پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

باقرالعلوم به‌معنای شکافنده‌ دانش‌ها

باقرالعلوم لقب امام پنجم است. امام باقر(ع)، در سال 57 هجری در شهر مدینه، دیده به جهان گشود. درباره روز ولادت ایشان بین تاریخ‌نویسان اختلاف‌نظر وجود دارد؛ برخی آن را اول ماه رجب و برخی سوم ماه صفر می‌دانند. از مهم‌ترین امتیازات امام باقر(ع) که زمان، زمینه آن را فراهم کرد، این است که حضرت بنیانگذار انقلاب فرهنگی و نهضت علمی شیعه و بلکه اسلام شمرده می‌شود.

شناسنامه امام محمد باقر(ع)
امام محمد باقر(ع) در روز جمعه یا دوشنبه یا سه‌شنبه اول ماه رجب یا سوم ماه صفر سال 57 هجری یا به‌روایتی دیگر سال 56 هجری، در مدینه به‌دنیا آمد و در روز دوشنبه هفتم ذی‌الحجه یا ربیع‌الاول و یا ربیع‌الاخر سال 114 هجری، در همان شهر بدرود حیات گفت. بنابراین، آن حضرت 57 سال در این جهان زیست. از این مدت 4 سال با جدش امام حسین(ع) و پس از وی 35 سال با پدرش زندگی کرد و 18 سال بقیه عمرش را به‌تنهایی به‌سر برد.
مادر آن حضرت، فاطمه دختر حسن بن علی بود که با کنیه ام‌عبدا... و بنابر قول دیگر، ام‌الحسن خوانده شده است. بنابراین امام باقر(ع) از سلاله پدر و مادری هاشمی‌علوی و فاطمی به‌شمار می‌آید. بدین جهت او نخستین کسی است که از نسل امام حسن(ع) و امام حسین(ع) به دنیا آمده است.

دوران زندگی و سیره سیاسی امام محمدباقر(ع)
در دوران امام باقر(ع)، حاکمان اموی به‌دلیل تعارضات داخلی از نهضت عظیم علمی آن حضرت غافل بودند، ولی این به‌معنای در امان بودن آن امام نیست بلکه حجم وسیعی از روایات گویای اوضاع خشونت‌آمیز آن دوره و ظلم و تجاوز حاکمان وقت نسبت به دین، مسلمانان و امام آنان است، به‌گونه‌ای که امام(ع) بارها تقیه می‌کرد و سرانجام نیز بر سر تعارضات مبنایی با نظام خلافت ظالمانه، توسط هشام به شهادت رسید.

سیره اخلاقی امام محمدباقر(ع)
هر چند امام عائله زیاد و زندگی ساده‌ای داشت، ولی بین مردم به بخشندگی و کرامت مشهور بود. همواره به نیازمند و بی‌نیاز بخشش می‌کرد و این رفتار را مایه خرسندی خویش قرار داده بود. در بخشش‌ها، همیشه شأن و مرتبه افراد را در نظر می‌گرفت به اندازه‌ای که نه موجب اسراف و زیاده‌روی و نه سبب تحقیر و پایین آمدن شأن آنان شود.
امام از شاد کردن دیگران خشنود می‌شد و از زبان جد بزرگوارش رسول اکرم(ص) این روایت را برای مردم می‌خواند که هر کس مؤمنی را شاد کند، مرا شاد کرده و هر کس مرا شاد کند، خدای را خشنود ساخته است.

سیره علمی و فرهنگی امام محمدباقر(ع)
امام باقر(ع) در دوران امامت خویش، با وجود شرایط نامساعدی که بر عرصه فرهنگ اسلامی سایه افکنده بود، با تلاشی جدّی و گسترده نهضتی بزرگ را در زمینه علم و پیشرفت‌های آن طراحی کرد. تاجایی‌که این جنبش دامنه‌دار به بنیانگذاری و تأسیس یک دانشگاه بزرگ و برجسته اسلامی انجامید که پویایی و عظمت آن در دوران امام صادق(ع)، به اوج خود رسید.

منابع:
المناقب، ج 4، ص 211؛ الهدایه‌الکبری، ص 237؛ کشف الغمّه، ج 2، ص 318؛ حلیه‌الاولیاء،ج 3،ص 181.
2. جامع المقال، ص 184؛ اعیان الشیعه، ج 1، ص 650.
3. دلائل الامامه، ص 94؛ المناقب، ج 4، ص 211؛ الهدایةالکبری، ص 237؛ تاریخ اهل البیت(ع)، ص 131.

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس