کاهش میل جوانان به ازدواج یکی از چالشهای اجتماعی است که اثرات خود را در سالهای آینده خواهد گذاشت، همانطور که تاکنون گذاشته است، اما دلیل کاهش میل جوانان به ازدواج چیست و مشکل اجتماعی این مسأله از کجا است.
دلیل نخست این مسأله را الگوگیری جوانان از اطرافیان و کسانی است که ازدواج کردهاند، اما در زندگی خود موفق نیستند و هر روز مسائلی چون مهریه، نفقه، طلاق و برخی دیگر از مشکلات را که هر روز به گوش ما میرسد، موردنظر خود قرار میدهند.
جوانان با مقایسه مشکلات و مسائل فعلی خود در زمان مجردی با اطرافیان متأهل خود، فکر میکنند که وقتی هماکنون با آرامش زندگی میکنند چرا با ازدواج خود را درگیر مسائل خانوادگی کنند. نخستین معیار و ملاک ازدواج یافتن آرامش است و پس از آن ابراز محبت و علاقه به یکدیگر است، اما در بسیاری از موارد پس از اینکه ازدواج صورت گرفته، علاقه و محبتی بین زوجین نیست و در واقع نگاه به زندگی کسانی که مشکل دارند موجب شده جوانان تن به ازدواج ندهند.
مشکلات اقتصادی دلیل دیگر تمایل نداشتن جوانان به ازدواج است. گفتنی است که بسیاری از رسوم ما ایرانیها در ازدواج، ریشه در تسهیل ازدواج جوانان داشته است. اما با تغییر نگاه اجتماعی به این مسائل، این مراسمات به چالشهای جدی سر راه جوانان قرار گرفته است. از سوی دیگر از آنجایی که در کشور ما نگاهی به زندگی مستقل فرزندان تا قبل از ازدواج آنها نیست، اکثریت جوانان ما قبل از ازدواج امکانات و محلی برای زندگی خود تهیه نکردهاند و همین مسأله موجب شده که در زمان ازدواج هزینههای زیادی برای خود جوانان و خانوادههای آنها ایجاد شود که با سختتر شدن شرایط اقتصادی کشور در راه فاصله گرفتن از این مسأله هستیم.
میتوان گفت که بسیاری از سنتها، رسوم و فرهنگهایی که در کشور ما با محوریت ازدواج وجود دارد، شرایط را در حالحاضر برای ازدواج جوانان سختتر کرده است.
اینکه این رسوم یا فرهنگها خوب و یا بد است در بحثی دیگر میگنجد، اما این که فرهنگ فعلی ازدواج در کشور ما با تغییرات اقتصادی و اجتماعی پیش آمده همخوانی دارد، باید گفت که تا اندازه زیادی خیر.
البته دولتها در کشور ما برخی از قانونها و طرحها را برای جلوگیری از برخی از این فرهنگها و رسومات وضع کردهاند. بهطور مثال کاهش تعداد سکه مهریه در کشور ما یکی از اقداماتی بوده که دولتها در پی آن بودهاند.
با توجه به نگاه جامعه به مقوله ازدواج، میبینیم که خرید جهیزیه، مهریه، مراسمات عروسی و همه و همه بیش از اینکه به مراسماتی برای شادی باشد به رقابتی نفسگیر و مانعی بزرگ بر سر راه ازدواج جوانان تبدیل شده است.
اینکه مشکلات اقتصادی در کشور ما یکی از ریشههای اصلی کاهش میل جوانان به ازدواج شده، جای بحثی ندارد، اما بسیاری از مشکلات کنونی اجتماع ما برای تسهیل ازدواج صحیح جوانان ریشه در مسائل فرهنگی ما دارد، حتی بسیاری از چالشهایی که آنها را به عنوان چالشهای اقتصادی میدانیم .
