مدیرکل آموزش و ترویج صنایعدستی از آغاز برنامه داوری مهر اصالت ملی سال ۱۴۰۴ در سراسر کشور خبر داد.
به گزارش همدان پیام، نرگس رجایی با بیان اینکه مهر اصالت ملی هر 2سال یکبار با هدف تقویت پیوندهای فرهنگی و اصالت هنر ایرانی در حوزه صنایع دستی برگزار میشود، افزود: در این برنامه، به جای نگاه فاخر، بر جنبههای مصرفی و کاربردی محصولات تأکید میشود.
وی تصریح کرد: محصولات شرکتکننده بر اساس معیارهایی نظیر قیمت متناسب با قدرت خرید، امکان تولید انبوه یا نیمهانبوه و طراحی مناسب مورد ارزیابی قرار میگیرند.
مدیرکل آموزش و ترویج صنایع دستی با اشاره به تفاوت عمده این دوره با دورههای گذشته، خاطرنشان کرد: در این دوره، برگزاری برنامه بهطور کامل به ادارات کل استانها واگذار شده تا از ظرفیتهای بومی و محلی برای ارتقای کیفی و کمی صنایع دستی استفاده شود.
وی ادامه داد: مهر اصالت ملی ۱۴۰۴ اثرمحور است و از نگاه فردمحور دوری شده است. به همین دلیل، محدودیت خاصی برای تعداد آثار ارسالی وجود ندارد، اما توصیه میشود هر فرد حداکثر 5 اثر ارائه دهد.
رجایی در پایان ابراز امیدواری کرد که تداوم برگزاری این برنامه در سطح استانها، به شکوفایی صنایع دستی مناطق مختلف کشور و توسعه زیرساختهای لازم برای سرمایهگذاری و تحقق اقتصاد هویتبنیان شود.
گفتنی است، ۲۱ آذرماه ۱۴۰۲ پس از ارزیابی هیأت داوری 7مین دوره مهر اصالت ملی صنایعدستی، نشان اصالت ملی محصولات صنایعدستی غرب کشور به ۱۱۳ اثر صنعتگران تعلق گرفت.
آئین داوری برای دریافت مهر اصالت ملی تولیدات صنایعدستی منطقه غرب کشور شامل استانهای لرستان، کردستان، کرمانشاه، ایلام و همدان به میزبانی استان همدان در تاریخ یاد شده برگزار شد.
در آئین 2سال گذشته ۳۳ اثر از کردستان، ۲۱ اثر از کرمانشاه، ۲۳ اثر از لرستان و ۲۸ اثر از ایلام و ۳۹ اثر از همدان مورد ارزیابی داوران استانی و کشوری قرار گرفتند.
پس از بررسی داوران براساس شاخصهای اعلامی و حذف ۱۱۴ اثر ارسالی از استانها، در نهایت ۲۳ اثر از کردستان، ۱۴ اثر از کرمانشاه، ۱۶ اثر از لرستان، ۲۳ اثر از ایلام و ۳۷ اثر از همدان موفق به دریافت نشان مهر اصالت ملی شدند.
تولیدات چرمی، خراطی، زیورآلات سنتی، سفال و سرامیک، نقاشی روی سفال و ساخت سازهای سنتی از سری محصولات صنایعدستی همدان هستند که در این ارزیابی نشان مهر اصالت ملی دریافت کردند.
مهر اصالت یونسکو چیست و نحوه دریافت آن چگونه است؟
نشان مرغوبیت صنایعدستی یا همان مهر اصالت یونسکو در سال ۲۰۰۰ بهطور مشترک توسط سازمان یونسکو و انجمن توسعه و ترویج صنایعدستی پایهگذاری شد. در پی موفقیتهای کسب شده در این زمینه، این طرح در سراسر دنیا با اقبال عمومی روبهرو شد. سپس در سال ۲۰۰۱، بهصورت پایلوت در منطقه جنوب شرقی آسیا اجرا شد. کشور ایران از سال ۲۰۰۷ در این برنامه بینالمللی مشارکت کرد. اگر بخواهیم مهر اصالت یونسکو را تعریف کنیم، میگوییم مُهر اصالت یونسکو، گواهینامهای است که از طرف دفاتر منطقهای یونسکو به موضوعات صنایعدستی اصیل و با کیفیت هنرمندان و صنعتگران تعلق میگیرد.
هدف یونسکو از اعطای مهر اصالت
هدف از اعطای مهر اصالت یونسکو، کمک به صلح و امنیت در جهان از طریق همکاری بینالمللی در زمینههای آموزشی، علمی و فرهنگی است که به منظور افزایش احترام به عدالت، قانونمداری و حقوق بشر بر پایه منشور سازمان ملل متحد است. از دیگر مقاصد آن حفظ، احیاء و تداوم ارزشهای بومی و سنتی هر منطقهای است.
همچنین هدف سازمان یونسکو از اعطای این مهر، ارائه روندی دقیق برای استانداردهای مرتبط با صنایعدستی است تا بدین وسیله اطمینان حاصل کند که افراد مصرفکننده صنایعدستی، محصولاتی باکیفیت و همچنین دارای اصالت را در اختیار دارند. همچنین مطمئن شود که این محصولات مشکلی را برای طبیعت ایجاد نمیکنند.
لازم به ذکر است که صنایعدستی هنرمندان و صنعتگرانی که موفق میشوند مهر اصالت یونسکو را دریافت کنند، با نام و امضای شخص هنرمند در جهان شناخته میشوند. همچنین امکان عرضه در بازار جهانی را به هنرمند این محصولات میدهد.
چه آثاری میتوانند مهر اصالت یونسکو را دریافت کنند؟
در پاسخ به این پرسش باید گفت که آثاری موفق به دریافت مهر اصالت میشوند که نشاندهنده هویت فرهنگی و ملی کشورشان باشند. همچنین خلاقیت در طرح و مدل، روشهای تولید و مواد اولیه از دیگر شاخصهای دریافت مهر اصالت هستند. نکته دیگری که کارشناسان در نظر دارند، استفاده از مواد طبیعی است که قابلیت بازیافت در طبیعت را دارند.
کشور ما ایران، تاکنون موفق به دریافت ۱۴۷ مهر اصالت در رشتههایی مانند سراجیسنتی، نساجیسنتی، مسگری، گلیم، گلابتونسازی، عبابافی، حولهبافی، کلاهنمدی، سفالگری، دولچهدوزی، قلمکاری و پارچهبافی از یونسکو شده است که به نظر میرسد برای کشوری مانند ایران با این سابقه و تنوع بینظیر در صنایعدستی کم و ناچیز باشد. امید است با حمایتهای هر چه بیشتر سازمانها و همت هنرمندان بتوان این آمار را بالا برد و در راه افزایش کیفیت و دستیابی به بازارهای جهانی پیش رویم.
مهر اصالت با چه اهدافی اعطا میشود؟
ترویج نوآوری: علاوه بر تداوم مهارتهای سنتی، این نشان به دنبال تشویق نوآوری در تولید کالایی مناسب، مفید و قابل عرضه در زندگی امروزی میباشد.
ارائه خدمات آموزشی و پشتیبانی: نشان اصالت یونسکو در پی ظرفیتسازی و برگزاری کارگاههای آموزشی است تا به تولیدکنندگان صنایعدستی در بهبود طراحی و عرضه محصولات، توسعه بازارها و حفظ حقوق معنوی آثارشان یاری برساند.
ایجاد استانداردهای دقیق مرغوبیت در صنایعدستی: انگیزه نشان مرغوبیت صنایعدستی یونسکو ترویج صنایعدستی مطابق با بهترین معیارهای مرغوبیت است.
هدف این است که خریداران هنگام خرید محصول دارای نشان مرغوبیت و اصالت کالا، با احترام به محیط زیست و مسئولیت اجتماعی در روند تولید، اطمینان داشته باشند.
ایجاد فرصتهای جدید برای تأمین پایداری صنایعدستی: بخش صنایعدستی نقش مهمی در توسعه اقتصاد محلی و فقرزدایی ایفا میکند. هدف این برنامه ایجاد زندگی پایدار برای سازندگان صنایعدستی، از طریق تأمین بازارهای جدید است. این امر با ایجاد شبکه توسعه یافتهای از سازندگان صنایعدستی و خریداران از جمله بخش اعظم بازار، با برگزاری نمایشگاهها و بازارهای تجاری امکانپذیر میسازد. این نشان، هر ۲ سال یکبار اعطا میشود.
شرکت در مراسم برای تولیدکنندگان انفرادی صنایعدستی، گروههای اجتماعی، شرکتها، طراحان و دیگر سازمانهای صنایعدستی آزاد است.
افراد متقاضی باید در یکی از کشورهای شرکتکننده اقامت دائم داشته باشند. همچنین سازمانها نیز باید در یکی از این کشورها به ثبت رسیده باشند. تنها صنایعدستی تکمیل شده قابل قبول هستند. محصولاتی که ماهیت هنری محض دارند، قابل قبول نخواهند بود.
مهر اصالت تنها برای یک محصول یا یک خط تولید معتبر است. نمیتوان از اعتبار این نشان یا نام محصول در معرفی سایر محصولاتی استفاده کرد که دارای یک نشان نیستند و توسط همان سازنده تولید شدهاند. این گواهینامه دارای اعتباری ۴ ساله است.
تکثیر نامحدود این گواهینامه در راستای اهداف تبلیغاتی امکانپذیر است.
محصولات دریافتکننده نشان (نمونه اولیه ارسالی) برای اهداف آموزشی و تبلیغاتی توسط یونسکو و یا همکارانش نگهداری خواهند شد و قابل فروش نیستند.
رویداد دریافت مهر اصالت و نشان مرغوبیت هر ۲ سال یک بار در کشور برگزار میشود و در نهایت آثاری که موفق به دریافت این نشان ملی میشوند امکان راهیابی در سطح بینالمللی را به دست میآورند.
محصولات صنایعدستی که نشان مرغوبیت میگیرند در واقع نشان استانداردی برای ورود به بازار کسب میکنند ضمن آنکه کاربردی بودن و قیمت تمام شده محصول در دریافت نشان یادشده حائز اهمیت است.
