پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

روند واگذاری غار علیصدر متوقف شود

نامه اعتراضی صوفی به وزیر میراث

نویسنده : مریم مقدم

عباس صوفی، در نامه‌ای خطاب به صالحی امیر، وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، نسبت به واگذاری مدیریت غار علیصدر به یک شرکت غیربومی و فاقد سابقه اجرایی مرتبط ابراز نگرانی کرد و خواستار توقف روند واگذاری و بازبینی فرآیند مزایده شد این خبر بالأخره سکوت معنادار استان همدان را در برابر نتیجه یک مزایده استانی با برنده غیربومی شکست.
در حالی که در 2هفته گذشته، غبار ابهام بر شفاف‌ترین آب‌های زیرزمینی جهان در همدان سایه انداخته بود و افکار عمومی با نگرانی، خبر واگذاری غار علیصدر به یک شرکت غیربومی را دنبال می‌کردند، در حالی که خبری از واکنش هیچ کدام از نمایندگان مجلس نبود سرانجام سکوت سنگین یکی از نمایندگان پارلمان شکسته شد.
عباس صوفی، نماینده مردم همدان و فامنین و نایب رئیس کمیسیون عمران مجلس، با ورود مستقیم به این پرونده و ارسال نامه‌ای فوری به وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، خواستار توقف آنی روند واگذاری غار به شرکت برنده مزایده شد. این واکنش، که به مثابه‌ تیری در تاریکی 2هفته اخیر بود، حالا ابعاد پنهان حسا‌س‌ترین مزایده تاریخ گردشگری همدان را به متن جامعه کشانده است.
علیصدر؛ میراثی که قربانی تصمیمات پشت‌پرده شد
غار علیصدر تنها یک تفرجگاه نیست؛ این غار شناسنامه، اعتبار و نبض تپنده‌ اقتصاد گردشگری غرب کشور است. اما آنچه در ماه‌های اخیر بر این نگین گردشگری گذشت، بیشتر به یک تراژدی مدیریتی شباهت دارد. از زمان حضور نمایندگان سابق و تصمیمات بحث‌برافراز در دوران مدیرکل سابق میراث فرهنگی، بذرهای ناامنی در دل این غار کاشته شد. تصمیماتی که منجر به سرازیر شدن درآمدهای غار به خزانه مرکز و گشوده شدن پرونده‌های تحقیق و تفحص شد، نخستین ضربه‌ها را به پیکره‌ این میراث ملی وارد کرد.
اما اوج بحران زمانی رخ داد که در میانه‌ تعطیلی‌های اجباری و غیبت پرسش‌برانگیز شرکت سیاحتی علیصدر در مزایده، خبر برنده شدن یک شرکت از استان کرمان، نه تنها فعالان میراث، بلکه تک‌تک شهروندان همدانی را در شوک فرو برد. ۳۰۰ کارمند و قایقران بومی که دهه‌ها با صخره‌های این غار زیسته‌اند، حالا خود را در بن‌بست بیکاری و در مسیر اداره تأمین اجتماعی می‌بینند.
کالبدشکافی یک واگذاری ۴۵ میلیاردی
پرسش بزرگ اینجاست؛ چطور مدیریتی که ۳۰ سال در اختیار یک شرکت بومی با سهامداری شهرداری و صندوق بازنشستگی بوده، ناگهان در قالب یک قرارداد ۴۵میلیارد تومانی به پیمانکاری سپرده می‌شود که هیچ سابقه اجرایی مرتبطی در حوزه غارنوردی و حفاظت از اکوسیستم‌های شکننده ندارد؟
طبق گزارش‌ها، مزایده در سامانه ستاد و تحت ماده ۸۸ قانون تنظیم مقررات مالی دولت برگزار شده است، اما غیبت شرکت سیاحتی علیصدر در این فرایند، بزرگترین علامت سؤال پرونده است. چرا شرکتی که تمام زیرساخت‌ها، تجهیزات و نیروی انسانی متخصص را در اختیار دارد، با مصوبه‌ عجیب هیأت مدیره، از حضور در مزایده منع شد؟ این خودزنی مدیریتی به سود چه کسی با تصمیم هیأت مدیره تمام شده است؟
ورود عباس صوفی؛ خروج از انفعال مدیریتی
پس از 2هفته سکوت مدیران استان و فعالان گردشگری و کارشناسان، عباس صوفی به عنوان نایب رئیس کمیسیون عمران مجلس، با درک عمق فاجعه، نامه‌ای صریح به صالحی‌امیری وزیر میراث نوشت. صوفی در این نامه، فرآیند واگذاری را از 3منظر کلیدی زیر سؤال برده است:
۱. فقدان صلاحیت فنی: صوفی به درستی اشاره کرده است که علیصدر یک «اکوسیستم زنده و شکننده» است، نه یک شهربازی معمولی. واگذاری این ثروت ملی به شرکتی که تجربه‌ای در نگهداری از ابنیه تاریخی و طبیعی ندارد، ریسک تخریب غیرقابل جبران قندیل‌ها و ساختار زمین‌شناختی غار را به همراه دارد.
۲. تناقض در رقابت عادلانه: نماینده همدان بر این باور است که کنار گذاشتن مدیریت مجرب فعلی (شرکت سیاحتی) از مدار رقابت، یک نقص آشکار در فرآیند مزایده است. چطور می‌توان پذیرفت که متخصص‌ترین نهاد موجود، در رقابت برای اداره‌ حوزه‌ تخصصی خود حضور نداشته باشد؟
۳. تضییع حقوق عمومی و سرمایه استانی: علیصدر یکی از منابع اصلی درآمد پایدار برای شهرداری‌ها و توسعه زیرساخت‌های همدان بوده است. صوفی هشدار داده است که واگذاری غیرشفاف این اموال به خارج از استان، به معنای خروج عواید اقتصادی از جیب مردم همدان و واریز آن به شرکت‌های خصوصی غیربومی است.
بخش چهارم: 3درخواست فوری؛ تیر خلاص به واگذاری غیراصولی
عباس صوفی در نامه خود، تنها به انتقاد بسنده نکرده، بلکه 3 گام عملیاتی را به عنوان «مطالبه‌ آنی مردم همدان» از وزیر میراث مطرح کرده است:
نخست: توقف کامل روند واگذاری؛ تا زمانی که تمام ابعاد تاریک این مزایده در یک فضای کارشناسی و تحت نظارت نهادهای بازرسی بررسی نشود، هیچ قراردادی نباید نهایی شود.
دوم: اعزام کارگروه ویژه بازرسی؛ صوفی خواستار اعزام تیمی از مرکز برای ارزیابی دقیق صلاحیت شرکت برنده و بررسی نحوه‌ برگزاری مزایده در استان شده است.
سوم: پاسخگویی به افکار عمومی؛ چرا شرکت سیاحتی در مزایده شرکت نکرد؟ این پرسشی است که صوفی از وزیر خواسته تا پاسخی روشن برای آن از مدیران استانی بخواهد.
در حالی که مدیران در حال پاسکاری مسئولیت‌ها هستند، ۳۰۰ کارمند بومی غار در برزخ به سر می‌برند. گزارش‌ها حاکی از آن است که به دلیل اتمام قرارداد قبلی، وضعیت معیشتی این افراد به خطر افتاده و حتی مداخلات غیررسمی برای بازگشایی غار صورت گرفته است. صوفی در نامه خود تأکید کرده است که امنیت شغلی این افراد و رعایت حقوق مکتسبه‌ آنها، جزئی لاینفک از هرگونه تصمیم‌گیری برای آینده‌ غار است.
آزمون بزرگ وزیر و مسئولان استان
غار علیصدر امروز در یک پیچ تاریخی قرار دارد. واگذاری به شرکت کرمانی، اگر بدون رعایت ملاحظات فنی و امنیتی استان باشد، می‌تواند تیر خلاص به پیکره‌ گردشگری همدان باشد. اقدام عباس صوفی در مطالبه‌ توقف این فرآیند، فرصتی دوباره برای بازنگری در این تصمیم عجولانه فراهم کرده است.
حالا چشم‌های نگران فعالان میراث فرهنگی، کارگران غار و مردم همدان به ساختمان وزارتخانه در تهران دوخته شده است. آیا صدای نماینده همدان و فریاد رسانه‌ها شنیده خواهد شد؟ یا اینکه علیصدر ‌در، این میراث چند میلیون ساله، قربانی بازی‌های اداری و مزایده‌های مبهم خواهد ماند؟
صوفی در این نامه تذکر تأکید کرده است: هرگونه تصمیم غیرکارشناسی می‌تواند آینده این اثر ملی را به مخاطره اندازد. و حالا زمان آن است که مشخص شود چه کسی مسئول گُلی است که قرار است بر پیشانی گردشگری همدان زده شود.

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس