| دوشنبه - 2 شهريور 1405 - شماره 5493 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
کد مطلب: 143628 |
تاریخ انتشار: 1404-04-21 - 10:34 |
تعداد بازدید: 204 |
|
|
|
|
 بازگشایی موزهها نشانه بیداری گردشگری
۲۲ موزه تعطیل همدان در انتظار تصمیم شورای تأمین
نویسنده : مریم مقدم
گردشگری
۲۹ روز از آغاز جنگ ۱۲روزه اسرائیل میگذرد؛ جنگی که هرچند به طور مستقیم در مرزهای ما رخ نداد، اما تأثیرات امنیتی و روانی آن در تمام منطقه احساس شد. در این مدت، ۱۷ روز از پایان جنگ هم گذشته و ایران نیز، در همدلی با شرایط بحرانی منطقه و در چارچوب تدابیر امنیتی، اقداماتی پیشگیرانه از جمله تعطیلی موزهها و انتقال اشیای ارزشمند به مخازن امن را در دستور کار قرار داد.
همزمان با آغاز جنگ تحمیلی ۱۲ روزه اسرائیل علیه ایران، نگرانیها از حفظ آثار تاریخی و موزهای کشور افزایش یافت و این نگرانی نه تنها مربوط به ایران بلکه مربوط به آثار تاریخی در دیگر نقاط جهان در مخاصمات مسلحانه و جنگها است. همزمان با افزایش درگیریهای نظامی در جهان، موزهها و گنجینههای فرهنگی با خطرات جدی روبهرو هستند.
در جنگ ۱۲ روزه اسرائیل علیه ایران نیز نگرانیها از آسیبهای ناشی از بمباران رژیم صهیونیستی در حریم آثار تاریخی، نگرانیها از هدف قرار دادن موزهها و محوطههای باستانی را تشدید کرد و برخی موزههای کشور از جمله موزههای استان همدان با انتقال آثار تاریخی در اختیار خود به مخازن امن در کوتاهترین زمان، پیشگیری از آسیبها را براساس پروتکلهای جهانی به انجام رساندند و حتی موزه ملی ایران اقدام به نصب «سپر آبی» (نشان جهانی) برای در امان ماندن موزه در مخاصمات مسلحانه کرد.
اما اکنون خبر بازگشایی مرحلهای موزهها، همانند نور کمجان اما امیدبخشی در پایان تونل است. گشایش درهای موزهها بیش از آنکه یک تصمیم اداری یا حفاظتی باشد، پیامی اجتماعی و فرهنگی دارد: بازگشت تدریجی گردشگری به شرایط عادی.
موزه؛ قلب تپنده گردشگری فرهنگی
موزهها صرفا مکانهایی برای نگهداری اشیاء تاریخی نیستند؛ آنها قلب تپندهی گردشگری فرهنگی یک ملتاند. باز بودن درهای موزهها یعنی حیات در جریان است، شهر زنده است، گردشگر میآید، اقتصاد میچرخد و امید در جامعه جوانه میزند.
در شهرهایی مانند همدان که دارای بافت تاریخی غنی و ظرفیت بالای میراث فرهنگی هستند، نقش موزهها بهمراتب پررنگتر است. همدان با داشتن ۲۲ موزه در سطح استان و ۱۷ موزه تنها در شهر همدان، در صف نخست استانهایی قرار دارد که میتوانند در صورت تصمیمگیری هوشمندانه، بهسرعت به وضعیت پویای گردشگری بازگردند.
بازگشایی مرحلهای؛ گامی به سوی احیای گردشگری ملی
حالا طبق اعلام علی دارابی، قائممقام وزیر میراث فرهنگی، امکان بازگشایی تدریجی اماکن فرهنگی- تاریخی پس از عبور از وضعیت اضطراری فراهم شده است. او تأکید کرده که تصمیمگیری برای بازگشایی موزهها بر اساس سطح خطر هر استان، به شورای تأمین استانها واگذار شده است.
اقداماتی چون انتقال اشیای ارزشمند به مخازن امن، فعالسازی پروتکلهای امنیتی دیجیتال و فیزیکی، و نظارت مستمر کمیته بحران موزهها، همگی نشانهای از جدیت دولت برای محافظت از میراث ملی در شرایط بحرانی بوده است. اما اکنون با فروکش کردن تهدیدات فوری، زمان آن رسیده که تصمیمگیریها از حالت محافظهکارانه خارج شده و به مرحله فعالسازی دوباره برسند.
همدان؛ نیازمند تصمیم فوری و قاطع شورای تأمین
در این میان، همدان جایگاه ویژهای دارد. همدان با پیشینه تاریخی بهجامانده از مادها، هگمتانه، عصر اسلامی، قاجاری و پهلوی، نهتنها یکی از کهنترین شهرهای جهان است، بلکه از پویاترین مقصدهای گردشگری فرهنگی کشور نیز محسوب میشود.
در فصل تابستان که هزاران گردشگر از داخل و خارج کشور همدان را بهعنوان مقصد خود انتخاب میکنند، بسته بودن موزهها نهتنها فرصتهای اقتصادی را نابود میکند، بلکه موجب تضعیف روح گردشگری نیز میشود.
در شرایط کنونی، بدون تصمیم قاطع و فوری شورای تأمین استان، همدان فرصت طلایی بازگشت به مسیر گردشگری را از دست خواهد داد. تصمیم به بازگشایی موزهها در همدان، نه صرفاً یک حرکت اداری، بلکه یک ضرورت اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی است.
توصیهها و پیشنیازهای بازگشایی موفق
یک کارشناس موزهداری معتقد است در صورتی که بازگشایی موزهها به تصویب شورای تأمین برسد، لازم است برخی اقدامات و الزامات بهطور جدی دنبال شود.
مینا محبیان در گفتوگو با همدان پیام گفت: این اقدامات شامل تعیین سقف ظرفیت بازدید روزانه برای جلوگیری از تراکم جمعیت؛ اجرای مسیرهای یکطرفه در فضای موزهای برای کنترل جریان بازدید؛ استقرار سیستمهای نظارت تصویری و دیجیتال؛
بازگشت تدریجی اشیای منتقلشده به vitrines اصلی؛ ارائه بلیت الکترونیک و رزرو اینترنتی بازدید برای مدیریت تقاضا؛ تقویت حضور راهنمایان و نیروهای حفاظتی است.
وی تأکید کرد: همچنین ضروری است تا کمیتههای فنی هر موزه، ارزیابی دقیقی از زیرساختهای خود ارائه دهند و سطح آمادگی را به اطلاع مدیران استانی برسانند.
مخازن امن؛ دوری از مخاصمات و استانداردهای جهانی
مخازن امن برای نگهداری آثار و اشیای تاریخی در اختیار موزهها چه ویژگیهایی دارند و استاندارد موزهها برای انتقال آثار در مخاصمات مسلحانه به این مخازن چگونه است؟ برخی کارشناسان موزهداری با اعلام این که برای حفظ آثار ارزشمند موزهای، ساخت مخازن امن باید با دقت و برنامهریزی دقیق انجام شود اعلام کردند، انتخاب محل مناسب برای مخازن امن از اولین و مهمترین گامهاست.
به گفته آنها، مخازن امن برای نگهداری اشیای تاریخی بهتر است دور از مناطق نظامی و مراکز حساس احداث شوند تا احتمال آسیبپذیری آثار موزهای کاهش یابد. همچنین استفاده از فضاهای زیرزمینی یا سازههای مقاوم در برابر انفجار و زلزله هم میتواند امنیت بیشتری برای آثار موزهای ایجاد کند.
از سیستم هشدار تا برنامه انتقال به مخازن امنتر
کارشناسان موزهداری درباره رعایت استانداردهای امنیتی در مخازن موزهای در گفتوگوهای رسانهای در روزهای اخیر به تکرار اعلام کردهاند که از نظر امنیتی، این مخازن باید به آخرین فناوریهای حفاظتی مجهز باشند. درهای ورودی از جنس فولاد ضدگلوله و مجهز به قفلهای الکترونیکی با سیستمهای تشخیص هویت باشند.
دوربینهای مداربسته با کیفیت بالا تمام زوایای فضای داخلی و محیط اطراف را تحت پوشش قرار دهند و سنسورهای حساس به حرکت، دما، رطوبت و دود نیز به صورت شبکهای نصب شوند تا در صورت هرگونه تغییر غیرعادی، هشدارهای لازم ارسال کنند. وجود سیستمهای اطفای آتشسوزی ویژه که با گازهای بیخطر کار میکنند هم برای محافظت از آثار تاریخی در برابر آتشسوزی ضروری است.
حتی به گفته کارشناسان، در مواقع اضطراری، مخازن موزهها باید به سیستمهای ارتباطی مستقل و پشتیبان مجهز باشند تا در صورت قطع شبکههای عمومی، امکان ارتباط با مراکز امنیتی و مدیریت بحران وجود داشته باشد. علاوه بر این موارد، قفسهبندیها و ویترینهای ویژه باید از مواد مقاوم و ضدضربه ساخته شوند و هر بخش به صورت مجزا قابل حفاظت باشد. در نهایت، انجام آزمایشهای دورهای سیستمها و بهروزرسانی مستمر تجهیزات، ضریب اطمینان مخازن را به میزان قابل توجه افزایش خواهد داد.
نصب دوربینهای نظارتی، سیستمهای هشداردهنده و کنترل دسترسی، از دیگر استانداردهایی است که به گفته کارشناسان موزهداری، برای حفظ امنیت فیزیکی مخازن امن موزهها ضروری است. جدای از این تمهیدات، تنها افراد مجاز و مورد اعتماد باید امکان ورود به مخازن امن داشته باشند و در مواقع بحران، برنامههای مشخص برای انتقال سریع آثار به مکانهای امنتر از مخزن قبلی وجود داشته باشد.
ضرورت تلاش بیشتر در مجامع جهانی برای مصون داشتن آثار تاریخی و موزهها
ایران امروز علاوه بر مخاطرات طبیعی نظیر زلزله و سیلاب و مخاطرات انسانی نظیر سرقت آثار موزهای با جنگ نیز مواجه شده است. حملات یک جانبه رژیم صهیونیستی که در یک مورد حریم طاق بستان در کرمانشاه را نقض کرد و حالا نگرانی از در خطر قرار گرفتن آثار تاریخی را در وزارت میراث فرهنگی و مجامع جهانی افزایش داده است. در چنین شرایطی است که کارشناسان موزهداری میگویند، طراحی مخازن امن برای موزهها نیازمند ملاحظات ویژه است.
محمدرضا کارگر، مدیر سابق اداره کل موزهها و اموال منقول فرهنگی وزارت میراث فرهنگی درخصوص لزوم همکاری بیشتر با سازمانهای بینالمللی برای جلوگیری از خطر حمله به موزهها و آثار تاریخی در جنگها و مخاصمات مسلحانه اعلام کرد: مخازن امن در مرحله نخست از غارت موزهها جلوگیری میکنند و نصب سپر آبی بر پشت بام موزهها و آثار تاریخی همجوار آنها نیز کمک میکند که نیروهای متخاصم متوجه این موضوع باشند که موزهها و آثار تاریخی از حفاظت قانونی جهانی برخوردارند و قوانین مرتبط با آنها باید بهطور کامل در جنگها و مخاصمات مسلحانه رعایت شود.
کارگر افزود: همه کشورهای جهان بر این موضوع متعهد هستند که نباید در جنگها به اماکن فرهنگی حمله شود؛ ضمن آنکه باید به موضوع توجه داشت که کشورهایی نظیر ایران با وفور آثار تاریخی مواجه شدهاند که در دل برخی از آنها موزه وجود دارد و اصلا خودشان همچون کاخ گلستان، سعدآباد، نیاوران، عمارت چهلستون و عالی قاپو که علاوه بر آن که مکانهای تاریخی هستند، موزه هم دارند. بنابراین باید این اماکن بهطور کامل معرفی شوند و از طریق مراجع بینالمللی نظیر سازمان ملل و یونسکو با توجه به وجود کنوانسیونهای جهانی بر مصونیت آنها در جنگها بهطور مداوم تأکید کرد.
بازگشایی موزهها یعنی آغاز دوباره
فعال شدن موزهها، چیزی فراتر از باز شدن یک در فیزیکی است. این رویداد، نمادی است از اینکه جامعه از بحران عبور کرده، چرخه زندگی به حرکت افتاده و فرهنگ همچنان زنده و پویاست. این بازگشایی بهویژه در شهرهایی مانند همدان، نه تنها به معنای بازگشت گردشگران است، بلکه به معنای بازگشت نشاط، اشتغال، سرمایهگذاری و امید به آینده نیز هست.
اگر تصمیمی جدی و سریع اتخاذ نشود، ممکن است همدان فرصت طلایی بازیابی جایگاه خود در گردشگری فرهنگی ایران را برای امسال از دست بدهد. حال، نگاهها به شورای تأمین استان دوخته شده است. آیا تصمیم درست در زمان درست اتخاذ خواهد شد؟
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
 |
|
|
یلدا شب هندوانه و فال و غزل
|
|
|
|
|
حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس
|
|
|
|
|
|
|
|
|
 |
نشر و نقل مطالب فقط با ذکر نام روزنامه همدان پیام
بلامانع است.
|
|
|
روزنامه همدان پیام (
اجتماعي، فرهنگي، اقتصادي،
سياسي، ورزشی )
صاحب امتياز و مدير مسئول:
نصرت ا... طاقتي احسن
-
سردبير: يدا... طاقتي
احسن
نشاني: همدان، خيابان
شريعتي، ابتداي خيابان مهديه،
ساختمان پيام
تلفن: 8264433
(0811)
- فکس: 8285048
(0811) - سازمان
نیازمندی: 8264400
(0811) - ايميل:
info@hamedanpayam.com |
|
