| يكشنبه - 1 شهريور 1405 - شماره علوم |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
کد مطلب: 147995 |
تاریخ انتشار: 1405-04-22 - 12:28 |
تعداد بازدید: 59 |
|
|
|
|
 پیشنهاد برای ایجاد موزه فرش در همدان
فرش همدان؛ میراثی که خانه ندارد
نویسنده : مریم مقدم
گردشگری
این شاید بزرگترین تناقض یکی از کهنترین مراکز قالیبافی کشور باشد؛ استانی با دهها منطقه بافت، صدها نقش و پیشینهای چند صد ساله که هنوز حتی یک موزه تخصصی برای روایت تاریخ و هویت فرش خود ندارد. نتیجه روشن است؛ فرش همدان تولید میشود، صادر میشود و در خانهها پهن میشود، اما کمتر شناخته میشود. بر اساس آمار رسمیحالا حدود 60 هزار نفر به صورت مستقیم و غیرمستقیم در حوزه فرش استان فعالیت دارند حال در نظر بگیرید این ظرفیت بدون نمایشگاه و پژوهشگاه ثابت فرش در همدان چقدر میتواند پراکنده باشد؟
سالهاست استانهای صاحبنام فرش، هویت خود را از طریق موزهها، نمایشگاههای دائمیو مراکز معرفی به جهان عرضه میکنند، اما در همدان، فرش همچنان در کارگاهها متولد میشود و بیآنکه داستانش روایت شود، از استان خارج میشود. نه گردشش ثبت میشود، نه تاریخش روایت و نه هویتش به نسل جدید معرفی میشود.
موزه فرش، تنها محلی برای آویختن چند تخته قالی بر دیوار نیست. چنین مجموعهای باید روایتگر چرخه کامل شکلگیری این هنر باشد؛ از چیدن پشم گوسفند و ریسندگی نخ گرفته تا رنگرزی با رنگهای طبیعی، چلهکشی، برپا کردن دار قالی، گره زدن، پرداخت و در نهایت نمایش شاهکارهای فرش همدان. این زنجیره، همان چیزی است که امروز از حافظه عمومی و حتی از برنامهریزی فرهنگی استان حذف شده است .سالها پیش نیز وعده ایجاد مجموعهای برای فرش همدان مطرح شد، اما این مطالبه هرگز به سرانجام نرسید و فرش همدان همچنان بیخانه ماند.
هنرمندان قالیباف بارها در جلسات مهم با اشاره به لزوم احیا و تقویت هنر-صنعت فرش دستباف در استان همدان، تولیدات صادراتمحور را حائز اهمیت دانستهاند. از نگاه آنها موزه فرش دستباف در همدان باید راهاندازی شود و فرشهای اصیل و نفیس این استان در آن گردآوری شود تا بستری برای حفظ و معرفی این هنر فاخر فراهم شود.
وعدهای که وعده ماند
رئیس مرکز ملی فرش ایران یکسال گذشته بر راهاندازی موزه فرش همدان و رونق کارگاههای تولید، تأکید کرد. فعالان حوزه فرش به خاطر دارند که زهرا کمانی، در سومین جشنواره فرش دستباف مهربان که در شهر شیرینسو برگزار شد، با تأکید بر تولیدات صادرات محور، لزوم احیا و تقویت هنر-صنعت فرش دستباف در استان همدان را ضروری دانست.
وی با اشاره به ظرفیتهای تاریخی و هنری استان در حوزه فرش، گفت: موزه فرش دستباف در همدان باید راهاندازی شود و فرشهای اصیل و نفیس این استان در آن گردآوری شود تا بستری برای حفظ و معرفی این هنر فاخر فراهم شود.
کمانی همچنین خواستار هدایت قالیبافان از تکبافی به سمت فعالیتهای کارگاهی، تولید هدفمند و مبتنی بر سفارش شد و افزود: با تقویت کارگاههای قالیبافی میتوان به بهرهوری و پایداری اشتغال در این حوزه کمک کرد.
رئیس مرکز ملی فرش ایران، ثبت کارگاههای قالیبافی در سامانه بهینیاب را راهکاری مؤثر برای ساماندهی و ارائه حمایتهای بیشتر به قالیبافان استان دانست.
بازاریابی و فروش تکنیک میخواهد
برخی از کارشناسان نیز بر این باورند که هدایت قالیبافان از تکبافی به سمت فعالیتهای کارگاهی، تولید هدفمند و مبتنی بر سفارش خواهد شد و با تقویت کارگاههای قالیبافی میتوان به بهرهوری و پایداری اشتغال در این حوزه کمک کرد.
برخی نیز بر اهمیت بازاریابی هدفمند و بهرهگیری از ظرفیت بازرگانان توانمند کشور در حوزه فرش تأکید دارند و معتقدند با شناخت سلیقه بازار و همکاری با تجار فعال، میتوان فرشهای برند همدان را احیا و بازآفرینی کرد.
استان همدان از نظر طرح و نقشه یکی از قطبهای اصلی کشور محسوب میشود، اما در سالهای اخیر از این ظرفیت مهم غفلت شده است.وقتی یک استان برای مهمترین هنر خود موزهای ندارد، در واقع امکان روایت آن هنر را از خود گرفته است. تا زمانی که فرش همدان فقط محصولی برای فروش باشد و نه میراثی برای معرفی، سهم آن از بازارهای جهانی، پژوهشهای تخصصی و حتی حافظه فرهنگی کشور، هر روز کوچکتر خواهد شد.
موزه فرش ضرورتی برای حفظ هویت
امروز ایجاد موزه دائمی فرش در همدان دیگر یک پروژه عمرانی نیست؛ یک ضرورت فرهنگی است. ضرورتی برای حفظ هویت، مستندسازی دانش بومی، معرفی استادکاران، نمایش گنجینههای فرش استان و ثبت جایگاه واقعی همدان در تاریخ فرش ایران؛ جایگاهی که سالهاست وجود دارد، اما کمتر دیده شده است.
در زمینه نمونه بارز میتوان به موزه فرش ایران که در سال 1356 در تهران افتتاح شد اشاره کرد. هدف از طراحی و بهره برداری آن نیز پژوهش و ساخت میعادگاهی برای بافتههای داری ایرانی بود که همدان هم میتواند این مهم را مورد توجه قرار دهد موزه پیشنهادی همدان میتواند دارای کتابخانه، کافه تریا، تالار نمایش فرش و گالری نمایش آثار مرتبط با فرش باشد. موزه فرش ایران، جزو معدود موزههایی است که صرفا برای موزه بودن ساخته شده است و مثل سایر موزهها، با تغییری کاربری به موزه تبدیل نشده است. طبق اسنادی که از این موزه در دست است، این موزه با نزدیک به 70فرش، کار خود را آغاز میکند. رفته رفته، با اهدا و اضافه شدن فرشهای جدید، اکنون تعداد این فرشها به 1800 قطعه رسیده است که این موزه برای نمایش صد قطعه از آنها فضا دارد. باقی این فرشها در مخازن مخصوص نگهداری میشوند و به صورت دورهای به نمایش درمیآیند آیا همدان نمیتوانست در غرب کشور مرکزی برای ایجاد موزه فرش باشد؟
کاهش صادرات 40 میلیون دلاری فرش همدان
رئیس انجمن تولیدکنندگان و صادرکنندگان فرش دستباف همدان، معتقد است فرش همدان همچنان ظرفیت بازگشت به دوران شکوفایی را دارد.
حمیدرضا فروزاناحسن، در این زمینه با اشاره به اینکه صادرات فرش دستباف ایران که زمانی به چند میلیارد دلار میرسید اکنون به حدود 40 میلیون دلار در سال کاهش یافته است، میگوید: در صورت رفع موانع موجود، دستیابی دوباره به صادرات یک میلیارد دلاری فرش دستباف دور از دسترس نیست. وی با بیان اینکه مهمترین مانع پیش روی صادرکنندگان، موضوع رفع تعهد ارزی است، ادامه میدهد: فروش فرش دستباف با بسیاری از کالاهای صادراتی تفاوت دارد و بازگشت سرمایه حاصل از فروش آن گاه یک تا 2سال زمان میبرد در حالی که صادرکنندگان باید در بازههای زمانی کوتاه تعهدات ارزی خود را ایفا کنند همه این مشکلات اگر زیر یک سقف برای طرح و حل و فصل جمع میشد امروز حال فرش همدان بهتر بود و در عرصه ملی و جهانی شناخته شدهتر بود .
همچنان تأکید کارشناسان بر لزوم ایجاد موزه فرش در همدان است زیرا موزهها نمایشگاه دستاوردهای گذشته بشر هستند و اگر قرار باشد یک نفر آنچه در گذشته رخ داده است را در یک جا ببینید و لمس کند، در موزه اتفاق میافتد. اگر قرار باشد گذشته را به آینده وصل کرد، باید کودکان را با موزهها آشنا کنیم. اگر نتوانیم موزهها را به عنوان پایگاههای نمایش دستاورد به کودکی که قرار است آینده را بسازد ارتباط برقرار کنیم اتوماتیک اینها را دارید جدا می کنید. این پایگاهها نباید فقط محل مراجعه افراد بالای 40 یا 50 سال شود.
منابعی که در کتابخانه موزه فرش میتواند وجود داشته باشد خواهند توانست آینده دانستههای استان در حوزه فرش را کامل کنند همچنین طرحهای موزه فرش و نمونههای بافته شده فرشها بی نظیر است که میتواند با رعایت پروتکلهای خاص، برای آموزش مورد استفاده قرار گیرد. مثلا طرحهای فرش، برای دانشآموزان بهترین نمونه عینی برای آموزش تقارن محوری و نقطه ای است. همچنین ترکیب وهارمونی رنگ نیز در فرشها برای دانشآموزان بسیار آموزنده است.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
 |
|
|
یلدا شب هندوانه و فال و غزل
|
|
|
|
|
حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس
|
|
|
|
|
|
|
|
|
 |
نشر و نقل مطالب فقط با ذکر نام روزنامه همدان پیام
بلامانع است.
|
|
|
روزنامه همدان پیام (
اجتماعي، فرهنگي، اقتصادي،
سياسي، ورزشی )
صاحب امتياز و مدير مسئول:
نصرت ا... طاقتي احسن
-
سردبير: يدا... طاقتي
احسن
نشاني: همدان، خيابان
شريعتي، ابتداي خيابان مهديه،
ساختمان پيام
تلفن: 8264433
(0811)
- فکس: 8285048
(0811) - سازمان
نیازمندی: 8264400
(0811) - ايميل:
info@hamedanpayam.com |
|
