پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

حساسیت انتخابات مجلس از پایتخت به استان‌ها می‌آید

آغاز فصل جدید تخریب چهره ها

نویسنده : عطا شعبانی راد

حتی اگر اکثریت کرسی‌های مجلس را به خود اختصاص دهند نمی‌توانند در مورد به دست آوردن صندلی پاستور اطمینان داشته باشند درحالی‌که اگر نظام پارلمانی در کشور استقرار می‌یافت احتمالاً جریانی که برنده انتخابات مجلس می‌شد می‌توانست نخست‌وزیر یا رئیس کابینه را با تائید رهبری معرفی کند.
این‌طور فرض می‌شود که جریان نزدیک به دولت مستقر از شانس کمتری برای پیروزی در انتخابات ریاست جمهوری برخوردار است به سبب آن‌که هر جریانی در دولت مستقر حضورداشته یا به آن نزدیک باشد، مسئول مشکلات و مسائل موجود تلقی می‌شود و ازاین‌رو با توجه به کمتر شدن شانس پیروزی در انتخابات ریاست جمهوری، پیروزی در انتخابات مجلس برای حضور در معادلات قدرت و حفظ پایگاه اجتماعی، اهمیت مضاعفی برای جریان چپ و دایره احزاب و گروه‌های نزدیک به آن پیدا می‌کند.
در این میان اگرچه افرادی مانند تاج‌زاده دست یافتن به یک اقلیت قدرتمند را بهتر از حضور اکثریتی ضعیف در مجلس می‌دانند اما چنانکه خود وی می‌گوید چنین امری مشروط به عوامل خارجی و تائید نفرات مدنظر اصلاح‌طلبان است.
از آن‌سو البته پیروزی اصولگرایان در انتخابات مجلس ضمن آن‌که مزایایی برای آن‌ها دارد خطراتی هم به بار می‌آورد و ازجمله این‌که یک پیروزی کوچک‌تر در انتخابات مجلس می‌تواند افزایش انشعاب و اختلاف اصولگرایان در آستانه انتخابات ریاست جمهوری را رقم‌زده، هدف بزرگ‌تر را از دسترس آنان دور کند.
نقش کلیدی استان‌ها
در انتخابات آتی مجلس
از این مباحث نظری که بگذریم در عالم عینیت و واقعیت، هر چه به انتخابات نزدیک شویم شاهد شدت پیدا کردن رقابت‌ها، بحث‌ها و جدل‌ها و افشاگری‌ها در مرکز و استان‌ها خواهیم بود که این امر تا آنجا که از مرز قانون و اصول اخلاق خارج نشود طبیعی محسوب می‌شود.
یک گمانه‌زنی مشهور وجود دارد که اگر استقبال و مشارکت مردم در انتخابات کمتر از روال معمول باشد طیفی که پایگاه رأی ثابت مستحکم‌تری دارد پیروز انتخابات خواهد بود و بر مبنای همین انگاره مشهور گفته می‌شود تا مقطعی از انقلاب، چپ خط امامی از این پایگاه برخوردار بود و اکنون اصولگرایان یا به قولی جناح راست از آرای ثابت درخور توجهی برخوردارند.
ممکن است افرادی در هر جریان سیاسی باشند که کسب پیروزی به هر قیمت راهبرد آنان باشد اما بدون شک عقلای جریانات سیاسی خوب می‌دانند که انتخاباتی خوب مهم‌تر از پیروزی به هر قیمت است، اصلاح‌طلبان و اعتدالیون راستین اگر به باورها و شعارهای خود ملتزم باشند همواره باید تحقق گام‌به‌گام دموکراسی و آرامش کشور به‌منظور اصلاح تدریجی را اصل بدانند و قطعاً انتخابات سالم یکی از محورهای مهم تحقق مردم‌سالاری است، همچنین اصولگرایان نیز اولاً اگر پیروزی به هر قیمت و دستیابی به هدف با هر وسیله را استراتژی خود قرار دهند دچار نوعی تناقض درونی خواهند شد که به معنای نفی ماهیت اصولگرایی است و با این کار وجهه خود را در بلندمدت از دست می‌دهند و ثانیاً آنان نیز خوب می‌دانند که برگزاری هر انتخابات سالم و پرشور گامی در راستای استحکام نظام بوده بر هم خوردن بازی به معنای دشمن‌شادی و ورود به بحران‌های بزرگ‌تر است.
این روزها نیروهای معاند دست به تبلیغات وسیعی در راستای عدم مشارکت مردم در انتخابات زده‌اند که البته سابقه هم دارد و تقریباً در هر انتخاباتی گروه‌ها و جریاناتی از مخالفان نظام بوده‌اند که برای عدم مشارکت مردم فراخوان داده و هرگز هم راه به جایی نبرده‌اند با این وصف اما توأم شدن این قبیل حرکات با فشارهای همه‌جانبه خارجی این انگاره را دامن زده که هر دو جریان اصلی سیاسی کشور از سمت بخشی از بدنه رأی‌دهندگان خود مورد سؤال هستند.
به‌این‌ترتیب هر چه به ایام انتخابات نزدیک شویم شاهد تلاش‌هایی در راستای ترمیم رابطه احزاب و جریانات سیاسی با مردم خواهیم بود امری که با توجه به نتایج برخی برآوردها در پایتخت، اتفاقاً این بار در استان‌ها جدی‌تر است.
سخت شدن ائتلاف اعتدالیون و اصلاح‌طلبان
جریان سیاسی دارای ائتلاف با دولت مستقر عموماً مقصر مشکلات تلقی شده و از بخت زیادی برای رای‌آوری برخوردار نیست مگر این‌که مؤلفه‌هایی خاص یا اشتباهات تاکتیکی جریان مقابل شرایط را تغییر دهد بر همین مبنا پاره‌ای اعتراضات صنفی و اقتصادی از سوی کارگران، معلمان، سپرده‌گذاران و ... شرایط را برای اصلاح‌طلبان حامی دولت سخت خواهد کرد و شاید به همین دلیل باشد که کسانی از اصلاح‌طلبان سعی دارند سفره خود را از دولت جدا کرده و کم‌کم وارد فاز انتقاد و گذر از روحانی شوند ، از آن‌سو مشاوران دولت هم گویا بنا دارند برنامه انتخاباتی خود را مستقل از اصلاح‌طلبان پیش برده یا حداقل با استیلای گفتمانی، بخشی از جریان اصلاح‌طلبی را مجبور به قبول گزینه خود کنند، هرچند که مدل جهانگیری-روحانی قبلاً در گزینه احمدی نژاد-مشایی تست شده و نتیجه‌ای نداشته است.
از سویی مبارزه با فساد و محاکمه‌های پی‌درپی مفسدان و برخی دستاوردها در حوزه امور منطقه‌ای به‌نوعی وزنه اصولگرایان و جریانات ارزشی را سنگین کرده و تمایل بخشی از خاکستری‌ها به جریان راست محتمل است هرچند که هنوز حجم خاکستری‌های متمایل به راست چندان قابل‌اتکا نیست، از آن‌سو بدنه سنتی طیف چپ هم نوعی احساس غبن در مورد انتخاب روحانی و عدم تحقق شعارهای انتخاباتی وی دارد که ممکن است سبب افزایش تمایلات فرامتن در بخشی این طیف شود.
دولت از همان ابتدای روی کار آمدن سرمایه اعتباری خود را جدی نگرفت و تلاشی نکرد که به رأی‌دهندگان حامی خود نشان دهد مطالبات آن‌ها را نمایندگی می‌کند که برخی افراد علت این امر را حضور مستمر روحانی در ساختار قدرت می‌دانند که به‌نوعی وی را فراتر از جریانات سیاسی حامی خود قرار داده و از قضا عنصر کلیدی هاشمی به‌عنوان چسب پیونددهنده کلیه جریانات پیرامونی چپ هم در انتخابات آتی وجود ندارد.
افزایش تخریب در استان‌ها نشانگر تغییر شیفت گفتمانی
با این توضیحات در انتخابات امسال شاهد تمرکز هر چه بیشتر جریانات سیاسی بر استان‌ها خواهیم بود و یکی از دغدغه‌های صاحب‌نظران پیرامون روند و شیوه‌های برگزاری انتخابات در ایران، استیلای فضای جاروجنجال، افشاگری و مچ‌گیری در دوره‌های اخیر است که «احساس» را جایگزین «عقلانیت» و «تهییج» را جایگزین «تحقیق» و تدبر کرده و برای معکوس کردن این روند باید از همین اکنون برای انتخابات آتی برنامه‌ریزی کرد.
وقتی فردی در پروسه ورود به جریانات سیاسی از همان ابتدا مجبور به مشارکت در دعوا‌های شدید شده و بر طبق عرف سیاسی باید فحش‌خور خوبی داشته باشد و خود را آماده مچ‌گیری‌ها، برچسب‌زنی‌ها، تهمت‌ها و ... کند طبیعی است که اگر از مسند سیاسی کنار برود هر شب باید کابوس تمام دشمنانی را ببیند که در طول مدت اشتغالات سیاسی برای خود دست‌وپا کرده است، این مسئله دو نتیجه واضح دارد یکی این‌که فرد سعی می‌کند به هر طریق با عوام‌فریبی، «شومن»‌گری و حتی اقدامات مضر به منافع کلان ملی، خود و گروه پیرامونش را در قدرت حفظ کند و نتیجه دوم این‌که افرادی با کرامت نفس، آبرومند و متخلق به اخلاقیات از همان ابتدا با دیدن این ورطه‌ای که قرار است به آن وارد شوند انصراف داده عرصه سیاسی را به شومن‌ها و افشاگر‌ها وامی‌گذارند.
عرف اخلاقی در رقابت‌های سیاسی لحاظ شود
شاید برخی بگویند که زیر ضرب قرار دادن سیاسیون طبیعی است که هم آبدیده شوند هم تضارب آرا، قدرت و استحکام آرای‌شان را بالا ببرند و افراد بدانند زیر نظر هستند و نوعی گزینش غیرمستقیم در این حوزه اتفاق بیفتد در پاسخ باید گفت که این سخنان صحیح است، اما به شرط آن‌که عملکرد‌ها و نظرات و نتایج زیر ضرب باشد نه رفتار فردی و خانواده و آبرو و تمام آنچه در حوزه اخلاقیات اسلامی خط قرمز است.
این قابل‌قبول نیست که به‌صرف احتمال شرکت یک فرد مسئول یا دارای نفوذ استانی در انتخابات، بلافاصله تمام زندگی وی و خانواده‌اش روی دایره ریخته شود و حتی تحصیلات یا شیوه زندگی فرزندان وی و بسیاری مسائل غیر مرتبط دیگر جایگزین بررسی کارنامه کاری وی شود.
در سپهر سیاسی ایران به‌هرروی فرض بر این است که جریانات و احزاب قانونی زیر چتر نظام به اصول قانون اساسی و مبادی انسجام اجتماعی پایبند هستند و اساساً در این حوزه «تند حرکت کردن» ورود به حوزه مصادیق «زیر پا گذاشتن کرامت انسانی و اسلامی» و «خدشه‌دار کردن آبروی مؤمن» و تجسس در احوالات شخصی دیگران است که در موارد مختلف بزرگان کشور بر حرمت آن تأکید کرده‌اند.
اگر بنا باشد انتخابات ما به سبک و سیاق آمریکایی برگزار شود و افراد برای هم پرونده‌سازی کنند و هر که مسائل بیشتری را افشا و پول بیشتری خرج کند برنده باشد، پس چه فرقی بین مردم‌سالاری دینی و دموکراسی لیبرال وجود دارد؟

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس