیدی و هنری خود را به نمایش بگذارند و هم در نشستها و کارگاههای تخصصی تبادل تجربه کنند.
در بخش سفال و سرامیک، ۵۰ غرفه به نمایش آثار هنرمندان و فعالان این عرصه اختصاص یافته است. در کنار آن، کارگاههای آموزشی و نشستهایی میان متخصصان حوزه کوره، خاک صنعتی و مواد اولیه برگزار میشود تا مسیر حرفهایسازی این هنر- صنعت بیش از پیش هموار شود. حضور شرکتهای فعال در زمینه خاک صنعتی و تجهیزات پخت نیز بُعد صنعتی و علمی نمایشگاه را پررنگ کرده است.
اما در ضلع دیگر محوطه، چادرهای عشایری با پارچههای تیره و رنگارنگ، فضای متفاوتی آفریدهاند. این بخش از نمایشگاه که به همت امور عشایر و سازمان جهادکشاورزی همدان برپا شده، با مشارکت بیش از ۱۰ استان کشور و ۱۷ غرفه از تولیدات و صنایع تبدیلی عشایری همراه است.
رضا بهراملو، رئیس سازمان جهادکشاورزی استان همدان، در گفتوگو با همدانپیام هدف از این نمایشگاه را نمایش چهره واقعی عشایر بهعنوان تولیدکنندگان امنیت غذایی کشور» عنوان میکند و میگوید: «در استان همدان ۱۴ هزار نفر جمعیت عشایری زندگی میکنند که کمتر از یک درصد جمعیت استاناند، اما همین جمعیت کوچک ۲۰ درصد از گوشت قرمز استان را تولید میکند.
وی باور دارد که نمایشگاه عشایر فرصتی برای تبادل تجربه و معرفی صنایع تبدیلی است؛ صنایعی که از پشم و پوست گوسفند تا لبنیات و صنایعدستی سنتی را در بر میگیرد. بهراملو تأکید میکند: «عشایر قشری مولدند و نمایش این ظرفیتها در کنار صنایع دستی، میتواند مسیر توسعه پایدار روستایی و عشایری را روشنتر کند.
در میان غرفهها، زنان عشایر با لباسهای محلی در حال چیدن محصولات لبنی تازه، دوغ، ماست، کره و نان تنوریاند. کودکان در کنار مادرانشان نشستهاند و از گردشگران و بازدیدکنندگان استقبال میکنند. آنسوتر، هنرمندان سفالگر از لالجین، میبد، تبریز و گناباد مشغول کار با چرخ سفالگری هستند؛ چرخهایی که بیوقفه میچرخند و گل خام را به ظرفی ظریف تبدیل میکنند.
همنشینی این 2نمایشگاه، تصویری متفاوت از اقتصاد هویتبنیان ایران ارائه داده است؛ جایی که هنر و تولید سنتی، در کنار زندگی عشایری، حلقههای زنجیره ارزش فرهنگی و اقتصادی کشور را کامل میکنند.
بهراملو در ادامه به اقدامات حمایتی از عشایر اشاره میکند: «نصب پنلهای خورشیدی، مرمت راههای عشایری، آبرسانی با تانکر، برقرسانی و توزیع آرد از جمله برنامههای در دست اجراست. البته قصد داریم با حرکت به سمت مولدسازی عشایر و روستاییان، به جای توزیع آرد، آسیابهای کوچک در اختیارشان بگذاریم تا خودشان آرد تولید کنند.
در سوی دیگر سالن، معاون صنایعدستی و هنرهای سنتی کشور در حال بازدید از غرفههای سفال است و با هنرمندان گفتوگو میکند. وی تأکید دارد که «سفال و سرامیک نه فقط هنر که بخشی از اقتصاد فرهنگی کشور است» و لالجین همدان همچنان در صدر این جریان قرار دارد.
همچنین متخصصان حوزه کوره، خاک صنعتی و توزیع نیز در رویداد حضور دارند و یک کارگاه معتبر و مجموعهای فعال در حوزه خاک صنعتی نیز در نمایشگاه حاضر شدهاند.
قابل ذکر است، نمایشگاه تخصصی سفال و سرامیک همزمان با نمایشگاه و جشنواره اقوام و عشایر از ۱۹ تا ۲۴ آبانماه در نمایشگاه بینالمللی همدان برپاست.
این 2 نمایشگاه همزمان، بیش از هر چیز نشان میدهند که میراث فرهنگی، تولید سنتی و زیست عشایری، سه ضلع یک هویت ملیاند. همدان، در این روزها، به صحنه تلاقی این اضلاع تبدیل شده است؛ جایی که بوی خاک و دود کوره، با صدای نی چوپانان در هم میآمیزد و یادمان میاندازد ریشههای اقتصاد مردمی ایران، هنوز در دل همین سنتها میتپد.
