کرونا وضعیت بغرنجی را برای تأسیسات گردشگری کشور از جمله همدان ایجاد کرده است بهگونهای که برخی از این واحدها به ناچار تعطیلی شدند و برخی نیز اگرچه مقابل این ویروس منحوس هنوز سرخم نکردهاند اما حال و روز خوشی نداشته و زیانهای هنگفتی را متحمل شدهاند.
شیوع کرونا خسارات زیادی را به بخشهای مختلف اقتصاد جهانی تحمیل کرد، اما بدون شک باید صنعت گردشگری را جزو فعالیتهای اقتصادی که بیشترین آسیب را از این ویروس متحمل شدهاند دانست و سایه کرونا بیش از همه فعالان این بخش را تحت تأثیر قرار داده است.
شورای جهانی سفر و گردشگری (WTTC) اعلام کرده بر اثر شیوع کرونا ۵۰ میلیون شغل در این حوزه در معرض نابودی هستند و تأثیرات این ویروس دستکم تا سال ۲۰۲۱ بر گردشگری جهان ادامه خواهد داشت.
معاون گردشگری همدان در این زمینه میگوید: گردشگری کشور از جمله همدان نیز در ماههای گذشته تحت تأثیر کرونا قرار داشته است، بهویژه آنکه شیوع این ویروس در ایام پایانی سال و تعطیلات نوروزی، روزهای پررونق گردشگری را نیز برای فعالان این حوزه از میان برد و تأسیسات گردشگری این استان مانند دیگر نقاط کشور خسارات قابل توجهی را با حضور این میهمان ناخوانده به خود دیدند که این آسیب و زیان در پی تداوم این ویروس و اوجگیری دوباره آن ادامه نیز پیدا کرده است.
علی خاکسار بااشاره به 44 میلیارد تومان خسارت تأسیسات گردشگری همدان در 3 ماه نخست سال 1399 گفت : براساس آمارهای استان همدان دارای 182 واحد تأسیسات گردشگری است که شامل 6 مجتمع گردشگری با 700 اشتغال، 69 واحد اقامتگاهی با 700 اشتغال، 59 دفتر مسافرتی با 240 اشتغال، 43 سفرهخانه با 285 نفر اشتغال و 5 مؤسسه آموزشگاهی با 24 اشتغال که در کل 182 واحد مجتمع تأسیسات گرد شگری با 2 هزار و 40 نفر اشتغال است.
وی گفت: هماکنون استان همدان دارای ۳ هتل یک ستاره، 4 هتل 2ستاره،۳ هتل 3ستاره، ۲ هتل 4ستاره و یک هتل 5ستاره، 30 واحد اقامتگاه بومگردی و 18 واحد میهمانپذیر است.
تسهیلات جبران خسارت دفاتر گردشگری نیازمند بازنگری
خسارت کرونا به تأسیسات گردشگری همدان به هتلها و اماکن اقامتی خلاصه و محدود نمیشود، دفاتر و آژانسهای خدمات مسافرتی نیز از این ویروس منحوس خسارات و زیان هنگفتی دیدهاند.
نزدیک به ۹۰ درصد شاغلان در دفاتر خدمات مسافرتی استان همدان بهدلیل کرونا فعلا دست از کار کشیده و بیکار شدهاند، این در حالی است که هنوز بخشی از مطالبات آژانسها از هتلها، ایرلاینها و شرکتهای ریلی نیز باقی مانده است.
رئیس انجمن صنفی دفاتر مسافرتی استان همدان در این باره گفت: ابتدای سال اعلام کردیم که وضعیت آژانسهای مسافرتی اورژانسی است و آنها به کما رفتهاند اما اکنون باید گفت وضعیت بدتر است و برخی آژانسها دچار مرگ شده و برخی نیز با آن دست و پنجه نرم میکنند و رو به مرگ و نابودی هستند.
علی مرادی با اشاره به فعالیت 59 دفتر خدمات مسافرتی در استان همدان، گفت: تقریبا همه این دفاتر تعطیل شدهاند و اگر هم دفتری باز است از روی بیکاری و یا برای انجام حسابهای مالی و دریافت طلبها و یا پرداخت بدهیهای خود فعالیت میکند.
وی با بیان اینکه در صداوسیما و رسانهها مدام اعلام میشود که سفر نکنید و در خانه بمانید، افزود: در چنین شرایطی لزومی به فعالیت تأسیسات گردشگری نیست و معدود افرادی نیز که برای ثبتنام در تورها و دریافت خدمات مسافرتی ثبتنام میکنند یا پشیمان میشوند و یا تا لحظه انجام سفر مردد هستند و اضطراب و استرس دارند.
مرادی با بیان اینکه از ابتدای شیوع کرونا تاکنون برآورد میشود حدود ۱۱ تا ۱۲ میلیارد تومان خسارت به دفاتر خدمات مسافرتی استان همدان تحمیل شده باشد، افزود: میزان اشتغال مستقیم این دفاتر نیز نزدیک به ۵۰۰ نفر بوده است که فعلا ۹۰ درصد آنها به دلیل شرایطی که کرونا رقم زده بیکار شدهاند.
رئیس انجمن صنفی دفاتر مسافرتی استان همدان با بیان اینکه فروش تور در آژانسهایی که هنوز فعال هستند، نیز تقریبا صفر است، گفت: افزایش هزینهها و تورم و همچنین گرانی دلار نیز بدون شک علاوه بر کرونا تأثیر منفی و مخرب خود را در حوزه گردشگری و سفر و تورهای داخلی و خارجی خواهد گذاشت و پیشبینی میکنیم که در پساکرونا نیز شرایط بسیار سختی وجود داشته باشد.
مرادی با بیان اینکه به شکل میانگین در هر دفتر خدمات مسافرتی بین ۷ تا ۱۰ نفر مشغول به کار بودند، افزود: بیکاری فعالان این حوزه در حالی است که شاغلان این حوزه از نیروهای آموزش دیده و متخصص هستند و آژانسها نمیتوانند بهراحتی آنها را از دست داده و نیرو جایگزین کنند. وی درباره مطالبات دفاتر خدمات مسافرتی از خطوط هوایی (ایرلاینها) و شرکتهای ریلی و هتلها نیز گفت: متأسفانه هنوز بخشی از مطالبات آژانسهای مسافرتی از این مجموعه باقی مانده و پرداخت نشده است و دفاتر مسافرتی از این بابت هنوز به مردم و مشتریان خود بدهکار هستند که این موضوع مسائل و مشکلات مالی و روانی ناشی از کرونا را برای همکاران ما دوچندان و مضاعف کرده است.
وی با بیان اینکه معمولا مردم یک بخش از پسانداز و یا پولی که به آن نیاز چندانی ندارند را به بودجه سفر خود اختصاص میدهند و به اصطلاح درامدهای اضافی خود را برای مسافرت کنار میگذارند، افزود: رویه کاری ما به این شکل است که دفاتر خدمات مسافرتی یک بخش از هزینه تور و یا همه هزینههای آن را که از مشتری دریافت میکنند به حساب هتلها، ایرلاینها و شرکتهای ریلی واریز میکنند که با آنها قرارداد دارند.
وی ادامه داد: وقتی کرونا مسافرتها را در آستانه نوروز تعطیل کرد، مسئولان در اظهار نظر غیرکارشناسی شده اعلام کردند که مردم به دفاتر خدمات مسافرتی مراجعه کرده و هزینههای خود را پس بگیرند، درحالیکه ما مبالغ دریافتی را به حساب هتلها، ایرلاینها و شرکتهای ریلی واریز کرده بودیم و حتی برای تکمیل هزینهها طبق قرارداد با این مراکز علاوه بر بیعانه مشتری، مبالغ بیشتری نیز به حساب این مجموعه ریخته بودیم و آنگاه در این وضعیت با سیل مشتریان که برای دریافت پول خود مراجعه میکردند و در این تنگنا و وضعیت تنها آژانسهای مسافرتی را میشناختند، روبهرو شدیم.
درباره تسهیلات در نظر گرفته شده برای کمک به جبران خسارت کرونا نیز یک کارشناس حوزه گردشگری بر این باور است که کارشناسی مناسبی درباره ارائه تسهیلات انجام نشده بهگونهای که یک دفتر مسافرتی که باید حداقل ۴۰ متر فضا داشته باشد و از نیروهای تخصصی شامل مدیرعامل، کانتر تور داخلی و کانتر خارجی، اپراتور قطار، مدیر فنی و... برخوردار باشد با یک مغازه ساندویچ فروشی در این زمینه یکسان دیده شده است که معقول و منطقی نیست.
مهرداد میرشاهولد با بیان اینکه اگر کرونا همین امروز ریشهکن شود تأثیرات منفی و مخرب آن تا ۲ سال همراه فعالان گردشگری خواهد بود و با مشکلات اقتصادی موجود سفر برای اقشار مختلف از جمله کارگر و کارمند و حتی بسیاری از مشاغل اولویت آخر است، افزود: در شرایط شکننده امروز گردشگری و تأثیر عوامل و اتفاقات سیاسی و اجتماعی روی آن، ارائه تسهیلات ارزانقیمت به مردم برای انجام سفر میتواند یکی از راهکارهای احیای کسب و کارهای حوزه گردشگری باشد که دولت باید در این باره ورود پیدا کند.
کسب درآمد در حوزه تأسیسات گردشگری با نوسانات خاصی همراه است، مجموعههای خدماترسان به گردشگران در فصل پاییز و زمستان معمولا مشتری چندانی ندارند و درآمد این ایام بهطور معمول صرف هزینههای جاری میشود و سرمایهگذاران گردشگری امیدشان به تعطیلات نوروزی و مسافرتهای اواخر بهار و تابستان است که امسال بهدلیل شیوع کرونا از آن محروم شدهاند.
برخی متضرران حوزه گردشگری میگویند: سرمایهگذاران حوزه گردشگری سرمایههای شخصیشان را به سرمایه ملی تبدیل کردهاند، درحالیکه اگر در حوزه واسطهگری و دلالی فعالیت داشتند درآمد بیشتری نصیبشان میشد، این سرمایهگذاران درحالحاضر نیازمند توجه ویژه، جدی و اورژانسی دولت به فعالان گردشگری و کسب و کارهای این حوزه هستند.
ضرر و زیانی که واحدهای خدماترسان گردشگری از کرونا متحمل میشوند روز به روز بیشتر میشود و در چنین شرایطی باید ادعا کرد، تأسیسات گردشگری یک وضعیت اورژانسی دارند و دولت باید متناسب با این شرایط برای درمان و بهبود آنها چارهاندیشی کند.
وضعیت اورژانسی اماکن اقامتی با تداوم کرونا
رئیس هیأت مدیره جامعه حرفهای هتلداران همدان در همین خصوص گفت: شیوع کرونا خسارتهای هنگفتی را به صنعت و تأسیسات گردشگری بهویژه هتلداران و مجموعههای اقامتی وارد کرده است.
شهرام شیروانی با بیان اینکه درآمد هتلداران محدود به ایام خاصی از سال بهویژه نوروز است و صاحبان اماکن اقامتی همه امیدشان برای کسب درآمد و جبران هزینههای انجام شده در یکسال به تعطیلات نوروزی است، گفت: شیوع ویروس کرونا در روزهای پایانی سال 98سبب شد 100درصد رزرو هتلها و مراکز اقامتی همدان برای تعطیلات نوروزی لغو شود و ضریب اشغال تختها به کمتر از ۵ درصد برسد تا صنعت هتلداری تحتتأثیر این بیماری بدترین ایام کاری را تجربه کند.
وی با اشاره به تعطیلی هتلها و اماکن اقامتی همدان از نهم اسفند ماه سال گذشته تا اوایل اردیبهشت ماه امسال در پی شیوع کرونا، افزود: پس از بازگشایی هتلها با رعایت پروتکلهای بهداشتی نیز اتفاق خاصی در زمینه درآمدزایی برای این مجموعهها رقم نخورد، زیرا بهدلیل تداوم این بیماری همچنان شاهد کاهش بیسابقه حضور گردشگران و مسافران و همچنین برگزاری همایشها و سفر میهمانان به همدان بودیم.
شیروانی گفت: هتلداران بهدلیل تعطیلی در این ایام در واقع بهترین روزهای کاری خود را از دست دادند و اکنون نیز که به نوعی فصل سفر است بهدلیل ادامه بیماری و اوج گرفتن دوباره آن خبر خاصی وجود ندارد.
وی گفت: میزان تحقق اشغال تخت در اماکن اقامتی استان پس از شیوع کرونا زیر ۱۰ درصد بوده است.
شیروانی با بیان اینکه هتلها و مراکز اقامتی همدان برای 700نفر اشتغالزایی داشتند، افزود: بهدلیل کرونا و وضعیت بغرنجی که برای گردشگری ایجاد کرده است، این افراد در صورت ادامه وضعیت با شرایط نامطلوب روبهرو خواهند شد.
رئیس هیأت مدیره جامعه حرفهای هتلداران همدان با بیان اینکه تسهیلات در نظر گرفته شده برای کمک به جبران خسارت تأسیسات گردشگری آنچنان که باید به رفع مشکلات آنها کمک نمی کند، افزود: البته با شرایط موجود برخی موانع دریافت تسهیلات که پیش از این وجود داشت با رایزنی با تصمیمگیران کشوری در حال حل و فصل است.
وی گفت: وضعیت هتلداران در روزهای فعلی اورژانسی است و اگر تدبیری برای بهبود آنها اندیشیده نشود شاهد آسیبهای جدی سرمایهگذاران این حوزه خواهیم بود.
ثبتنام واحدهای گردشگری برای دریافت تسهیلات کرونا
معاون گردشگری اداره کل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی همدان با بیان اینکه دولت با وجود محدودیتهای مالی برای کمک به جبران آسیبهای وارد شده ناشی از ویروس کرونا تسهیلاتی را در اختیار واحدهای گردشگری قرار میدهد که اگرچه نمیتواند بهطور کامل این خسارتها را پوشش دهد اما میتواند راهگشا باشد و به تداوم فعالیت این واحدها کمک کند، اظهار کرد: از بین حدود 182 واحد تأسیسات گردشگری موجود در استان تاکنون 50 درصد واحدها برای دریافت تسهیلات کمک به جبران خسارات کرونا در سامانه مربوطه (کارا) ثبتنام کردهاند.
علی خاکسار گفت: تبعات کرونا بر گردشگری محدود به همدان و ایران نیست بلکه کل دنیا را تحت تأثیر خود قرار داده و بر اقتصاد گردشگری در جهان سایه انداخته است.
وی افزود: روند پرداخت تسهیلات به واحدهای گردشگری باید با سرعت بیشتری دنبال شود، زیرا این واحدها بهدلیل شرایط موجود در تنگنای زیادی قرار دارند و امید آن میرود مدیران بانکی برای حفظ و احیا و رونق صنعت گردشگری همراهی بیشتری با فعالان و سرمایهگذاران این بخش داشته باشند.
این مسئول درباره ارزیابی خسارات وارد شده به تأسیسات گردشگری همدان ناشی از ویروس کرونا گفت: براساس بررسیها و ارزیابیهای انجام شده مجموع خسارات وارد شده به این تأسیسات در 3 ماهه اسفند، فروردین و اردیبهشت 44 میلیارد تومان بوده است.
