پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

خوشنویس همدانی در گفت‌وگو با همدان‌پیام:

هویت یک ملت بدون فرهنگ و هنر از بین می‌رود

نویسنده : حیدر عبداللهی

■ خط نستعلیق برآمده از ذوق و هنر ایرانیان است و تناسب کاملی با ادبیات و فرهنگ ما دارد

مصطفی تاجیان، متولد سال 1362، فارغ‌التحصیل کارشناسی برق در سال 1388 است. او یکی از خوشنویسان جوان استان محسوب می‌شود که اخیراً موفق به اخذ مجوز استادی از انجمن خوشنویسان استان شده است.
تاجیان همچنین از جشنواره بین‌المللی خوشنویسی سفیر که در بهمن ماه امسال در عراق برگزار شد، موفق به کسب عنوان تقدیری شده است. این جشنواره بین‌المللی مختص کشورهای اسلامی است که هر 2سال یک‌بار برگزار می‌شود که امسال به میزبانی عراق برگزار و شامل 5 رشته خط نستعلیق، نسخ، ثلث، کوفی و دیوانی می‌شد.
در این رویداد خوشنویسان جوان همدانی علی سلطانی در خط ثلث حایز رتبه سوم و مصطفی تاجیان در خط نستعلیق شایسته تقدیر اعلام شدند و جوایزی نیز به آنها تعلق گرفت. در همین زمینه با مصطفی تاجیان گفت‌وگویی انجام داده‌ایم که در ادامه از خاطرتان می‌گذرد:

درباره گرایش اولیه خود به خوشنویسی توضیح دهید و از چه سالی آغاز به فعالیت کردید؟
من از دوران ابتدایی به خطاطی علاقه‌مند و دارای دستخطی خوب بودم که این امر نیز مرا به این کار تشویق کرد. در دوران دبیرستان نیز با انجمن خوشنویسان آشنا شدم و پس از آن، چند سالی از این هنر دور بودم تا اینکه در سال 1386 دوباره به خوشنویسی روی آوردم و تاکنون نیز به این هنر مشغول هستم.

درباره جایگاه خوشنویسی در استان توضیحاتی ارائه بفرمایید و استقبال از آن چگونه است؟
درواقع می‌توانم آینده خوبی را برای خوشنویسی استان پیش‌بینی کنم، ولی در حال‌حاضر جایگاه آن آنچنان که شایسته پایتخت فرهنگ و تمدن ایران باشد، نیست. البته یکی از اهداف ما این است که در برنامه‌ریزی اصولی و دوره 15ساله، بتوانیم به آن جایگاهی که در شأن استان است، برسیم. استقبال نیز بستگی به فعالیت اساتید و مدرسان این حوزه دارد که اگر موفق عمل کنند و به کارشان علاقه‌مند باشند، هنرجو نیز علاقه‌مند می‌شود و تأثیرگذاری خوبی نیز خواهد داشت. البته در حال‌حاضر نیز علاقه‌مندان به این حوزه بیشتر شده است و این به خاطر تأثیر کلاس‌ها و فعالیت‌هایی بوده که قبل از دوران کرونا برگزار شده است و انتظار می‌رود در آینده این استقبال نیز بیشتر شود. درواقع اگر بخواهیم سطح خوشنویسی را در کشور به 4 دسته تقسیم‌بندی کنیم، استان ما در حال‌حاضر جایگاه سوم را دارد که با توجه به اتفاقات و برنامه‌ریزی‌های صورت گرفته 15سال است که در حال روی دادن است، قرار است در چند سال آینده به جایگاه دوم یا اول کشوری برسیم.

بیشتر چه انواعی از خوشنویسی در استان کار می‌شود؟
با توجه به اینکه در حال‌حاضر در کشور خط غالب نستعلیق است، این خط نیز در همدان رواج بیشتری دارد؛ البته این خط برآمده از ذوق و هنر ایرانیان است و تناسب کاملی با ادبیات و فرهنگ ما دارد و این امر سبب شده که خط نستعلیق در همه ایران کاربرد و رواج داشته باشد و به عنوان خط درجه اول محسوب شود.
در مراحل بعدی خط شکسته، ثلث و نسخ نیز طرفداران خاص خودش را دارد و افرادی با این خط‌ها می‌نویسند که تلاش بر این که خطوط ایرانی فراموش شده را دوباره احیا کنیم. البته در برهه‌های تاریخی گذشته خطوطی مانند نسخ و کوفی در کشور ما رواج داشتند و کتیبه گنجنامه نیز به عنوان یکی از خطوط باستانی محسوب می‌شود که با مرور زمان این خطوط تکمیل‌تر شده‌اند تا به شکل امروزی درآمده‌اند.

در این حوزه دارای چه سبکی هستید و از چه کسانی پیروی می‌کنید؟
خط نستعلیق دارای چند نوع سبک است که مورد نخست آن سبک صفوی است که از 400 سال قبل رواج دارد و به خاطر اینکه از لحاظ فرم خیلی تکمیل و دقیق بوده، هنوز هم این سبک رواج دارد و افرادی زیادی بدون اینکه آن را تغییر دهند، از این خط استفاده می‌کنند. مورد دوم، خوشنویسی و سبک دوره قاجار است و پس از آن نیز سبک دوره معاصر مطرح می‌شود که میرزای کلهر آن را بنا نهاده است که پس از او نیز نمونه تکامل‌یافته آن را در آثار امیرخانی می‌بینیم و پس از امیرخانی نیز مدل جدیدی در حال شکل‌گیری است که تلفیقی از قدما و معاصر است که من نیز می‌خواهم این سبک تلفیقی را دنبال کنم.

به نظر شما، فرهنگ و هنر می‌تواند چه تأثیری بر جامعه و افراد داشته باشد؟
نقش فرهنگ و هنر غیرقابل انکار است و باید توجه بیشتری به آن بشود و حتی در اولویت نخست جامعه باید قرار گیرد؛ به‌طوری که هویت یک ملت نیز بدون آن از بین می‌رود. درواقع اگر روی فرهنگ و هنر سرمایه‌گذاری بیشتر و توجه بیشتری انجام شود، شاهد مشکلات و کاستی‌های کمتری نیز در جامعه خواهیم بود.

در مورد جشنواره سفیر که چندی قبل در عراق برگزار شد و از شما نیز تقدیر شده، توضیح دهید؟
جشنواره سفیر یکی از جشنواره‌های بین‌المللی خوشنویسی کشورهای اسلامی است که بیشتر کشورهای مسلمان در آن شرکت می‌کنند که 11مین دوره آن در بهمن ماه امسال در عراق برگزار شد و در آن خطوطی مانند نستعلیق، ثلث، نسخ، دیوانی و کوفی کار شده بود. البته از 9 نفر برگزیده در این جشنواره در خط نستعلیق، همه آنها ایرانی بودند و من نیز توانستم رتبه ششم را کسب کنم و عنوان تقدیری را به دست بیاورم. متنی هم که من نوشته بودم، حدیثی از امام‌حسن(ع) بود.

تاکنون در چه جشنواره و رویدادهایی شرکت و چه عناوینی کسب کرده‌اید؟
تاکنون در جشنواره‌های مختلفی شرکت کرده‌ام که مهمترین آنها جشنواره بین‌المللی یاسین بود که در سال 1398 در مشهد برگزار شد و توانستم رتبه تقدیری به دست بیاورم. در کنگره کشوری خوشنویسی میرعلی تبریزی نیز که در سال 1398 در تبریز برگزار شد، عنوان منتخبی را کسب کردم و در جشنواره ملی رضوی که در سال گذشته برگزار شد، عنوان تقدیری را به دست آوردم و در جشنواره منطقه‌ای غرب کشور که در سال 1397 در شهر سقز استان کردستان برگزار شد، رتبه نخست را به دست آوردم.

درباره مشکلاتی که خوشنویسی استان به آن مواجه است، توضیحاتی ارائه بفرمایید؟
درواقع یکی از مشکلات این حوزه آن است که ساختمان مستقلی ندارد که بتوان در آن به علاقه‌مندان خوشنویسی آموزش داد. درصورتی این ساختمان مستقل به انجمن خوشنویسی استان تعلق گیرد، خیلی از مشکلات ما حل می‌شود و می‌توان گفت که رشد و پیشرفت فزاینده‌ای را نیز به دنبال خواهد داشت؛ همچنین می‌توان کلاس‌ها و جشنواره‌های مختلفی برگزار کرد که کمک زیادی به هنر خوشنویسی استان خواهد کرد.

راهکار شما برای بهبود این وضعیت چیست؟
نخستین راهکار این است که این ساختمان مستقل در اختیار انجمن قرار گیرد و پس از آن می‌تواند اتفاقات بزرگتری روی دهد. البته کسانی نیز در این حوزه هستند که قسمتی از راه را طی می‌کنند و پس از آن بنا به دلایلی از کار دست می‌کشند که این رویه باید تکرار نشود و همیاری بیشتری در بین افراد این حوزه شکل بگیرد تا موفقیت و رونق بیشتری در این حوزه حاصل شود.

در این زمینه چه درخواستی از مسئولان دارید؟
در حوزه هنری، چه به هنرمند کمک شود یا نشود، او کار خودش را انجام خواهد داد و به نظرم درخواست در این زمینه بی‌معنی است.

توصیه شما به کسی که برای نخستین بار می‌خواهد وارد این حوزه شود، چیست؟
کسی که بخواهد خوشنویسی را یاد بگیرد، باید 5 تا شرط را داشته باشد که در این شعر به آن اشاره می‌شود: پنج چيز است كه تا جمع نگردد با هم/ هست خطاط شدن نزد خرد امر محال
دقت طبع و وقوفي ز خط و خوبی دست/ طاقت محنت و اسباب كتابت به كمال
به نظر من مهمترین مورد آن طاقت محنت است که اگر صبر و طاقت در این زمینه وجود نداشته باشد و خوشنویسی به جزئی از وجود فرد تبدیل نشود، آن فرد نمی‌تواند به خوشنویس ماهری در آینده تبدیل شود.

در پایان اگر نظر خاصی دارید، بیان کنید؟
نظر خاصی ندارم، فقط از شما و همه عوامل و مسئولان روزنامه همدان‌پیام قدردانی می‌کنم که همیشه به هنرمندان توجه خاصی داشته‌اید.

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس