■ موسیقی همدان تحتتأثیر اقوام همجوار قرار گرفته است
■ گروه موسیقی«آیین» را با محوریت ساز تنبور در سال 1394 راهاندازی کردم
مصطفی رشیدیمطلق متولد سال 1366، یکی از نوازندگان و موسیقیدانان مطرح استان محسوب میشود که دانشآموخته کارشناسی رشته موسیقی در دانشگاه فرهنگ و هنر همدان است.
او از سال 1378 وارد حیطه موسیقی و نوازندگی میشود و در ابتدا ساز تنبور را نزد پدرش میآموزد تا اینکه از سال 1380 فعالیت نوازندگی خودش را بهصورت رسمی آغاز و در گروههای مختلفی به عنوان نوازنده شرکت میکند.
رشیدیمطلق در سال 1394 نیز گروهی را به عنوان «آیین» تشکیل میدهد و در حالحاضر نیز سرپرست این گروه و عضو هیأتمدیره موسیقی استان و مدرس ساز تنبور و دیوان است.
او همچنین در جشنوارههای مختلف داخلی و بینالمللی، اجرای کنسرت و تکنوازیهای مختلف شرکت کرده و حایز رتبه برتر شده است و در سال 1394 نیز آغاز به فعالیت آموزش ساز و موسیقی کرده است و در حالحاضر نیز مشغول آن است.
در همین زمینه با این نوازنده مطرح گفتوگویی انجام دادهایم که در ادامه از خاطرتان میگذرد:
در مورد گرایش اولیه خودتان به موسیقی در کودکی توضیح بفرمایید؟
از آنجایی که ساز تنبور یکی از سازهای خانوادگی و موروثی در خانواده ما بود و پدرم نیز آن را مینواخت، من نیز کمکم به آن علاقه پیدا کردم و در اوایل که ساز دف میزدم، پس از آن به نواختن ساز تنبور روی آوردم و پس از فوت پدرم، علاقهام نیز به آن بیشتر شد. همچنین چند سالی نیز به یادگیری ساز کمانچه، تار و عود پیش استادان این حوزه پرداختهام.
در مورد جایگاه موسیقی در استان توضیحاتی ارائه بفرمایید؟
کاش ما هم مثل نواحی مختلف و استانهای دیگر همچون کرمانشاه، کردستان، آذربایجان و... موسیقی خاص خودمان را داشتیم؛ ولی به علت شرایط جغرافیایی و همجواری ما با استانهای کُرد، لُر و ترکزبان تحتتأثیر موسیقی آنها قرار گرفتهایم و نتوانستهایم موسیقی واحد و خاصی داشته باشیم. همچنین موسیقی سنتی ایرانی نیز در همدان رواج دارد و استادانی در این زمینه مشغول به فعالیت هستند و در چند سال اخیر وضعیت بهتر شده و رفتهرفته داریم به یک دوره جدید آموزشی وارد میشویم.
در گذشته در موسیقی استان بیشتر بحث مکاتب مطرح بود، ولی در حالحاضر کلاسهای آموزشی مطرح بوده که سیستم آموزشی آنها متفاوت است.
استقبال مردم در حالحاضر از موسیقی چگونه است و بیشتر به کدام نوع گرایش دارند؟
قبل از همهگیری کرونا در کشور، موسیقی جایگاه خاص خودش را داشت و موسیقیهای پاپ، سنتی، مقامی-آیینی نیز اجرا میشد و ما هم به عنوان یک گروه موسیقی سنتی و مقامی جایگاه خودمان را داشتیم. اما در این 2 سال همهگیری کرونا، مردم از موسیقی فاصله گرفتند؛ ولی در حالحاضر افراد گرایش بیشتری نسبت به موسیقی پیدا کردهاند که امیدوارم محدودیتها برطرف شود و مردم در کنسرتهای مختلف شرکت کنند.
همچنین ما باید انواع موسیقی را ارائه بدهیم تا افراد بر اساس گرایش و نوع علاقه خودشان، آن را انتخاب کنند. مخاطبان نسل امروزی و مخاطب موسیقی سنتی میتوانند تشخیص دهند که کدام نوع موسیقی را انتخاب کنند و به ندرت پیش میآید که مخاطب هر 2 مورد موسیقی را گوش دهد.
پیش چه اساتیدی مهارت نواختن موسیقی را یاد گرفتهاید؟
پدرم نخستین کسی بود که از نزدیک فعالیت نوازندگیاش را دیدم و از او موسیقی را یاد گرفتم. پس از فوت پدر نیز در برنامهها و کنسرتهای مختلفی نیز شرکت میکردم و از نزدیک آنها را میدیدم. پس از آن علاقه من بیشتر شد و در کلاسهای آموزشی سازهای موسیقی شرکت کردم که برای ساز کمانچه پیش استاد آسو عبدا... بیگی رفتم و ساز تار را پیش حسین زندی یاد گرفتم و ساز عود را پیش امین گلستانی یاد گرفتم. همچنین برای یادگیری ساز تنبور استاد مشخصی نداشتم و بیشتر تحتتأثیر منطقه صحنه کرمانشاه که تنبورنوازی در آن رواج دارد، قرار گرفتهام.
تاکنون در چه جشنوارههای داخلی و بینالمللی شرکت کردهاید؟
تاکنون چندین دوره در جشنوارههای استانی بهصورت تکنواز و با گروههای مختلف شرکت کردهام و رتبههای اول، دوم و سوم را کسب کردهام. از زمانی که گروه آیین را تشکیل دادم، چندین دوره در جشنوارهها و کنسرتهای داخلی شرکت کردهام؛ همچنین در سال 1396 نیز در فستیوال هندوستان شرکت کردم و 2 سال بعد در جشنواره کشورهای اسلامی در مالزی شرکت کردم که از میان 16کشور شرکتکننده، از گروه ما و چند کشور دیگر تقدیر شد و امسال نیز در جشنواره داغستان روسیه شرکت کردم و برای عید امسال نیز به جشنوارهای در آلمان دعوت شدهایم.
در مورد گروه آیین توضیحاتی ارائه بفرمایید؟
از آنجایی که چندین سال سابقه و مهارت خاصی در حوزه موسیقی داشتم، خواستم از این مهارت استفاده کنم و گروه موسیقی آیین را با محوریت ساز تنبور در سال 1394 تشکیل دادم و از موسیقیدانان خوب استان دعوت کردم و به نوعی آهنگسازی این گروه را نیز خودم بر عهده داشتم. در این گروه 12نفره سازهایی همچون تنبور، کمانچه، تار، عود، قانون و... نواخته میشود و تاکنون در جشنوارههای مختلفی شرکت کردهایم که آخرین مورد آن شرکت در چهارمین جشنواره شمس و مولانا در شهرستان خوی در آذربایجان غربی بود.
درخواست شما از مسئولان برای توجه بیشتر به حوزه موسیقی استان چیست؟
متأسفانه حوزه موسیقی در کشور و استان به خاطر یکسری سیاستگذاریهای خاص با محدودیت مواجه و گروهها و برنامههای این حوزه را تحتتأثیر قرار داده است. هرچند کم و کاستی و محدودیتهایی در این زمینه وجود دارد، ولی باز هم حمایتهایی از آن صورت میگیرد که امیدوارم محدودیتها نیز برطرف شود و از مسئولان نیز میخواهم که از جوانان حمایت کنند.
راهکار شما برای رفع کاستیهایی که در این حوزه وجود دارد، چیست؟
برداشتن محدودیتها میتواند به رونق این حوزه کمک بسیاری بکند و فرهنگسازی نیز در این زمینه خیلی تأثیرگذار است؛ درصورتی که آموزش و فرهنگسازی به درستی انجام شود، همه چیز درست میشود. هر انسانی ذاتاً با 4 تا هنر تجسمی، نقاشی، موسیقی و سینمایی به دنیا میآید و ما باید کودکانمان را با یکی از این هنرها آشنا کنیم و به آنها آموزشهای لازم را بدهیم.
برخیها معتقدند که موسیقی با اسلام منافات دارد، نظر شما در این زمینه چیست؟
من به هیچ وجه نمیتوانم قبول کنم که موسیقی با دین اسلام منافات داشته باشد و به نظرم موسیقی، به نوعی عبادت است. موسیقی صوت و فرکانس است، حتی اذان و قرآن نیز با صوت و آواز خوانده میشود و این منافاتی با اسلام ندارد. متأسفانه در صدا و سیمای ما برنامههای کماهمیت مختلفی پخش میشود، ولی به موسیقی اهمیت نمیدهند و خیلی کم پخش میشود.
در پایان اگر نظر خاصی دارید، بیان بفرمایید؟
میخواهم به کسانی که در حوزه هنری و موسیقی فعالیت میکنند، بگوییم که مشکلات در این زمینه برای همه یکسان است و نباید ناامید بشوند باید کارشان را ادامه دهند. هر چند تاکنون با مشکلات زیادی نیز روبهرو بودهام، ولی از اینکه به جایگاه فعلی رسیدهام، رضایت خاطر دارم.
