با فعالان اجتماعی درباره تأثیر تشکل ها گفتگو کردیم
560تشکل مردمنهاد در همدان فعال است اما تعداد زیادی از مدیران این تشکلها صحبت از بیتفاوتی دولتیها به کارکرد آنها دارند.
جلساتی که اغلب مدیران با آنها برگزار میکنند معمولا برای پربار کردن عملکرد خودشان است و پس از پایان جلسه مطالب گفته شده و مسائل مطرح شده به دست فراموشی سپرده میشود.
در بسیاری مواقع گردانندگان این تشکلها میگویند نبود اعتماد از سوی دولتیها آنها را آزار میدهد، درصورتی که سمنها از سوی جوانان تحصیلکرده، متفکر و دغدغهمند جامعه شکل گرفته که ذهنهایی پر از ایده دارند. آنها رابط بین قشرهای مختلف مردم با مسئولان هستند که از طریق این تشکلها دغدغههای جامعه را پیگیری میکنند.
استفاده از تشکلها فرصتی است که با استفاده از آنها به بدنه جامعه نفوذ بیشتری کرده و دغدغههای مردم را برطرف کنند. اما به گفته برخی اعضای سمنها در سال شاید تنها یک جلسه با آنها گذاشته شود که صرفا شعاری است، آنها انتظار دارند که حرفهایشان که درد مردم است به مصوبه تبدیل شده و اجرایی شود اما خب کمتر این اتفاق میافتد.
طبق قانون و مصوبه دولت چند نهاد متولی صدور مجوز وجود دارد؛ استانداری، فرمانداریها، سازمان ورزش و جوانان، بهزیستی، نیروانتظامی هستند که میتوانند به N. G. O مجوز بدهند؛ هر کدام از این ارگانها به یک فعالیت مجوز میدهند. سمنها در حوزهی اجتماعی، فرهنگی، علمی و خیریهای فعالیت میکنند.
دغدغهها، اقدامات و انتظارات سمنها بهانهای شد تا همدانپیام در یک وبینار تحت عنوان «تشکلهای مردمی چه میکنند؟» پای حرف آنها بشیند و درباره فعالیتهای آنها صحبت کند.
حمایت از تشکلهای مردمی یعنی اعتماد کردن به آنها
■ آرزو کریمی:
بهعنوان کسی که سالهاست در این زمینه فعالیت کردهام باید بگویم که در استان همدان سمنها به جایگاهی که شایسته آنها است، نرسیدهاند و مسئولان هنوز نتوانستهاند از جوانان بهخوبی استفاده کنند، جوانباوری و اعتماد در بین مسئولان کمتر شده است.
من فکر میکنم این اعتماد به 2 شکل نابود شده است؛ یکی از دلایل، وجود مؤسساتی است که نتوانستند کارها را بهخوبی مدیریت کرده و انجام دهند و یا شاید بلد نبودند. دلیل دیگر آن هم شاید نگرانی قدیمیترها از حضور جوانان و تصاحب میزهای آنهاست البته در استان همدان بهدلیل بروکراسی اداری این مسأله جدیتر است.
سمنها جای پیشرفت زیادی دارند، درحالحاضر نیروهای انسانی در سمنها بهصورت رایگان کار میکنند و در خدمت دولتها و مردم هستند. تلاش مؤسسات مردمنهاد باید به سمت تثبیت جایگاه و استقلالشان باشد، یکی از مشکلات این است که برخی از این مؤسسات استقلال خود را از دست دادهاند، مؤسساتی که استقلال مالی دارند و به ارگانهای دولتی وابسته نیستند بهطور معمول فعالیتهای آنها راحتتر انجام میشود.
ما انتظار داریم مسئولان به این تشکلها کمک کنند اما این به معنای کمک مالی نیست، بلکه منظور ما از حمایت معنوی و اعتماد است؛ همین افرادی که امروز مسئول شدهاند یک روزی جوان بودند و باید به آنها اعتماد میشد، این اتفاق افتاد و الان آنها روی کارآمدند. حالا زمانی است که مسئولان باید به جوانان اعتماد کرده و از آنها استفاده کنند، قطعا مسئولی که حدود 50 سال سن دارد دغدغههای یک جوان 20 ساله را درک نمیکند. باید این فرهنگ در بین مسئولان نهادینه شود که سمنها یک فرصت برای آنها هستند، اگر درست و اصولی از آنها استفاده شود میتوانند کارهای خوبی رقم بزنند. متأسفانه به سمنها به دید تهدید نگاه میشود نه یک فرصت.
میخواهم مثالی بزنم؛ در هفته جوان مراسمی برای جوانان برگزار میشود و شاید در این مراسم از جوانان دعوت شود اما باز هم در این هفته و تصمیماتی که برای آن گرفته میشود جوانان نقشی ندارند و تفکری که در ذهن مسئولان است باقی مانده است.
واقعیت این است که سمنها به حمایت زیاد از جانب مسئولان کشوری و استانی نیاز دارند، اگر قرار است که سمنها رشد کنند باید از تفکر جوانان استفاده شود و ایدههای آنها زمانی که در جلسات مطرح میشود، تنها مصوبه نماند بلکه اجرایی شود. ما تلاش کردیم که خودمان کارها را انجام دهیم اما واقعیت این است که برخی سازمانهای مردمنهاد این حوصله را ندارند که در ادارات مختلف به دنبال جلب اعتماد باشند.
شاخصه اصلی کار در مجموعههای مردمنهاد کارگروهی است که باید برای یادگیری این مهارت آموزش ببینیم، بچهها باید کارهای گروهی را یاد بگیرند تا در آینده برای جامعه استفاده کنند که البته نیازمند آموزش از سنین کودکی و در مدارس است.
تشکلهای مردمی؛ به مردم وابستهاند نه دولتیها
■ علیاصغر سلیمانی:
گاهی اوقات از ظرفیتهای مردمی موجود به شکلی که باید و شاید استفاده نمیشود، درحالیکه اگر به فرمایشات مقام معظم رهبری توجه کنیم، میبینیم که بارها به استفاده از مردم در لایههای مختلف جامعه توجه و تأکید ویژه داشتند. برخی مواقع مشاهده میکنیم به این ظرفیتها از جانب مسئولان کمتر توجه میشود.
تشکلهای مردمی بیشتر از اینکه به مسئولان وابسته باشند، به مردم وابسته هستند. چیزی که ما باید بیشتر به آن توجه کنیم این است که مسئولان هیچ کجا نمیتوانند ظرفیتی مردمی مثل تشکلهای مردمنهاد پیدا کنند. افرادی که در این حوزه فعالیت دارند افسران جبههی فرهنگی و اجتماعی جامعه هستند و بدون هیچ چشمداشتی، صادقانه و خالصانه کار میکنند. هنر دولتمردان این است که به نحو احسن در پیشبرد اهداف سازمانهای مردمنهاد و توسعه در حوزههای مختلف کمک کنند.
اگر بخواهیم بر محور شعارهای دولتهایی که در جمهوری اسلامی روی کارآمدند و بیشتر آنها بر نقشآفرینی مردمی تأکید دارند عمل کنیم؛ باید شعارها را کنار بگذاریم و با کمک مسئولان به صورت جدی و عملی وارد این عرصه شویم.
سازمانهای مردمنهاد چشم امید نظام هستند و میتوانند اقدامات جهادگرانه زیادی انجام دهند.
در این مجموعهها اصولگرا و اصلاحطلب جایی ندارد، بلکه انقلابی بودن مهم است؛ فردی انقلابی است که بتواند در هر جای کشور یک گره از مشکلات مردم باز کند، جوانان این مرز و بوم هم باید این روحیه را تقویت کنند، هر کم و کاستی که در دولتهاست نباید جوانان را دلسرد کند، چون این کشور برای آنهاست و آینده آن توسط همین جوانان رقم میخورد. مقام معظم رهبری و همهی مردم چشم امیدشان به جوانان است، باید همواره روی پاهای خودمان بایستیم و از تواناییهای خودمان برای پیشرفت کشور استفاده کنیم.
مردم باید در چهارچوب علمی و منطقی از مسئولان مطالبهگری کنند؛ اگر قرار است به قلههای پیشرفت دست پیدا کنیم باید در بین مردم امیدآفرینی کنیم، در مقابل ما دشمن با استفاده از فضای رسانه درحال ناامید کردن جوانان هستند، با سلیقههای مختلفی که داریم باید در حوزههای مختلف با استفاده از ظرفیت تشکلهای مردمنهاد اقدامات خوبی انجام دهیم.
باید با تشویق و ترغیب همدیگر به سمت کارهای خیرخواهانه حرکت کرده و بتوانیم در کنار هم یک موج عظیم انقلابی ایجاد کنیم و در یک نقطه مشترک به اهداف انقلاب برسیم.
جوانان میتوانند اهداف جهاد تبیین را محقق کنند
■ مهدی شریفی
سازمانهای مردمنهاد همانگونه که از اسم آنها مشخص است، مجموعهای از افراد دغدغهمند هستند که از بطن مردم به کارها ورود پیدا میکنند. نقطه عطف این سازمانها غیرانتفاعی و غیرسیاسی بودن آنهاست.
افرادی که این مجموعهها را دایر میکنند معمولا نفع شخصی ندارند و منفعت آنها در منفعت مردم است. از طرفی این افراد دستمایهی اتفاقات سیاسی کشورهای خود نیستند.
در استان همدان در حوزهی سازمانهای مردمنهاد اتفاقات خوبی افتاده و یکی از استانهایی است که سازمانهای مردمنهادش در بسیاری از حوزهها نقشآفرینی میکند.
560 سازمان مردمنهاد در استان همدان وجود دارد که 92 درصد آنها مجوزدار هستند، مدیریت 51 درصد این سازمانها با آقایان و 49 درصد با خانمها است. در سالهای گذشته و زمانی که آیتا... رئیسی ریاست قوه قضاییه را برعهده داشت، اتفاقات خوبی در قوهقضاییه افتاد و این قوه در کنار دولت یک نقش پررنگ برای تشکلهای مردمی در نظر گرفت و پس از آن هم در این 8 ماه به همان شکل ادامه پیدا کرد.
تشکلهای مردمی در حوزههای اجتماعی بیشتر در توسعه پایدار نقشآفرینی کردند. توسعه پایدار در حوزه اقتصادی، فرهنگی، سیاست و مردمشناسی و عدالت اجتماعی است.
نقش سازمانهای مردمنهاد باید از قالب شعاری خارج شود، با توجه به اینکه نسل جدید به این حوزه ورود پیدا میکند باید زمینههای حمایت مادی و معنوی نیز پررنگتر شود. در استان همدان استاندار و امام جمعه محترم میتوانند این نقش حمایتی را ایفا کنند.
در چندماه اخیر حمایتهای خوبی شده اما لازم است این حمایت افزایش پیدا کند، زیرا به مرور زمان نقشآفرینی این سازمانها نیز افزایش پیدا میکند.
اعتماد بسیار مهم است؛ هم باید سازمانهای مردمنهاد به دولت اعتماد کنند و هم دولت این اعتماد را به سازمانهای مردمنهاد داشته باشد. ما از این جهت به دولت نیاز داریم که پس از دادن مجوز برای فعالیتهای ما مانع ایجاد نکنند. اگر قرار است بهعنوان حلقه میانی باری از روی دوش دولت برداریم؛ باید از ما حمایت کنند به این ترتیب دولت به سمت توسعه کلان کشور میرود و ما هم به دغدغههای ریز و درشت مردم رسیدگی میکنیم.
حتی اگر یک نفر در جمعیت استان همدان مشکل داشته باشد، یک دغدغه بزرگ برای ما است. در دولت گذشته اعلام شد اموری که قابل واگذاری به سازمانهای مردمنهاد است به آنها واگذار شود، اما گاهی اوقات میبینیم که به این مهم توجه نمیشود و در برخی موارد مشاهده میشود که همین کارها به مجموعههایی واگذار میشود که خیلی دغدغه ندارند.
دولت هم صورت مسأله را میداند و هم جواب را میداند؛ حالا که دولت سیزدهم با شعار «دولت مردمی» روی کار آمده، انتظار میرود از سازمانهای مردمنهاد در تصمیمگیری و تصمیمسازی استفاده شود و نگاه شعاری و رسانهای به ما نداشته باشند.
مقام معظم رهبری همواره بر این بحث تأکید کرده و وظایفی که در قالب جهاد تبیین بر عهده جوانان گذاشته که درنهایت کسی که میتواند اهداف جهاد تبیین را محقق کند، جوانان هستند.
یکی از سیاستهای سازمانهای مردمنهاد تبیین است و اطلاعرسانی آن به صورت گسترده بر عهده رسانهها است. مردم باید مشارکت داشته و مسئولان حمایتهای مادی و معنوی داشته باشند. حدود 700 هزار جوان در استان همدان است که میتوانند در این حوزه فعالیت کنند. امیدواریم اتفاقات خوبی برای سمنها بیفتد و نگاه ابزاری که در سالهای گذشته به سازمانهای مردمنهاد وجود داشت در دولت سیزدهم شاهد نباشیم.
عملکرد سمنها موجب شناسایی آنها به مردم میشود
■ امید صالحینیک
مهمترین مسأله که قرار است درباره آن صحبت کنیم، دغدغه مقام معظم رهبری و تأکیدات ایشان بر مردمیشدن اقتصاد و مسائل اجتماعی است؛ تا زمانی که تمام حوزههای اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و... مردمی نشوند کاری پیش نخواهد رفت. یکی از راهکارها در این حوزه میتواند توانمند کردن مردم است که N.G.O ها این توانایی را دارند. نقش سازمانهای مردمنهاد در کشور ما و در دنیا نقشی بیبدیل است؛ همین که یک سمن بتواند در راستای کار خودش یک عده آدم را همسو و همراه کند، بزرگترین کار را در حوزه استفاده از مردم کرده است.
درحالحاضر حدود 400 یا 500 سازمان مردم نهاد در استان همدان داریم که فعال هستند، زمانی را به خاطر میآورم که سمنهای همدان جزو برترینهای کشور بودند، الان باید این موضوع به صورت جدی مورد توجه قرار بگیرد، چون سمنها خدمات خوبی به مردم میدهند.
خیلی به دنبال این نیستیم که مردم ما را شناسایی کنند بلکه عملکرد ما بوده که سبب شده مردم ما را بشناسند، یک سمن مردمی بدون اینکه از دولت کمک بگیرد و تنها با شعار «حاکمیت مردم بر مردم» توانسته خدمات جامعی به مردم ارائه دهد.
N.G.O ها نهتنها باری بر روی دوش دولت نیستند بلکه در تلاش هستند که کمکحال مردم باشند. این سازمانها میتوانند حلقه واسط بین مردم و دولتیها باشند. درحالحاضر اگر سمنها بتوانند نقش حلقههای میانی را بهخوبی ایفا کنند، میتوانند در شهر همافزایی و دانشافزایی کنند.
چند سال پیش بود که برای اینکه نشان دهیم شهر برای معلولان مناسبسازی نشده چندین ساعت یکی از اعضای شورای شهر را با ویلچر در سطح شهر چرخاندیم، حرفهای ما کاری از پیش نبرد تا زمانی که عملی وارد کار شدیم. این اقدام ما در همان زمان جنجالی شد ولی دغدغه معلولان برای ما دغدغهی مهمی بود و باید به هر شکل آن را به مسئولان نشان میدادیم.
سمنها برای نخستین بار و به صورت خودجوش در چندسال گذشته آغاز به کمیسیونبندی کردند اما در دولت گذشته همکاری لازم نشد اگر این اتفاق به خوبی رقم میخورد، میتوانستیم با همافزایی ایجاد شده اتفاقات خوبی را رقم بزنیم.
انتظار ما از رسانههای مردمی بالا است، شاید سمنها نتوانند اخبارشان را بهخوبی اطلاعرسانی کنند، انتظار نداریم ما را پررنگ کنند بلکه خدماتی که ارائه میدهیم را اطلاعرسانی کنند، در همین راستا دولت هم وظایفی دارد که باید انجام دهد؛ مهمترین آنها احترام گذاشتن به سمنهاست و فراهم کردن فضایی که فعالیت خود را به شکل مطلوبی ادامه دهند.
دولتمردان از فرصتی که پیش آمده استفاده کرده و از ظرفیت جوانان در تصمیمگیریها استفاده کنند.
متأسفانه شرایط اقتصادی بدی را پشت سر میگذاریم، این روزها لازم است که به هم کمک کرده و در این شرایط یکدیگر را درک کنیم، تا از شرایط سخت پیشآمده عبور کنیم.
