چه آثاری از استان در لیست ثبت جهانی است؟
در بحبوحه انقلاب در سال ۱۳۵۷، سه اثر چغازنبیل، تختجمشید و میدان نقش جهان اصفهان که شهریار عدل و فیروز باقرزاده برای ثبت این آثار در قاهره مصر تلاش زیادی کردند، در فهرست میراث جهانی ثبت شدند. از آن زمان تا سال ۱۳۸۲، یعنی به مدت ۲۴سال در ثبت غفلت شد. در آن ۲۴ سال، همه کشورها به دلیل نبود محدودیت در تعداد ثبت، دهها و صدها اثر خود را ثبت جهانی کردند.
مدیرکل ثبت و حریم آثار، حفظ و احیاء میراث معنوی و طبیعی گفت: در سال ۱۹۷۹میلادی، یونسکو و کمیته میراث جهانی محدودیتی برای ثبت آثار ایجاد و کشورها را از معرفی تعداد بیشتری آثار منع کردند و قرار شد هر کشور دو اثر ثبت کند و اکنون سهمیه هر کشور به یک اثر در سال رسیده است.
اولویتبندی ۵۰ اثر ارزشمند برای ثبت جهانی
علیرضا ایزدی تصریح کرد: مباحث ثبت با در نظر گرفتن همه جوانب در شورای سیاستگذاری ثبت جهانی بررسی میشود، اما ما خود را محدود نمیکنیم چون سازمان یونسکو بازی در میآورد. اکنون ۵۰ اثر ارزشمند برای ثبت جهانی اولویتبندی شده و پرونده برخی از آنها تشکیل شده و به جریان افتاده است و در بازه ۱۰ ساله اقدامات لازم را انجام میدهیم.
ایزدی با بیان اینکه اولویتهای ما برای ثبت آثار علاوه بر مباحث شاخص، پروندههای زنجیرهای مانند مساجد ایرانی است، افزود: ثبت پروندههای آسیابها، قلعه الموت و دیوار بزرگ گرگان از اولویتهای وزارت میراث فرهنگی است.
علیرضا ایزدی اظهار کرد: پرونده «دره خرمآباد» با محوریت «غارهای پارینهسنگی» ابتدا در فهرست موقت ثبت شد و پس از کاوشها و درج مقالات در مجلات علمی، این دره پس از ۱۶ ماه بررسی بهعنوان ۲۹مین اثر جهانی ایران در فهرست یونسکو ثبت شد.
ایزدی توضیح داد: دره خرمآباد شامل مجموعهای از غارهای باستانی (کلدر، یافته، کنجی، گیلوران، قمری و پناهگاه صخرهای گر ارجنه) با بیش از ۶۰ هزار سال قدمت یکی از کهنترین زیستگاههای بشر در ایران به شمار میرود و ثبت آن در فهرست میراث جهانی یونسکو، جایگاهی تازه به میراث فرهنگی کشورمان در سطح بینالمللی بخشیده است.
چه آثاری از استان در لیست ثبت جهانی است؟
سال گذشته در اجلاس سالیانه یونسکو، پرونده محوطه تاریخی هگمتانه استان همدان نیز به ردیف شهرهای دارای ثبت جهانی پیوست. پیش از این نیز در سال ۱۴۰۲، ۲کاروانسرای فرسفج تویسرکان و تاج آباد بهار از این استان در فهرست آثار جهانی قرار گرفته بودند.
همچنین گفته میشود استان همدان در حال آمادهسازی پرونده چند اثر تاریخی و طبیعی کهن دیار همدان برای ثبت در میراث جهانی یونسکو میباشد. پرونده برخی از این آثار تکمیل و به یونسکو ارسال شده و برخی مراحل پایانی مطالعه را میگذرانند.
پرونده «غار علیصدر» بهعنوان یک اثر طبیعی از آثار مهم استان همدان محسوب میشود که در فهرست موقت یونسکو قرار گرفته است.
همچنین منظر تاریخی فرهنگی دره ارزانفود، سد اکباتان و ورکانه یکی از پروندههای پیشنهادی ما برای ثبت جهانی است و مطالعات اولیه این اثر نیز انجام شده است.
همچنین مطالعات اولیه «ارگ باستانی نوشیجان» نیز به اتمام رسیده و پرونده این اثر برای ثبت جهانی تشکیل شده است.
«قنات قاسمآباد» نیز از دیگر آثاری است که الحاق این قنات به زنجیره قناتهای ثبت شده ایرانی موضوعی است که در حال پیگیری میباشد و به موازات این طرح، کار مطالعات عرصه و حریم قنات را برای ثبت جهانی انجام میدهیم.
همدان دارای یک هزار و ۸۰۰ اثر تاریخی و طبیعی است که بیش از یک هزار آن ثبت ملی شده است.
میراث جهانی یونسکو نام پیماننامهای بینالمللی است که در تاریخ ۱۶ نوامبر سال ۱۹۷۲ به تصویب کنفرانس عمومی یونسکو رسید و موضوع آن، حفظ آثار تاریخی، طبیعی و فرهنگی بشر است که اهمیت جهانی دارند و متعلق به تمام انسانهای زمین، فارغ از نژاد، مذهب و ملیت خاص است.
بر پایه این کنوانسیون، کشورهای عضو یونسکو میتوانند آثار تاریخی، طبیعی و فرهنگی کشور خود را نامزد ثبت بهعنوان میراث جهانی کنند و هر کشور در هر سال فقط میتواند یک نامزد برای ثبت میراث فرهنگی یونسکو درخواست دهد.
2 قلعه برای ثبت جهانی سال آینده ارائه میشود
قائممقام وزیر و معاون میراثفرهنگی گفت: ایران در میان ۱۰ کشور برتر دنیا قرار دارد. در سال آینده، علاوه بر حفظ سهمیه ثبت جهانی، پروندههای قلعه الموت و قلعه فلکالافلاک نیز ارائه خواهند شد. علی دارابی افزود: ثبت جهانی دره تاریخی خرمآباد یکی از پروندههایی بوده که به لحاظ تاریخی بیبدیل و بینظیر است و بیش از ۶۰ هزار سال قدمت اثبات شده دارد.
ایجاد کریدور گردشگری از خرمآباد تا هگمتانه
دارابی ادامه داد: با همکاری استاندار لرستان و مدیران استانی، برنامهای جامع در حال تدوین است تا خرمآباد به یکی از قطبهای برجسته گردشگری ایران و منطقه تبدیل شود. با ثبت جهانی هگمتانه نیز پیشنهاد راهاندازی کریدور گردشگری خرمآباد تا هگمتانه داریم.
