پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

کرونا و آسیب‌های فضای مجازی برای کودکان

یک استاد علم اطلاعات و دانش‌شناسی ضمن بیان اینکه با همه‌گیری کرونا مردم به یکباره مجبور شده‌اند که از فضای مجازی به‌عنوان عاملی برای انجام امور اجتماعی، ارتباطی، اقتصادی و آموزشی بهره ببرند، خطراتی که کودکان را در فضای مجازی تهدید می‌کند را تشریح کرد.
به گزارش ایسنا، محمد حسن‌زاده با تأکید بر اینکه بیماری کووید-19 از خانواده بیماری‌های کرونا است که به‌واسطه شیوع بی‌سابقه و همه‌گیری جهانی آن به‌تنهایی نام کرونا را به یدک می‌کشد، گفت: این بیماری، شئونات مختلف زندگی بشر و حتی کره زمین را تحت‌تأثیر خود قرار داده است. خانه‌نشینی مردم در بیشتر کشورهای جهان موجب تغییر جدی در تعاملات و روی آوردن هرچه بیشتر مردم به فضای مجازی شده است. هرچند مردم از پیش با فضای مجازی آشنا بوده‌اند، اما، با همه‌گیری کرونا به یکباره مجبور شده‌اند که از فضای مجازی به‌عنوان عاملی برای انجام امور اجتماعی، ارتباطی، اقتصادی و آموزشی بهره ببرند.
وی با اشاره به اینکه فضای مجازی و بسترهای تبادل الکترونیکی کمک شایانی به تداوم زندگی شهروندان کرده است، افزود: در کنار همه این امکانات و موهبت‌های فناوری اطلاعات و ارتباطات و فضای مجازی، تهدیدهایی نیز در کمین شهروندان قرار دارد که لازم است از آنها غافل نباشیم و با ارائه آموزش‌های مناسب و رعایت نکات فنی ایمنی، زمینه‌های بروز آسیب‌های فردی و ا جتماعی را از بین ببریم.
این استاد علم اطلاعات و دانش‌شناسی به تهدیدهایی که به‌صورت ویژه متوجه کودکان است، اشاره و بیان کرد: این تهدیدها اهمیت بالایی دارند و تنها محدود به این قشر نبوده و به قشر بزرگسالان نیز سرایت می‌کنند.
کودکان و مسائلی که در دوران کرونا با آن مواجه‌اند
حسن‌زاده در ادامه درباره ویژگی‌های کودکان توضیحاتی ارائه داد و افزود: تعریف دقیق دوران کودکی در متون تخصصی مربوطه محل اختلاف است، اما از محکمات آنها می‌توان دریافت که کودکی از سن 3 سالگی آغاز و تا 12 سالگی ادامه پیدا می‌کند. برخی متون آن را به ۲ دوره 3 تا 6 سالگی(کودکی نخست) و 6 تا ۱۲ سالگی(کودکی دوم) تقسیم می‌کنند. ویژگی‌های این ۲ گروه به‌لحاظ شناختی و رفتاری با یکدیگر تفاوت جدی دارند.
به گفته وی، کسانی که در دوره کودکی نخست قرار دارند، معمولا در سنینی هستند که تحت کنترل والدین هستند و به‌ندرت وارد فضاهای عمومی دردسرساز و همچنین فضای مجازی می‌شوند؛ در دوره کرونا نیز این گروه از کودکان فرصتی یافته‌اند که از مهدکودک‌ها و مراکز مشابه به فضای گرم خانواده نقل مکان کنند و بیشتر به بازی و سرگرمی رفتاری از سوی والدین و اعضای خانواده مشغول هستند. (هرچند ممکن است بخشی از آنها هم به بازی‌های رایانه‌ای و گوشی‌های هوشمند علاقه‌مند باشند، اما ازآنجایی‌که قدرت تمییزشان هنوز به‌صورت کامل شکل نگرفته، آسیب‌هایی که اشاره می‌شود متوجه آنها نیست
این استاد علم اطلاعات و دانش‌شناسی با تأکید بر اینکه کودکان در سنین 6 تا 12 سالگی چند ویژگی برجسته دارند که حساس بودن، این دوره از زندگی آنها را چندین برابر می‌کند، تصریح کرد: کودکان در این سنین، در سن مدرسه قرار دارند و با توجه به شیوع این بیماری به ناچار وارد شبکه مجازی شده و از محمل‌های الکترونیکی برای ارتباطات در فضای مجازی بهره می‌برند؛ کودکان 6 تا 12 ساله به‌لحاظ شناختی، بسیار کنجکاو و علاقه‌مند هستند که از همه‌چیز سر در بیاورند، میل به دوستی و دوست‌یابی در این سنین بسیار بالاست. در عین‌حال کودکان بسیار زودباور هستند.
حسن‌زاده علاوه بر این موارد، ویژگی‌هایی مانند نزدیک شدن به سن بلوغ و مختصات رفتاری منطبق با سنین بلوغ در بین کودکان به‌ویژه در سنین نزدیک به نوجوانی را بسیار برجسته دانست؛ ویژگی‌هایی مانند زودرنج بودن، اضطراب و... .
وی ادامه داد: آنچه در این بحث مورد توجه قرار گرفته، نگاه رفتار اطلاعاتی است و اینکه ورود کودکان به فضای مجازی در دوره کرونا به‌صورت طبیعی اتفاق نیفتاده و به یکباره و بدون آموزش انجام شده است. درصورتی‌که به ظرایف حضور این قشر در فضای مجازی توجه نکنیم، ممکن است آسیب‌های روحی، روانی، اجتماعی و اقتصادی غیرقابل جبرانی به بار بیاورد که سالیان سال، افراد، خانواده‌ها و جامعه را درگیر کند. نکته مهم در این زمینه توجه به ویژگی‌های رفتار اطلاعاتی کودکان و رفع نقایص از طریق آموزش و همراهی است. رفتار اطلاعاتی به مجموعه‌ای از رفتارها گفته می‌شود که افراد برای به‌دست آوردن اطلاعات برای رفع نیازهای اطلاعاتی خود بروز می‌دهند. این رفتارها در ۲ دسته ذاتی و اکتسابی دسته‌بندی می‌شود.

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس