پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

اگر همدان سیل بیاید

اینجا رودخانه‌های خاموش ساختمان می‌بلعند

نویسنده : شکوفه رنجبر

در هفته‌ ای که گذشت شاهد وقوع سیل در بسیاری از شهرهای ایران بودیم، شدیدترین آن‌ها وقوع سیل در استهبان فارس در اول مرداد بود که متاسفانه در این حادثه ۲۲ نفر از هموطنانمان جان خود را از دست دادند. این بارش‌ها در بسیاری از مناطق ایران از جمله کرمان ادامه پیدا کرد و سبب مسدود شدن محورهای مواصلاتی و آسیب به زیرساخت‌ها شد، اما خوشبختانه در مناطق دیگر تلفات جانی گزارش نشد. در روزهای گذشته سازمان هواشناسی کشور درباره وقوع سیل در کشور هشدار نارنجی رنگ اعلام کرد و از مردم خواست از نزدیک شدن به مسیل‌ها و رودخانه‌های فصلی جداً خودداری کنند.
طبق پیش‌بینی سازمان هواشناسی اواخر شامگاه چهارشنبه و بامداد پنج‌شنبه (۶ مرداد) بارش ها شدید اعلام شد که منطقه امامزاده داود و شهرستان‌های پردیس، دماوند، شمیرانات، ملارد و پاکدشت نیز دچار سیلاب و آبگرفتگی شدید شدند.
بر همین اساس طبق آمار سازمان مدیریت بحران کشور، تا کنون سیلاب ۱۸ استان کشور را درگیر کرده و تعدادی قربانی را بر جای گذاشته است، از آنجا که استان همدان در یک منطقه کوهستانی واقع شده و سیل خیز می باشد در سال های گذشته بارها شاهد وقوع سیلاب‌های مختلفی در استان بوده ایم که جدید ترین و پر آسیب ترین آن مربوط به سال 98 است.
همان سال در همدان 19 هزار واحد مسکونی بر اساس اخبار مستند منتشر شده، در همدان خسارت و بیش از 850 کیلومتر از راه های همدان آسیب دیدند همچنین کشاورزان بعد از وقوع این سیل با مشکلات زیادی مواجه شدند که برآورد مالی آن حدود 368 میلیارد تومان بود.
بر اساس پژوهش های علمی موجود جنوب غربی استان همدان، دشت کبودراهنگ و نهاوند از پرخطرترین مناطق سیل خیز به شمار می روند که علت اصلی آن فرسایش خاک و نداشتن مراتع با پوشش گیاهی مناسب می باشد.

اسدآباد بیشترین ضربه را از سیل 98 خورد
بعد از وقوع حادثه سیل در فروردین 98، روستای نصرت آباد در شهرستان اسدآباد به طور کامل به زیر آب رفت و بیش از 32 خانه نیز در مرکز این شهرستان تخریب شد، روستاهای علی آباد، پیرشمسعلی و دولت آباد هم جزو روستاهای اسدآباد بودند که اگرچه شدت خسارت هایشان به اندازه روستای نصرت آباد نبود اما از گزند این سیل در امان نمادند.
همان زمان بود که اعلام شد در شهرستان همدان نیز منطقه مزدقینه، قاسم آباد و منوچهری بیشترین آسیب را دیدند که منجر به تخریب خانه ها و برخی باغات گردید.
اما علت وقع سیل در همدان و اینکه گفته می شود این استان سیل خیز است به واقع چیست؟ کارشناسان شهرسازی و منابع طبیعی می گویند مراتع خود در همدان وجود ندارد و این یکی از مهم ترین دلایل اصلی است که با به قهقرا رفتن این منابع تخریب های حاصل شده از سیل در همدان بالا می رود.
در همین زمینه مدیرکل مدیریت بحران استانداری همدان گفت: بر اساس هشدارهایی که هواشناسی درخصوص بارش های سل زا داده است از ۴ مردادماه تمامی هشدارهای مورد نیاز به دستگاه‌های استان همدان ابلاغ شده و پیش‌بینی‌های لازم برای جلوگیری از وقوع سیلاب و خسارت احتمالی انجام شده است.
علیمردان طالبی با بیان اینکه این بارش‌ها موسمی است، اظهار داشت: مشخص نیست که این بارش ها تا چه زمانی ادامه دارد اما در حال حاضر پیش‌بینی شده بود که روز جمعه و یکی دو روز بعد از آن رگبار باران را در استان، داشته باشیم‌.
وی عنوان کرد: از مردم تقاضا داریم که ترددها را به حداقل برسانند و به هیچ عنوان در حاشیه مسیل‌ها برای گرفتن عکس و فیلم، حضور نداشته باشند.

لزوم توجه به رفع انسداد مسیرهای رودخانه ای همدان
این شرایط در حالی است که در کنار ضعیف بودن پوشش گیاهی همدان در مهار سیل، بستر رودخانه ها نیز یکی از مناطق خطرساز در وقوع سیل است بستری که متاسفانه بسیاری از رودخانه های استان در زمان بارش های رگباری جوابگوی حجم آب باران نیست بنابراین باید برای کاستن خسارت های احتمالی و هدایت آب به مناطق غیرمسکونی اقدام کرد.
اما این موضوع همواره بعد از وقوع حادثه و بحران در استان است که زمزمه هایش شنیده می‌شود و در کوتاهترین زمان ممکن هم به فراموشی سپرده می شود به معنای دیگر در مدیریت اتفاقات بحرانی پس از بروز حادثه دنبال مقصر و مجازات می گردیم در حالیکه باید ابتدا به فکر حل مشکل و کاهش خسارت های احتمالی آن باشیم که نسبت به آن چندان توجهی از سوی مسئولان صورت نگرفته و نتیجه آن می شود که مدیریت بحران در همدان بیشتر یک تشریفات اداری است تا اینکه بتواند یک مدیریت پیشگیرانه و عملکرد محور باشد.

ویرانی در کمین ساختمان های بلندمرتبه شهر
از سوی دیگر در چند سال اخیر برخی افراد به صورت غیرمجاز اقدام به ساخت خانه و صدور سند در رودخانه هایی که سال ها آبی در آن جریان ندارد کرده اند در حالیکه بستر رودخانه محل جریان و حرکت آب است و با افزایش بارش های رگباری و وقوع سیل هر لحظه ممکن است این رودخانه های خاموش به خروش بیایند.
این در حالی است که در شهر همدان برای این رودخانه و هدایت جریان آب مسیرهای جایگزینی تعریف نشده و نخستین بارش سیل زا ممکن است باعث تخریب ساختمان هایی در شهر همدان شوند که این روزها لوکس بودن و تعداد طبقات بالای آن مجذوب کننده خریداران است.

غافلگیری مسئولان از حوادث غیر مترقبه خسارت ساز است
در این میان اگرچه سیل از جمله حوادث طبیعی است که به یک باره رخ می دهد و غافلگیر می‌کند اما این موضوع نباید دلیلی باشد برای اینکه مسئولان از آن غافل کنند.
از آنجا که به دلیل کاهش بارش های بهارانه همدان جزو استان های خشکسال شناخته می شود ذهن مسئولان استان درگیر به موضوعاتی چون خشکسالی و کم آبی است و شاید بتوان ادعا کرد که مسئولان فراموش کرده اند که ترسالی و بارش زیاد نیز اتفاق خواهد افتاد و ممکن است برای مردم و شهر خطر ایجاد کند.
بر همین اساس به نظر می رسد باتوجه به شرایط موجود و اینکه به 18 استان اعلام خطر سیل شده است در همدان پیش از آنکه سیل 88 تکرار شود و خسارت های زیادی به دنبال داشته باشد برای مهار آن به خصوص در بخش هدایت آب و ایجاد مسیرهای موقتی جایگزین رودخانه هایی که در بستر آن خانه سازی شده است باید توجه جدی صورت گیرد و اقدامات مسئولان در مدیریت بحران استان راز شعارها فاصله گرفته و به میدان عمل آید.

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس