آمارها علاوه بر آنکه نمایی از وضعیت کنونی را نشان میدهد، راهنمایی برای اقدامات آتی نیز به شمار میرود. در کنار اینها میشود با آمار، مقایسه را انجام داد و با این مقایسه، تأثیر عوامل مختلف بر پدید آمدن یک وضعیت را سنجید.
در صنعت هتلداری نیز به همین گونه است، آمار و ارقام از تعداد هتلها، ضریب اشغال آنها در برهههای مختلف علاوه بر آنکه چشماندازی از این صنعت به دست میدهد، دست سرمایهگذاران را باز میگذارد تا بتوانند با اشراف به شرایط در این حوزه و مناطق مختلف ورود پیدا کرده و انتظار بازگشت سرمایه را داشته باشند. با وجود این به نظر میرسد در این زمینه مانند سایر بخشهای گردشگری نظیر گردشگری داخلی و... آمار و ارقام یا وجود ندارد یا دسترسی به آنها آسان نیست.
جمشید حمزهزاده، رئیس جامعه حرفهای هتلداران ایران به «دنیایاقتصاد» میگوید: ما در ایران یک مکانیزم آماری مشخص درباره ضریب اشغال هتلها نداریم و همین امر باعث شده آماری که در این زمینه بیان میشود به شکل حدودی باشد و عدد و رقم دقیق بیان نشود.
او با اشاره به اینکه در هتلها لیست ثبتشدهای از مسافران وجود دارد که همین حدود را از دیگر آمار گردشگری دقیقتر میکند، اضافه میکند: با این حال عموماً آمارها به شکل عمومی منتشر نمیشود هر چند کسانی که قصد سرمایهگذاری در این حوزه را داشته باشند میتوانند با جامعه هتلداران در تماس باشند که به شکل رایگان و افتخاری دادهها و اطلاعات مرتبط را در اختیارشان میگذارد تا با چشم باز وارد این حوزه شوند.
رئیس جامعه حرفهای هتلداران ایران در این باره که چرا این آمار از سوی متولی گردشگری اعلام نمیشود، میگوید: لازمه این امر تعامل میان وزارت میراث فرهنگی و گردشگری با جامعه هتلداران است که متأسفانه در این زمینه تعاملات چندان کامل و گسترده نیست که بتوانیم به زبان مشترک برسیم.
او درباره وضعیت کنونی هتلداران اضافه میکند: اوضاع این صنعت به شدت آشفته است، ضریب اشغال هتلها به شکل محسوسی پایین آمده است و اگر وضعیت به همین شکل ادامه پیدا کند بسیاری از هتلها یا تعطیل خواهند شد یا مشابه زمان کرونا به سمت تعدیل نیروهای ثابت خود میروند. متأسفانه متولی گردشگری هم علاقهای برای رفع این مشکل ندارد و مجموعهای از اقدامات پراکنده و غیرهدفمند را در این زمینه انجام داده است.
حمزهزاده از کنسلی ۸۵درصد از رزرو هتلها برای توریستهای خارجی و بالای ۵۰درصد برای گردشگران داخلی خبر میدهد و میگوید: شرایط اخیر کشور باعث انصراف توریستهای خارجی از سفر به ایران شده و از سوی دیگر تورم و بالا رفتن قیمتها سفر را از سبد گروهی از خانوارهای ایرانی حذف کرده است، ضمن اینکه اتفاقات اخیر هم در بیعلاقگی مردم به سفر تأثیرگذار بوده است.
آیا حراجی سفر به عنوان برنامهای که متولی گردشگری برای رونق سفر در نیمه دی ماه و بهمن قرار است اجرا کند، میتواند رکود حاکم بر هتلهای کشور را جبران کند؟
رئیس جامعه حرفهای هتلداران ایران پاسخ میدهد: حراجی سفر اثرگذار نخواهد بود زیرا روی آن کار علمی و مطالعاتی انجام نشده است، در کنار آن ما شاهد هماهنگی با هتلها هم نیستیم. اگر در نظر بگیرید یکی از هزینههای عمده سفر اقامت و به معنای دیگر هتل است، چطور میتوانیم سفر ارزان را طراحی کنیم و در آن هتلها نقشی نداشته باشند؟ متأسفانه آنچه میبینیم این است که گروهی بدون در نظر گرفتن فعالان اصلی صنعت توریسم برنامهای میریزند که وجه تبلیغاتی آن غالب است.
وی از خلأهای آماری دیگر گردشگری در کشور به نبود آمار مشخص توریستهای داخلی و خارجی به تفکیک سخن گفت و اضافه کرد: آماری که درباره گردشگران خارجی مطرح میشود، از مبادی ورودی کشور به دست آمده است، در این زمینه هر فردی که با هر انگیزهای وارد ایران شده باشد به عنوان توریست ورودی لحاظ میشود.
حمزهزاده با تأکید بر اینکه ما باید در کشور یک مکانیزم آماری برای کسب تعداد دقیق گردشگران چه داخلی و چه خارجی داشته باشیم، میگوید: سیاستگذاریها زمانی به اهداف خود دست مییابند که بر مبنای آمار و اطلاعات صحیح انجام شوند، همچنین سرمایهگذاران با استفاده از این آمار میتوانند بررسی کنند در کجا میتوانند بازگشت سرمایه داشته باشند و خلأهای موجود را پر کنند.
سیدحسن سیاد رئیس جامعه هتلداران استان فارس هم در این باره به «دنیایاقتصاد» میگوید: از آنجا که هتلها زیر نظر اداره اماکن فعالیت میکنند باید ورود هر مسافری را در سامانه ثنا ثبت کنند. بنابراین آمار دقیق مسافران را میتوان از اداره اماکن استانها دریافت کرد.
وی در این باره که کسانی که قصد سرمایهگذاری یا پژوهش درباره وضعیت هتلها را دارند برای اطلاع از وضعیت ضریب اشغال هتلها باید بهچه نهادی مراجعه کنند، از بخش سرمایهگذاری اداره کلهای میراث فرهنگی و گردشگری استانها یاد و اضافه کرد: در وزارت میراث فرهنگی و گردشگری هم این دادهها در اختیار کسانی که قصد سرمایهگذاری دارند، قرار میگیرد.
علاوه بر آن در سامانه جامع نظارت، آمار و اطلاعات تأسیسات گردشگری(جانا) نیز آمارهای مرتبط با هتلها توسط گردانندگان این مجموعهها بهروز میشود.