پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

زعفران همدان به برندسازی نیاز دارد

تعاونی راهکار حل مشکلات زعفران استان

گروه شهرستان: نوپابودن کشت زعفران در همدان سبب شده تا هنوز کشاورزان نتوانند بازار برای فروش محصولات خود داشته باشند.
مشهد که مرکز طلای سرخ کشور است و ۷۳ درصد زعفران جهان در خراسان‌رضوی تولید می‌شود، همچنین سهم ایران از بازارهای جهانی زعفران در سال ۲۰۱۸ برابر 36/7 درصد بوده‌است.
در سال گذشته میلادی، ایران با تولید ۳۳۶ تن زعفران در رتبه اول، هند با تولید ۲۲ تن در رتبه دوم، یونان با تولید 7/2 تن در رتبه سوم، افغانستان با تولید ۶ تن در رتبه چهارم، مراکش با تولید 2/6 تن در رتبه پنجم، اسپانیا با تولید 2/3تن در رتبه ششم و ایتالیا و چین با تولید یک تن زعفران در رتبه‌های بعدی قرار داشتند.
سطح زیرکشت زعفران در جهان نزدیک به ۲۰۰ هزار هکتار برآورد شده است که از این میزان سالیانه ۵۴۰ تن زعفران تولید می‌شود، با این حساب ۹۰ درصد تولید زعفران در ایران انجام می‌گیرد.
کشاورزان در سال‌های 1397و1398 برای فروش مشکل داشتند و نگرانی ماندن زعفران روی دستشان را داشته‌اند چون موضوع خام‌فروشی سبب شد تا سود سرشار آن به جیب کشورهای دیگر از جمله اسپانیا، ایتالیا و افغانستان برود و کمترین سود به مشهدی‌ها برسد.
از این‌رو از همان ابتدا زعفرانکاران همدان باید روی برندسازی و بازار فروش این محصول کار کنند.
از آنجا که زعفران یک محصول بسیار کم آب‌بر است و به راحتی کشت می‌شود می‌تواند یکی از محصولاتی باشد که جایگزین پر آب‌برها در استان باشد. در حال‌حاضر سطح زیرکشت این محصول در استان 245 هکتار و بیشتر در شهرستان‌های رزن، درگزین، کبودراهنگ، تویسرکان و همدان است.
اما مسأله اصلی که به دغدغه کشاورزان تبدیل شده بازار فروش آن است. چون بسیاری از مشتریان زعفران در جایی که زعفران مشهد و همدان باشد و حق انتخاب داشته باشند زعفران مشهد را انتخاب می‌کنند.
بنابراین کشاورزان راه سختی برای فروش محصولات خود دارند و از همان ابتدا قوی‌ترین روش‌ها را برای فروش محصولات و شناسایی بازارهای مختلف به کار می‌گیرند.
با این‌حال کشاورزان در گفت‌وگو با همدان پیام، از نبود بازار فروش صحبت کرده‌اند به طوری که کشاوزان به دنبال برند برای محصولشان سردرگمند. آنها از اینکه خرید تضمینی زعفران در منطقه غرب کشور وجود ندارد گلایه‌مندند و می‌گویند: در زمینه فرآوری این محصول هنوز عقب‌ماندگی‌های زیادی داریم.
یکی از تولیدکنندگان زعفران در شهرستان کبودراهنگ می‌گوید: اغلب کشاورزان یا اشتباه آموزش می‌بینند و یا بدون اطلاعات قبلی اقدام به کشت زعفران می‌کنند در نتیجه به نتیجه مطلوب نمی‌رسند.
علی قیطاسی پیشنهاد می‌دهد که برای حل مشکلات تولید زعفران در استان لازم است کشاورزان قبل از انجام هر کاری بازار فروش و مشتری خود را پیدا کنند.
وی با تأکید بر اینکه در منطقه غرب کشور خرید تضمینی برای زعفران وجود ندارد، گفت: دولت با اعطای تسهیلات می‌تواند علاوه بر حمایت از کشاورزان آنها را ترغیب به افزایش کشت زعفران کند.
قیطاسی ادامه داد: یکی از مشکلات کشت زعفران این بود که تنها به استان‌های زعفران‌خیز مجوز سیب سلامت می‌دادند، اما با پیگیری از وزارتخانه این مشکل در استان مرتفع شده است.

کشت زعفران بهترین جایگزین برای کشت‌های پر آب‌بر
وی در زمینه کشت زعفران در گفت‌وگو با همدان‌پیام، گفت: ما 3 برادر هستیم و از سال 1394 کار خودمان را با 500 مترمربع زمین آغاز کردیم و در حال‌حاضر 50 هکتار کشت زعفران در مزرعه خود داریم و متوسط برداشت این محصول در کشور 5 الی 6 کیلوگرم در هر هکتار است که ما به دلیل شرایط رسیدگی بهتر و کوددهی و... 15 الی 25 کیلوگرم در هر هکتار برداشت داریم.
قیطاسی ادامه داد: با توجه به اینکه از 2سال پیش ترویج کشت زعفران را به‌صورت کشوری پیش‌ می‌بریم برای 100 الی 150 نفر اشتغالزایی و آموزش کشت زعفران را برای کشاورزان در مناطق مختلف داشته‌ایم.
وی درخصوص صادرات زعفران نیز گفت: صادرات زعفران را به کشورهایی مانند هند، آلمان، سوئد، اتریش و... داریم و از آنجایی که محصولات خودمان کفاف صادرات را نمی‌دهد از کشاورزانی که کشت زعفران دارند نیز به‌صورت تخصیصی هر گرم 35 هزار تومان خریداری می‌کنیم.
قیطاسی بیان کرد: خوشبختانه زعفران در غرب کشور کیفیت بالایی دارد و در طی چند سال اخیر نیز از کشت زعفران در استان استقبال خوبی شده است و کشاورزان برای کشت این محصول کم‌آب‌بر روی آورده‌اند.
وی در پایان افزود: برداشت 15 الی 25 کیلوگرم در هر هکتار زعفران جزو رکورد در منطقه محسوب می‌شود و از طرف جهادکشاورزی به عنوان کشاورز نمونه برگزیده شده‌ایم و جز کارآفرینان برتر هستیم.
بتول سلطانی یکی از بانوان فعال در حوزه کشت زعفران است که از سال 1382 به کشت و برداشت زعفران مشغول است. او که اهل روستای قراکند سردرود است در گفت‌وگو با همدان‌پیام، گفت: ابتدای کار با ۲۰۰ هزار تومان سرمایه اولیه از سال 1382 با حمایت جهادکشاورزی رزن بذر پیاز زعفران را تهیه کردم و در هزار متر زمین کاشتم و هر سال آن را بیشتر کردم و در حال‌حاضر در ۲ هکتار زمین کشت زعفران انجام می‌دهم و برای ۱۱ نفر شغل ایجاد کردم. در حال‌حاضر بسته‌بندی زعفران را خودمان انجام می‌دهیم و به چندین استان صادر می‌کنیم و دنبال برند برای این محصول هستیم.
سرپرست جهادکشاورزی شهرستان کبودراهنگ گفت: میزان کشت زعفران در شهرستان کبودراهنگ 19هزار و 833 هکتار و میزان برداشت 5 کیلوگرم در هر هکتار و تولید 99 هزار و 165 کیلوگرم در هکتار است.
اکبری بیان کرد: در شهرستان کبودراهنگ، گل‌تپه و روستاهای آلان‌سفلی، علیصدر، سراب آقابلاغی، سوباشی، داق‌داق‌آباد، آق‌تپه، قباق‌تپه، طاسران، امیرآباد، قراگل، قوره جینه، مبارک‌آباد، آقبلاق آقداق، چالو، صفاریز، آقکند، آبمشگین، باشقورتران، اکنلو، قطارقویی، خان‌آباد، قادرآباد و مسجدعلیا کشت زعفران داریم.
وی ادامه داد: نسبت به سال گذشته 25 کیلوگرم افزایش تولید داشته‌ایم و زمان مناسب کاشت از شهریورماه تا مهرماه و زمان مناسب برداشت مهرماه تا آبان ماه است.

۱۲۶کیلو زعفران در رزن و درگزین برداشت می‌شود
کشت و توسعه گیاهان کم آب‌بر و توسعه گلخانه‌ها از جمله کشت زعفران در اولویت کاری ما قرار دارد.
مدیر جهادکشاورزی شهرستان رزن و درگزین گفت: کشاورزی به عنوان یکی از مهمترین محورهای توسعه شهرستان‌های رزن و درگزین از جایگاه مهمی برخوردار بوده و فراهم کردن زیرساخت‌ها را برای این مهم ضروری می‌دانیم.
محمود فتحی با بیان اینکه ۳۰ هکتار از سطح اراضی زیر کشت به زعفران تعلق دارد ادامه داد: در شهرستان رزن ۱۶هکتار و درگزین ۱۴ هکتار از اراضی به کشت زعفران اختصاص دارد که در مجموع ۱۲۶کیلوگرم زعفران برداشت می‌شود.
وی افزود: شهرستان‌های رزن و درگزین در تولید و کشت محصولات کشاورزی و دارویی بسیار مستعد هستند و موفقیت‌های چشمگیری در این زمینه کسب کرده‌اند.
فتحی ادامه داد: کشاورزان به استفاده از کشت‌های کم آب‌بر استقبال کردند و این فرهنگ نهادینه شده است به‌طوری که کشت هندوانه به‌صورت قطره‌ایی و سیب‌زمینی به‌صورت بارانی آبیاری می‌شود که هندوانه از هزار هکتار به ۳۵۰ هکتار و سیب‌زمینی از ۹ هزار هکتار به ۴ هزار هکتار رسیده است.
وی با اشاره به اینکه کشت زعفران در شهرستان‌های رزن و درگزین پراکنده است، گفت: بیشترین کشت مربوط به روستای ارپادره، قراکند، سورته‌جین می‌شود که از آخر مهرماه تا آخر آبان ماه برداشت می‌شود که روزانه برای ۳۰۰ نفر شغل ایجاد شده است.
مدیر جهادکشاورزی افزود: برای کشت گیاهان دارویی و توسعه گلخانه‌ها علاوه بر آموزش از کشاورزان حمایت می‌کنیم و تسهیلات خوبی در اختیار آنها قرار می‌دهیم.

تویسرکان خاستگاه اصلی تولید زعفران است
مدیر اداره جهادکشاورزی تویسرکان بیان کرد: شهرستان تویسرکان با توجه به اسناد و مدارک معتبر و قدیمی یکی از اصلی‌ترین خاستگاه‌های تولید زعفران در گذشته‌ای نه چندان دور بوده است.
مسعود اکبری در گفت‌وگو با همدان‌پیام، گفت: شهرستان تویسرکان با توجه به اقلیم، آب‌وهوا و ویژگی‌های خاک زراعی خود یکی از خاستگاه‌های تولید زعفران در کشور بوده و می‌تواند دوباره به این جایگاه دست پیدا کند.
وی ادامه داد: در حال‌حاضر 15 هکتار از زمین‌های زراعی تویسرکان زیر کشت زعفران است که سالیانه حدود 60 کیلوگرم تولید و برداشت زعفران دارند.
اکبری با بیان اینکه از گسترش کشت زعفران در شهرستان تویسرکان استقبال و حمایت می‌کنیم، بیان کرد: تا سال گذشته اعتبارات مالی در قالب تسهیلات ارزان‌قیمت با بهره 6درصد به پرورش‌دهنده زعفران در تویسرکان اختصاص یافته که پیش‌بینی می‌شود در سالجاری نیز ادامه پیدا کند. وی با تأکید بر اینکه زعفران یک کشت کم آب‌بر و کم زحمت برای بهره‌برداری اقتصادی است، افزود: پرورش‌دهندگان زعفران از سال سوم کشت به بعد بهره‌برداری اقتصادی دارند و پس از 5 تا 6 سال می‌توانند از پیازهای تکثیر شده زعفران برای کاشت در زمین‌های دیگر استفاده کنند.
اکبری بیان کرد: با توجه به کمبود منابع آب زیرزمینی، توسعه کشت‌های کم آب‌بر با بازدهی بالای اقتصادی و تولیدی مادر مورد حمایت قرار می‌گیرند. وی ادامه داد: زعفران‌های تولید شده در تویسرکان به شهرستان‌ها و استان‌های مجاور فروخته و انتقال داده می‌شوند.
طبق گفته معاون مدیر باغبانی سازمان جهادکشاورزی استان میزان برداشت زعفران در سالجاری فعلاً مشخص نیست و در پایان آذرماه مشخص می‌شود.
رحیم بیات با بیان اینکه کیفیت زعفران استان مطلوب است، گفت: هزار و45 کیلوگرم میزان برداشت در سال گذشته بوده است. قیمت هر گرم هم در سال گذشته 16هزار تومان بوده است.
وی با اشاره به اینکه از همدان صادرات زعفران نداریم اگر هم باشد از طریق گمرک انجام نمی‌شود، افزود: فروش آن و مزارع زعفران در استان انجام می‌شود.

حمایت دولت،مشکلات تولیدکنندگان را برطرف می‌کند
در ادامه عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد استان در رشته بازاریابی در این زمینه گفت: زعفران مثل بسیاری از کالاهای دیگر که تولید می‌شود، نتوانسته است به لحاظ کمیت، کیفیت و زمان به دست آمدن محصول جایگاه خودش را در بازار کسب کند و در حوزه فرایند تولید زعفران مشکلات بسیاری گریبانگیر تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان است که برخی از این مشکلات قابل حل و برخی دیگر قابل حل نیست.
سید حمید حسینی افزود: فرایند تولید محصول از زمان چیدن گل تا خشک کردن آن سرعت عمل، حرف نخست کیفیت را می‌زند که نبود ابزار لازم برای خشک کردن و ماشین‌های خشک‌کننده موجب می‌شود خشک کردن گل زعفران به‌صورت سنتی یا دستی و کاغذی صورت گیرد که کیفیت آن را کاهش دهد و همین موضوع موجب رقابت نداشتن عطر زعفران با جایگاه‌های شناخته شده زعفران همچون خراسان و... می‌شود، درحالی که اگر با ورود و حمایت دولت یا سرمایه‌گذاران و یا تشکیل شرکت تعاونی و انجام مکانیزه تولید، بخش عمده‌ای از مشکلات تولیدکننده زعفران مرتفع می‌شود.
وی ادامه داد: ضعف مالی کشاورزان در بحث جداسازی و خشک کردن گل زعفران، علاوه بر افت کیفیت، دسترسی به خریداران را نیز با مشکل مواجه می‌کند که درنهایت با فروش این محصول با ارزش به فروشندگان خرد و عمده بدون بسته‌بندی‌های شکیل و برند و ارائه ندادن استانداردها با بسته‌بندی‌ بی‌کیفیت و سطح پایین علاوه بر اینکه سود کمی را عاید تولیدکنندگان این محصول می‌کند، موجب غیررقابتی شدن این محصول در بازار شده و چرخه تولید زعفران را نیز دچار مشکل می‌کند.
حسینی ادامه داد: هزینه‌های سنگین خرید دستگاه‌های بسته‌بندی، تقلبی بودن برخی از زعفران‌های موجود در بازار همچون رنگ کردن کاکل بلال و فروش آن در بازار به عنوان زعفران، مشکلات تولیدکنندگان را نیز دوچندان می‌کند و ایجاد سازمان تعاون روستایی، اجرای طرح جامع زعفران، سورتینگ، فرآوری، خشک کردن مکانیزه، شناسنامه‌دار کردن آن بسیار ضروری است چراکه استان خاستگاه اصلی زعفران بوده و به زعفرانیه معروف بوده و این محصول بومی استان است حال آنکه پذیرش این موضوع برای خود هم‌استانی‌ها سخت است و باید این ظرفیت عظیم نهفته شناسانده شود. چراکه با وجود تعاون روستایی یا تشکل‌های این‌چنینی علاوه بر افزایش کیفیت، برند شدن زعفران همدان، نقش واسطه‌ها نیز کمرنگ و موانع روبه‌روی تولیدکنندگان نیز کمتر و با عضویت زعفران‌کاران به عنوان سهامداران اصلی از سود و عواید آن نیز برخوردار می‌شوند.
وی بیان کرد: بسته‌بندی نازل غیربهداشتی و بی‌کیفیت مانع از ارزش‌افزوده واقعی محصول می‌شود که بها دادن به تحقیقات و نوآوری و استخراج محصولات جدید در حوزه دانشگاهی موجب ایجاد اشتغالزایی و مصرف بیشتر زعفران می‌شود چراکه زعفران، دورریزها و گل‌های بنفش زعفران کاربرد دارویی و صنعتی داشته و با فرآوری آن می‌توان استفاده کاملاً مفیدی از زعفران و دورریزهای آن داشت؛ همچنین حمایت دولت درخصوص جوایز صادراتی همچون ارز مبادله‌ای، کمک‌های ارزی به فروشندگان و صادرات زعفران به صورت فله‌ای منطقی به نظر می‌رسد.
برگزاری جشنواره‌ها و همایش‌های گوناگون زعفران موجب شناساندن این محصول می‌شود
حسینی گفت: لازمه برندسازی زعفران با مدل ارزش ویژه آکر(سنجش برند) شامل 5مرحله دیده و شناخته شدن، تبلیغات میدانی و تخصصی در برنامه‌های تلویزیونی، وفاداری به برند، قدرتمندی در کنار رقبا و رفتار مناسب بازار و قرارداد با فروشگاه‌های زنجیره‌ای، ایجاد فروشگاه‌های عرضه مستقیم کالا و... است تا مورد اقبال بازارهای داخلی قرار گرفته و به صادرات نیز برسیم. ضمن اینکه ظاهر، شکل و فرم بسته‌بندی زعفران و خلاقیت و ابتکار در همه مراحل موجب فروش موفق‌تر این محصول می‌شود. همچنین حمایت نهادهای حاکمیتی در تضمین خرید و قیمت‌گذاری مناسب برای کم نشدن مصرف زعفران از سفره مردم، نیز کمک‌حال تولیدکنندگان زعفران خواهد بود.
وی افزود: مشکل اساسی زعفران‌کاران استان در جزیره‌ای عمل کردن آنها و فروش خرد، دهان به دهان و دستی به عنوان بدوی‌ترین نوع فروش است و در صورتی که خود تولیدکنندگان این محصول با ارزش به‌صورت هماهنگ، منطقی و تحلیل به این نتیجه برسند که ایجاد تعاونی برای پیگیری مسائل و مشکلات با بهره‌گیری از نظرات تخصصی مشاوران و قراردادبا شرکت‌ها و... بهترین راهکار برای حل مشکلات کشاورزان حوزه زعفران‌کار است.

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس