پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

رئیس جمهوری زن منع قانونی یا منع عرفی-فرهنگی

نویسنده : حمید حسنی‌مهررنجبر

آیا می‌شود زن‌ها رئیس جمهور شوند؟ تا سال‌ها و با استناد به بندی از قانون اساسی که ذیل شرایط لازم برای احراز پست ریاست جمهوری آمده است و از رجل سیاسی و مذهبی بودن برای احراز این پست نام می‌برد.
با ترجمه فارسی کلمه «رجل» به‌معنای «مرد» تصور می‌شد در ایران فقط مردها می‌توانند رئیس جمهور شوند و زن‌ها هیچ حقی در این زمینه ندارند؛ البته این امر برای جامعه سنتی ایران که در آن به‌طور طبیعی زن‌ها دارای محدودیت‌های بیشتری نسبت به مردها بودند امری پذیرفته شده بود و کسی هم اعتراضی بدان نداشت.
اما کم‌کم و پس از گذشت سال‌ها جامعه ایران از شکل سنتی خود که در آن زن‌ها فقط نقش خانه‌داری و همسری را ایفا می‌کردند، بیرون آمدند و فرصت این را پیدا کردند تا در شغل‌ها و مناصب مختلف به ایفای نقش بپردازند و دیگر در دهه‌های 80 و 90 شمسی کمتر شرکت یا اداره خصوصی و دولتی را در ایران می‌شد پیدا کرد که در آن زن‌ها در کنار مردها مشغول به‌کار نباشد؛ به عبارتی زن‌ها دیگر وارد جامعه شده بودند و اشتغال آنان حتی در پست‌های بالای مدیریتی برای کسی تعجب‌آور نبود.
اما پست حساس ریاست جمهوری چطور؟ همان‌طور که پیش‌تر اشاره شد این امر که زنها نمی‌توانند رئیس جمهور شوند، پذیرفته‌شده بود تا اینکه درست4 سال پیش و در آستانه انتخابات ریاست جمهوری دوازدهم برای نخستین بار بحث‌ها بر سر اینکه زنان نیز می‌توانند رئیس جمهوری شوند بالا گرفت، تاجایی‌که سرانجام پس از اظهارنظرهای مختلف سخنگوی شورای نگهبان توضیح داد کلمه رجل که در قانون اساسی آمده به‌معنای مرد نیست و زن‌ها نیز می‌توانند کاندیدای ریاست جمهوری شوند که البته آن بحث‌ها خیلی زود و با رسیدن به دور نهایی انتخابات آن سال، عملاً فراموش شد.
اما باز هم انتخابات دیگری در راه است و بار دیگر در کنار سایر بحث‌ها، اینکه آیا زنان می‌توانند رئیس جمهور شوند داغ شده است و حتی از بین سیاستمداران زن چهره‌هایی هرچند معدود به‌عنوان مصداق رئیس جمهور زن از سوی عده‌ای اهل سیاست، به مردم معرفی می‌شود که البته این‌بار نیز کدخدایی در نشست خود باز تأکید کرد که منعی برای کاندیداتوری زنان نیست البته اگر هم بپذیرند که هیچ منع قانونی برای رئیس جمهور شدن زنان وجود ندارد اما به نظر می‌رسد هنوز راه درازی وجود دارد تا حداقل یک زن بتواند به مرحله نهایی انتخابات راه پیدا کند و در واقع جزو کاندیدهای تأییدشده باشد؛ چون قطعاً در سال‌های اخیر شورای نگهبان نشان داده فقط کسانی را واجد شرایط برای ریاست جمهوری می‌بند که سابقه‌های نسبتاً طولانی در پست‌های اجرایی و سیاسی مهم مانند معاون اول رئیس جمهور، وزارت در وزارتخانه‌های کلیدی یا رده‌های بالای نیروهای مداح یا ریاست در مجلس و... داشته باشند. حال آنکه زنان نهایت پست‌شان در دولت به معاونت‌هایی مانند رئیس سازمان محیط‌زیست یا معاون رئیس جمهور در امور زنان خلاصه شده است، البته در آغاز به‌کار دولت دهم سعی شد با معرفی 3 وزیر زن به مجلس، فصلی نو در راه سیاست‌ورزی زنان باز شود که مجلس وقت از آن 3 زن فقط یک نفر مرضیه وحیددستجردی را رأی اعتماد داد که آن وزیر نیز در میانه راه دولت با رئیس جمهور وقت به مشکل خورد و عملاً پرونده وزیر زن همان موقع بسته شد و به‌رغم گمانه‌زنی‌های بسیار حسن روحانی چه در دولت یازدهم و چه در دولت دوازدهم، ترجیح داد از وزیر زن استفاده نکند تا حضور زنان در هیأت دولت در حد همان معاونت‌هایی که پیش‌تر ذکر شد، باقی بماند.
پس با این حساب به نظر می‌رسد هنوز سپردن پست‌های بالای سیاسی به زنان در بین بسیاری از سیاسیون پذیرفته نیست؛ البته شاید برای مردم هم هنوز جا نیفتاده که یک زن می‌تواند به مناسب کلیدی کشور دست یابد چون رکورد حضور زنانی که به مجلس راه یافته‌اند 17 نفر مجلس دهم است. این یعنی در بهترین حالت زن‌ها می‌توانند چیزی در حدود 5 درصد صندلی‌های پارلمان را به خود اختصاص دهند، پس با این اوصاف می‌توان گفت هنوز حضور زنان در عالم سیاست همچون سایر مشاغل مناسب جا نیفتاده است.
این یعنی جدا از بحث قانونی، ریاست جمهوری یک زن منع فرهنگی و عرفی دارد. پس با توجه به نکاتی که گفته شد بعید است که یک زن فعلاً بتواند به مرحله تأیید صلاحیت برسد که حتی اگر هم بتواند از آن مرحله عبور کند تازه آغاز ماجراست، چون بعید است بتواند رأی مردم را جلب کند.

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس