■ استاندار همدان: اعتبارات برای جهانی شدن «منظر تاریخی همدان» جذب شود
■ مشاور وزیر میراثفرهنگی: اگر موانع موجود برطرف نشود، ارزیابان یونسکو دست رد به ثبت جهانی اثر تاریخی هگمتانه میزنند
ترکیب سایت باستانی تپه هگمتانه، بافت تاریخی شهر و بازار قدیمی مفهوم تازهای به نام «منظر تاریخی» است که برای نخستین بار میراثفرهنگی به دنبال ثبت جهانی آن است.
در پرونده منظر تاریخی هگمتانه، عرصه هسته اصلی شهر شامل تپه هگمتانه، بازار و بافت تاریخی شهر است که در قالب کانسرت «منظر تاریخی همدان» برای ثبت جهانی آمادهسازی شده است. پرونده راهآهن شمال - جنوب و منظر فرهنگی اورامانات، آسبادهای منطقه سیستان، دیوار گرگان و منظر فرهنگی ماسوله در کنار منظر تاریخی هگمتانه در یونسکو در دست بررسی است.
سالیانه یک اثر در هر کشوری ثبت جهانی میشود، به نقل از مشاور وزیر میراثفرهنگی که برای بررسی پرونده ثبت جهانی کاروانسراهای زنجیرهای کشور در ماههای اخیر به همدان سفر کرد، آذرماه سالجاری باید نتیجه بررسی این ۶ پرونده اعلام میشد، اما این مهم تا امروز محقق نشده است و همچنان هگمتانه در تکاپوی حل و فصل چراهایی است که پاسخ آنها میتواند راه جهانی شدن را کوتاه کند.
اهمیت جهانی شدن منظر تاریخی همدان تا به حال موجب سفرهای متعدد مسئولان کشوری به همدان شده است. روز گذشته بار دیگر مشاور وزیر میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری به منظور بررسی راهکارهای پیش روی پرونده جهانی شدن «منظر تاریخی همدان» راهی همدان شد و با استاندار تشکیل جلسه داد.
دستگاهها باید برای تحقق ثبت جهانی در همدان همراه باشند
استاندار همدان در این نشست بر اهمیت ثبت جهانی منظر تاریخی همدان به عنوان یک مطالبه ملی و استانی تأکید کرد و گفت: در این مسیر همه دستگاهها برای به ثمر رسیدن پرونده جهانی شدن منظر تاریخی همدان باید با آن همراه باشند.
علیرضا قاسمیفرزاد افزود: محوطه تاریخی هگمتانه با توجه به قابلیت و ظرفیتهایی که دارد باید پیش از این در فهرست آثار جهانی ثبت میشد.
وی اظهار کرد: هگمتانه خشت و بنای تاریخ و تمدن ایرانزمین است و باید زمینههای ثبت جهانی آن به سرعت فراهم شود. مشکلاتی که در راه جهانی شدن پرونده منظر تاریخی همدان وجود داشته است، قابل حل و رفع شدن است.
قاسمی ادامه داد: قرار گرفتن آرامگاه بوعلی و باباطاهر، مسجدجامع و بافت قدیمی و معماری بازار همدان از جمله ویژگیهای بارز پرونده ثبت جهانی «منظر تاریخی همدان» است.
استاندار همدان خاطرنشان کرد: حمایت از بافت قدیمی همدان و بازار سنتی این شهر باید مورد توجه وزارت میراثفرهنگی قرار گیرد. برخی از صنوف بازار همدان در پیرامون محوطه تاریخی هگمتانه قدیمی و با آلایندگی هوا و صوتی هستند که این موضوع باید هرچه سریعتر تعیینتکلیف شود.
قاسمی تأکید کرد: منظر تاریخی هگمتانه باید با ویژگی محیطهای تاریخی سازگار باشد و وجود برخی از مشاغل در اطراف آن زیبنده نیست.
وی اظهار کرد: میراث فرهنگی باید در اطراف بناهای تاریخی، معماری سنتی ایرانی را به کار گیرد و محیط بازار و پیرامون محوطه تاریخی هگمتانه نیز باید برهمین اساس مرمت شود.
استاندار همدان افزود: ثبت جهانی«منظر تاریخی همدان» مطالبه ملی و استانی است که همه دستگاهها باید برای تحقق آن همراه باشند. شرایط و ویژگیهای لازم برای ثبت جهانی باید فراهم و برنامههای لازم در این راستا با حفظ پیادهراه و محدوده بازار سنتی اجرایی شود.
وی با اشاره به اینکه باید اعتبارات لازم برای پرونده ثبت جهانی در همدان جذب شود، تصریح کرد: نخستین حکومت سیاسی مدرن دنیا در هگمتانه راهاندازی شده و همین امر ضرورت ثبت هگمتانه به عنوان یک میراث جهانی را نشان میدهد.
استاندار همدان گفت: در بین 5 اثر نامزد برای ثبت جهانی، محوطه باستانی هگمتانه از اولویت و اهمیت بالایی برخوردار است.
وی اظهار کرد: هگمتانه نشان و برند همدان است و با جهانی شدن آن، ظرفیتهای گردشگری این اثر تاریخی نیز ارتقا مییابد. هگمتانه به عنوان یک اثر ملی اهمیت بالایی دارد و با جهانی شدن آن، سند تمدن 5 هزار ساله کشورمان امضا میشود.
مردادماه 1401 ارزیابان یونسکو، پروندههای جهانی را بررسی میکنند
مشاور وزیر میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی با اشاره به ارسال پرونده ثبت جهانی هگمتانه به یونسکو به ایرنا، گفت: در بین آثار تاریخی و فرهنگی ایران برای ثبت جهانی در یونسکو، منظر تاریخی هگمتانه در اولویت نخست قرار دارد.
محمدحسین طالبیان افزود: با ثبت منظر تاریخی «هگمتانه تا همدان» میتوانیم بهترین راهبرد را برای ثبت هگمتانه باستان تا همدان معاصر به کار بگیریم و سیر تحول در نخستین پایتخت مادها که از هگمتانه آغاز شده را به تصویر بکشیم.
وی با اشاره به اینکه منظر تاریخی هگمتانه در شهر همدان مسیر «آرامگاه بوعلی تا آرامگاه باباطاهر» را شامل میشود، اظهار کرد: با ثبت این اثر، کل میراثفرهنگی این محدوده شامل بافت تاریخی، بازار سنتی، مسجدجامع و پیادهراههای شهر همدان حفظ میشود.
طالبیان تصریح کرد: اگر موانع موجود برطرف نشود، ارزیابان یونسکو دست رد به ثبت جهانی اثر تاریخی هگمتانه میزنند. فضای داخلی هگمتانه باید همچون موزههای جهانی مرمت شود.
مشاور وزیر میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی تأکید کرد: خیابان منتهی به بازار آهنفروشان در کنار محوطه تاریخی هگمتانه که به تازگی توسط شهرداری آسفالت شده است باید برداشته شود و به حالت اولیه بازگردد. با برداشته شدن موانع تا بهمن ماه پرونده ثبت جهانی هگمتانه به یونسکو ارسال میشود. مردادماه سال آینده ارزیابان یونسکو، پروندههای ثبت جهانی آثار ایران را بررسی میکنند.
وی گفت: همکاران و کارشناسان وزارت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی با تمام تلاش به دنبال برطرف کردن موانع موجود در مسیر ثبت جهانی هگمتانه هستند.
مشاور وزیر میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی افزود: متن این پرونده در حال ترجمه و موانع پیش رو نیز در حال برداشته شدن است. هگمتانه همچون جواهر گرانبهایی است که باید برای حفظ آن، زشتیهای اطراف و محوطه پاک و زیباسازی شود. طالبیان تأکید کرد: معماری بناهای اطراف محوطه هگمتانه همچون اصناف قدیمی و بازار آهنفروشان، باید با استفاده از نمایی ساده و سنتی بازسازی شود.
گفتنی است، در زمینه تکمیل پرونده جهانی شدن هگمتانه میتوان به اقداماتی که در 2سال گذشته در محوطه تاریخی هگمتانه به ویژه در سال 1399 اتفاق افتاده است اشاره کرد. مراحل بررسی، تأیید و ابلاغ آن مطالعات ضروری طرح جامع راهبردی هگمتانه در شورای راهبردی هگمتانه مصوب و به وزارت میراث فرهنگی اعلام شده و در دست اقدام است.
همچنین مطالعات حفاظت و استحکامبخشی آثار خشتی مکشوفه در 4 دهه گذشته که متأسفانه در این مدت بر اثر فرسایشهای آب و هوایی و محیطی شاهد تخریبهای گستردهای در آنها بودیم، ادامه دارد.
برای جلوگیری از این اتفاقات و رفع خطرات احتمالی به برجهایی با ارتفاعات بین 4 تا 8 تا 10متر نیاز بود که اقدامات ضروری برای حفاظت شکل بگیرد و برای این اقدامات میتوان به ساماندهی برج و باروهای ضلع شمال شرقی که اجرا شده و ادامه آنها نیز بنا شده است اشاره کرد که آنها از بلوار نظربیگ قابل مشاهده است.
کارهای باستانشناسی آن قسمت پس از پیگردی و خانهسازی ادامه پیدا میکند که هماکنون در 23 برنامه باستانشناسی این اقدامات به سرپرستی رضا نظریارشد تحت عنوان پیگردی آثار مکشوفه برج و باروهای ضلع شرقی و شمالی در دست اقدام است.
22مین فصل باستانشناسی یعنی یک فصل قبلتر در پی یک وقفه چند ساله موفق شدیم با گمانهزنی در عرصه هگمتانه بخشی از نقاط این سایت تاریخی که دارای ابهام و در چندین سال متوقف مانده بود بار دیگر بر مبنای مطالعات فصل 22 عرصه جدید هگمتانه قرار است، مشخص و در نهایت برای اصلاح عرصه به وزارتخانه ارسال کنیم.
این پرونده یکی از پروندههای مهم ثبت آثار ایران است چراکه علیرغم اینکه هگمتانه که یک محوطه تاریخی است و قابلیت استعداد ثبت جهانی را دارد اینبار موفق شدهایم بافت تاریخیمان از جمله بازار، راستهبازارها، اماکن، مساجد، کلیساها، کنیسه، سایر جدارهای با ارزش میدان امام(ره) و فراخور آداب و رسوم و مردمشناسی را با هم در یک پرونده ترکیب و ارائه دهیم.
در پرونده منظر تاریخی بنای هگمتانه شهر همدان، عرصه هسته اصلی شهر شامل تپه هگمتانه، بازار و بافت تاریخی است که در قالب کانسرت «منظر تاریخی همدان» برای ثبت جهانی آمادهسازی شده است.
ثبت جهانی آسبادهای منطقه سیستان، دیوار گرگان و منظر فرهنگی ماسوله در کنار منظر تاریخی هگمتانه در یونسکو در دست بررسی است.
وجود هزار و ۸۰۰ اثر تاریخی و طبیعی که افزون بر هزار مورد آن در فهرست آثار ملی ثبت شده و نامگذاری همدان به نام پایتخت تاریخ و تمدن ایرانزمین حاکی از استعداد بالای این کهن شهر در بخش گردشگری است.
آبشار و کتیبههای گنجنامه، تپه باستانی هگمتانه، غارعلیصدر بزرگترین غار آبی جهان، آرامگاه بوعلیسینا، گنبد علویان، بازار سرپوشیده، سرابهای نهاوند، کاروانسرای تاجآباد و آرامگاه استر و مُردخای از مهمترین آثار تاریخی و طبیعی گردشگری در استان همدان هستند.
نشست بررسی ثبت جهانی محوطه باستانی هگمتانه با حضور «محمدحسن طالبیان»، مشاور وزیر میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی و جمعی از مدیرانکل دستگاههای اجرایی استان در دفتر استاندار همدان برگزار شد.
