پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

احتکار خانگی مخرب‌تر از احتکار بازار

نویسنده : مهدی ناصرنژاد

به‌تازگی رئیس سازمان صمت در استان همدان در گفت‌وگویی، دست روی یک معضل فرهنگی قدیم ما ایرانیان در نگرش‌های اقتصادی گذاشته و اقدام خیلی از خانواده‌ها برای جمع‌آوری و انبار کالاهای پرمصرف را عاملی مهم در کمبود و افزایش بی‌مورد چنین کالاهایی در بازار عنوان کرده است.
حمیدرضا متین در این ارتباط کمبود موردی روغن نباتی را در بازار موضوع گفت‌وگو با روزنامه همدان‌پيام قرار داده و اعلام کرده است که روزانه 50 تن روغن نباتی در استان توزیع شده و برای فروش در اختیار مغازه‌ها و سوپرمارکت‌ها قرار می‌گیرد که با یک حساب سرانگشتی به نسبت جمعیت، بیشتر از نیاز واقعی مردم برای مصرف روزانه است.
رئیس سازمان صمت استان همدان در این‌باره تأکید دارد که طبق شواهد و بررسی‌های به عمل آمده، خیلی از خانواده‌ها از بیم کمبود احتمالی، با مراجعه دائمی به فروشگاه‌های شهر به خرید روغن خوراکی مایع اقدام کرده و آن را در خانه‌های خود احتکار می‌کنند.
وی تصریح کرد روزانه در اغلب فروشگاه‌های زنجیره‌ای و مغازه‌های سطح شهرهای استان، روغن خوراکی توزیع شده و بدون محدودیت در اختیار مردم قرار می‌گیرد و جای هیچ نگرانی برای هم‌استانی‌ها نیست.
به‌ گفته وی، اثر تخریبی احتکار‌های خانگی به‌مراتب بیشتر از احتکارهای بازاری و انبار‌های پنهان است، چون همین عمل غلط موجب بالا رفتن تقاضای کاذب و کمبود‌های بدون منطق و از سویی نیز سوءاستفاده عناصر فرصت‌طلب در بازار توزیع و فروش و همچنین افزایش غیرمجاز قیمت‌ها خواهد شد.
رئیس سازمان صنایع و معادن و تجارت استان همدان با چنین گلایه مسئولانه از مردمی که نگران کمبود‌های احتمالی و یا به‌قول قدیمی‌ها قحطی هستند، در واقع پای یک فرهنگ و عادت قدیمی و مزمن در جامعه ایرانی را به میان کشیده است.
این روزها هجوم خیلی از خانواده‌ها برای دریافت سهمیه‌های بیشتر از مصرف و از جمله روغن خوراکی مایع و گاه از نوع جامد آن، در تاریخ پر از ماجرای انقلاب برای نخستین بار نیست و اما خدا کند برای آخرین بار باشد. قطعا صف‌های طویلی که در چندین سال گذشته برای هر کالایی هموطنان و از جمله هم‌شهری‌های ما را به خود عادت داده است، جملگی از روی نیاز واقعی نیست و نتیجه یک عادت قدیمی و ذهنیت غلط از چند مرحله قحطی‌های تاریخی در کشورمان است و نیاکان ما در ادوار تیمور لنگ و حمله مغول و قتل و تاراج محمود افغان و آخرین آن هم جنگ جهانی دوم و اشغال بخش‌های وسیعی از خاک میهن عزیزمان توسط ارتش‌های متجاوز متفقین، چنین شوربختی‌ها و قحطی‌های استخوان‌گدازی را تجربه کرده‌اند.
خوشبختانه چند نسل متعلق به یک قرن اخیر در کشورمان قحطی واقعی را شاهد نبوده‌اند، اما چنین تجربه‌های تلخ در تاریخ پرفرازونشیب ایران عزیز آنقدر اثرگذار بوده است که نقل قول‌های سینه‌به‌سینه از نسل‌ها و دلالت اسناد تاریخی آن به یک فرهنگ سرطانی در باورهای امروزین نیز تبدیل شده باشد، غافل از اینکه در جهان امروز صرفنظر از هر شکل و ریختی از روابط بین کشورهای گوناگون، ولیکن راه‌های ارتباط هوایی و دریایی و زمینی به‌واسطه وسایل سریع‌السیر آن آنقدر نزدیک به هم هست که در شرایط خیلی بحرانی با یک تعامل سیاسی کوچک و گروکشی‌های ایدئولوژیکی، چاره شود!!
مزید بر این علت همان تولید و تأمین‌های فصلی در اقصاد عمومی کشورمان است که متمایل به کشاورزی و دامداری و در کنارش کندی ارتباط روزمره بین نقاط و شهرهای مختلف داخلی بود. چنانچه محصولات کشاورزی در هر فصل در منطقه خاصی از شمال و جنوب و شرق و غرب کشور استحصال می‌شد و به یک سنت قدیمی بین خانواده‌های ایرانی تبدیل شده بود که مثلا خوراک چندماه گندم، آرد، سیب‌زمینی، حبوبات، پیاز و فرآورده آن نظیر ترشیجات و انواع رشته‌ها و خشکبار و فرآورده دامی و ... را در طول فصل و سال یکجا و برای یک‌بار تهیه کرده و در خانه‌های آن روزی که هر انبار حیاط‌های بیرونی و اندرونیش در قد و قواره یک واحد آپارتمان‌های امروزی بود، جاسازی و انبار کرده و در مقابل سرما و گرما و حیوانات موذی حفظ نمایند.
تا همین چند سال پیش که فروشنده‌های دوره‌گرد در کوچه و محل داد می‌زدند، پیاز باب خشک و سیب‌زمینی انباری، توسط انبوهی از مشتریان خانگی محاصره می‌شدند، اما امروزه دیگر همگان براین نکته واقف هستند که هر محصول و فرآورده تازه‌ای در طول سال و موقع نیاز، در بازار و مغازه‌های محل فراوان است و هرکس هم به اندازه نیاز حداکثر یک هفته و گنجایش یخچال و فریزر خود خرید می‌کند.
با توجه به چنین دانسته‌ها و عینیت‌ها برای قشرهای هموطن است که اغلب بر زبان‌ها جاری است «گذشت آن زمان که آن‌سان گذشت !».
واقعیت این است که امروزه هر کالایی را هم که بشود بیشتر از نیاز واقعی و مصرف متعارف روزانه یا ماهانه خریداری کرد، بیشتر از آن‌هم قابل نگهداری نیست و تاریخ مصرفش اجازه نمی‌دهد و باید به سطل زباله ریخته شود.

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس