| سه شنبه - 31 شهريور 1405 - شماره 5516 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
کد مطلب: 139848 |
تاریخ انتشار: 1403-07-12 - 09:21 |
تعداد بازدید: 259 |
|
|
|
|
 جهان همدان را با هگمتانه شناخت
"مرکز تاریخی شهر" میراث "ناکامل" دولت سیزدهم
نویسنده : مریم مقدم
گردشگری
پرونده همدان جهانی کامل نیست
همدان قرار بود با پرونده "هگمتانه و مرکز تاریخی همدان " جهانی شود اما این پرونده با هگمتانه به سرانجام رسید و مرکز تاریخی همدان روی دست میراث ایران ماند . در دولت سیزدهم اتفاق خاصی که برای همدان رقم خورد جهانی شدن هگمتانهای بود که بخش اصلی را در بافت تاریخی شهر دارد اما مرکز تاریخی همدان همچنان از غافله جدا ماند .
از اینکه همدان با هگمتانه راهی لیست آثار تاریخی جهان شد هر ایرانی به خود میبالد اما از اینکه بافت تاریخی پیرامون هگمتانه در این لیست وارد نشد گویی شادمانی مردم استان کامل نشد.
تکمیل شدن پرونده هگمتانه و مرکز تاریخی همدان میراثی است که برای مدیر ارشد استان همدان در دولت چهاردهم و مدیران منتخب و منتصب مانده است و انتظار میرود این مهم مورد توجه و مدیریت استاندار جدید قرار گیرد .
حالا که دولت چهاردهم به طور رسمی مدیریت استانها را با معرفی استانداران جدید خود آغاز میکند و در کاروان تغییرات مدیر ارشد، استاندار همدان هم تغییر و برنامهریزی برای مدیریت استان در دستور کار و تغییر و تحول قرار میگیرد، لازم است مواردی را مطرح کنیم که اگر در همین قدمهای نخست برای تحقق آن قدم برداشته نشود شاید تا همیشه برای به سرانجام رسیدن بلاتکلیف بماند.
چرا مرکز تاریخی همدان حذف شد؟
به گزارش همدانپیام، پرونده " هگمتانه و مرکز تاریخی همدان " 6مردادماه ۱۴۰۳ در 46مین اجلاس سالیانه کمیته میراث جهانی در دهلینو هند درحالی در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد که بخش مرکز تاریخی همدان از پرونده حذف شد .
اما دلایل حذف «مرکز تاریخی همدان» از این پرونده، این است که این پرونده از همان ابتدا با عنوان «هگمتانه و مرکز تاریخی همدان» در بهمن ماه سال ۱۴۰۱ به یونسکو فرستاده شد. البته پرونده «هگمتانه» در سال ۲۰۰۸ در فهرست موقت یونسکو قرار گرفته بود و محوطه باستانی هگمتانه نیز در سال ۱۳۱۰ به شماره ۲۸ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.
پیشنویس پرونده اصلی در سال ۱۴۰۰ تهیه شده بود و در این مسیر جلسات متعددی با مدیرکل وقت استان همدان و کارشناسان مختلف برگزار شد و این نتیجه حاصل شد که به لحاظ فنی و علمی نمیشود «هگمتانه» را از مرکز تاریخی همدان جدا کرد؛ زیرا که کاوشهای باستانشناسی در مرکز تاریخی نشان از وجود لایههای مختلف تاریخی دارد، به طور مثال میدان مرکزی شهر همدان که روی آن بنای پهلوی وجود دارد، اما در وسط میدان آثاری از دورههای ماد، اشکانی و اسلامی پیدا و تبدیل به سایت موزه شده است، یا به تازگی در جریان پیادهراهسازی خیابان «باباطاهر» به سازههای تاریخی از دورههای مختلف رسیدهاند. بنابراین تداوم تاریخی در شهر همدان وجود دارد و نمیشد «هگمتانه» را به تنهایی درنظر گرفت.
تمام این ارکان مثل یک سناریو در این پرونده مورد توجه قرار گرفته بود، اما ایکوموس (شورای جهانی بناها و محوطههای تاریخی) که بازوی مشورتی یونسکو است، معتقد بود به دلیل خیابانکشیهای متعدد در همدان وبه طور مشخص آنطور که در گزارش نوشته شده است به دلیل «مداخلات قرن20»، شهر همدان یکپارچگی و اصالت لازم را نداشته و پیامی به جهان مخابره نمیکند و در نهایت به یونسکو پیشنهاد کرده بود پرونده «هگمتانه و مرکز تاریخی شهر همدان» را «دیفر» کند، یعنی پرونده برای اصلاح برگشت داده شود. البته نظر بر این بود که اگرچه ساختوساز در شهر همدان انجام شده است، اما با معماری اصیل همراه بوده است، ولی ایکوموس این نظر را نپذیرفت و کارشناسان پرونده هم بدون فوت وقت اقداماتی که ایکوموس معتقد بود باید در سالیان آتی انجام گیرد و پرونده دوباره ارسال شود، در این فرصت اندک انجام دادند و مدارک و مستندات لازم تهیه شد تا در اجلاس مردادماه 1403 به ثبت برسد که این مهم به سرانجام رسید .
بافت تاریخی در 500 هکتار
بافت تاریخی همدان حدود ۵۰۰ هکتار مساحت دارد. منطقهای که تا همواره عنوان میشد یکی از بافتهای قوی بوده و حتی قابلیت ثبت جهانی را هم دارد. اما امروز ساخت وسازهای موجود در آن که از گذشته آغاز شده و همچنان ادامه دارد و همچنین اقتصاد شهر همدان در بحث ملک سبب شده تا این بافت آسیبدیده و رو به تخریب برود این مهم قطع یقین نیازمند اصلاح بوده و هست.
بافت تاریخی همدان مجموعههای ارزشمندی از جمله هگمتانه، بازار و پلاکهای ثبتی زیادی را در دل خود جای داده است.
هر چند نقشه ابلاغ شده از طرف شورای عالی شهرسازی برای مشخص کردن محدوده بر مبنای عکس هوایی گرفته در سال ۱۳۳۵بوده و میراث فرهنگی نیز از سال ۹۱ برای مشخص و تلفیق کردن محدوده تاریخی همدان اقدام کرده، اما در این سالها تعدادی از اماکن، معابر و محلات تاریخی از بین رفته است.
پویا بودن بافت تاریخی همدان، ساخت وسازهای موجود در بافت تاریخی در گذشته و زمان حال و اقتصاد شهر همدان در بحث ملک از عوامل اصلی از بین رفتن بافت تاریخی همدان است.
محله کبابیان، حاجی و کلپا همدان جزو محلات ارزشمند همدان است. مستندنگاری، برداشت و آسیبشناسی وضع موجود یکی از ابتداییترین راهها برای احیای بافت تاریخی همدان است که در این منطقه این مهم نیاز به کار دارد .
بانک کارگشایی در آثار ملی به ثبت رسیده است محدوده بافت تاریخی همدان مشخص و جانمایی پلاکهای ثبتی و تاریخی روی نقشه بافت انجام شده است و پس از مشخص کردن پلاکهای ثبتی بناهای ارزشمند شناسایی میشوند.
در رینگ نخست اقدامات که از سال ۸۸ آغاز شده به طور تقریبی۸۰درصد پلاکهای ارزشمند شناسایی شدهاند، فاکتورهای کالبدی، معماری، عناصر تشکیل دهنده، تزئینات بنا و قدمت آن از جمله ملاکهای تعیین پلاک ارزشمند است، همچنین پلاکهای ثبتی قبل از سال ۱۳۴۰ میتوانند به عنوان پلاکهای واجد ارزش معرفی شوند.
تاریخ در بافتهای همدان
حدود سال ۹۶ بود که اعلام شد شهرداری همدان 3 بنای تاریخی در «چمن کبابیان» به عنوان سالمترین مرکز محله همدان را تخریب کرد تا پارکینگی طبقاتی در این نقطه بسازد. این اتفاق در شرایطی رخ میداد که قبل از آن از ظرفیتهای این منطقه برای ثبت جهانی شدنش حرف میزدند. حالا نه تنها دیگر نمیتوان از جهانی شدن بافت تاریخی همدان حرف زد بلکه بافت فرسوده با بافت تاریخی همپوشانی پیدا کرده و معضلاتی هم برای مردم این منطقه به وجود آورده است.
در بافت تاریخی بازار شهر همدان ۲۸کاروانسرا، 5تیمچه و ۲۷راستهبازار با مساحت ۲۰ هکتار وجود دارد. بافت بازار همدان مربوط به دوره صفویه و یکی از قویترین و منسجمترین بازارهای موجود در کشور است. بازار همدان با ویژگیهای همچون انسجام کالبدی و پویایی، رشد و حیات اقتصادی جزو معدود بازارهای کشور است که این ویژگیها را دارد.
بنابراین از مدیران شهر، استاندار همدان، اعضای شورای شهر، شهردار، مدیر میراث فرهنگی و مدیر اداره مسکن و شهرسازی تقاضای توجه جدی و بیشتر را داریم.
همدان با هگمتانه و سیر، لالجین با سفال، ملایر با انگور و مبل و منبت، تویسرکان با کاروانسرای فرسفج و بهار با کاروانسرای تاجآباد نام و نشان جهانی را با خود همراه دارند.
کسب هرعنوان جهانی یک فصل داستان از مثنوی هفتادمن کاغذ است که با نام و نشان پایتخت تاریخ و تمدن ایران زمین گره خورده است. اما آنچه جای سؤال دارد این است که این دیار با آن همه داشته نه برند و نه نشان مشخصی در حوزه تاریخ و گردشگری ندارد.
همدان یکی از شهرهای تاریخی ایران است و نشانه این هویت را باید در آثار تاریخی، کتیبهها، مساجد، خانههای قدیمی و بناهای به جا مانده از گذشته پیدا کرد. یکی از مجموعه بناهای به جا مانده از دوره پهلوی نخست که نماد این شهر شده و گردشگران داخلی و خارجی آن را به خوبی میشناسند سایت تاریخی هگمتانه است. اما یادمان بماند پرونده جهانی شدن همدان یک میراث ناقص است که از دولت سیزدهم به دولت چهاردهم به ارث رسید .
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
 |
|
|
یلدا شب هندوانه و فال و غزل
|
|
|
|
|
حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس
|
|
|
|
|
|
|
|
|
 |
نشر و نقل مطالب فقط با ذکر نام روزنامه همدان پیام
بلامانع است.
|
|
|
روزنامه همدان پیام (
اجتماعي، فرهنگي، اقتصادي،
سياسي، ورزشی )
صاحب امتياز و مدير مسئول:
نصرت ا... طاقتي احسن
-
سردبير: يدا... طاقتي
احسن
نشاني: همدان، خيابان
شريعتي، ابتداي خيابان مهديه،
ساختمان پيام
تلفن: 8264433
(0811)
- فکس: 8285048
(0811) - سازمان
نیازمندی: 8264400
(0811) - ايميل:
info@hamedanpayam.com |
|
