مرضیه شفیعی صدیق- همدان پیام: در جامعهای که روز به روز با مشکلات پیچیدهتری مانند بیکاری، افسردگی، اعتیاد و افزایش جرائم خرد دست و پنجه نرم میکند، توجه به ظرفیتهای پیشگیرانه ورزش ضرورتی انکارناپذیر است. ورزش تنها یک فعالیت جسمانی نیست، بلکه ابزاری فرهنگی و اجتماعی است که میتواند مسیر زندگی بسیاری از جوانان را تغییر دهد و آنان را از لغزش به سمت آسیبهای اجتماعی دور نگه دارد.
نخست باید به این نکته توجه کرد که ورزش، بهویژه در سطح همگانی و محلی، محیطی سالم برای تخلیه هیجانات و انرژی جوانان فراهم میکند. جوانی که فرصت حضور در میدان ورزش دارد، کمتر به سمت پرخاشگری، نزاع خیابانی یا حتی رفتارهای پرخطر کشیده میشود. در واقع، ورزش جایگزین مناسبی برای تخلیه سالم هیجانات است؛ چیزی که نبود آن، یکی از ریشههای اصلی بروز جرائم در جامعه محسوب میشود.
از سوی دیگر، ورزش نقش مهمی در تقویت هویت جمعی و اجتماعی دارد. وقتی یک نوجوان در قالب تیم ورزشی فعالیت میکند، حس تعلق، مسئولیتپذیری و احترام به قانون را بهطور ناخودآگاه میآموزد. همین ویژگیها در آینده میتواند او را به شهروندی قانونمدار و مسئول بدل سازد؛ ویژگیای که ضدجرم و آسیب عمل میکند.
نباید از جنبه اقتصادی و روانی ورزش نیز غافل شد. تمرین مستمر و حضور در رقابتها، فرد را به نظم شخصی و انضباط ذهنی عادت میدهد، استرس را کاهش میدهد و انگیزه زندگی را تقویت میکند. جوانی که امید و انگیزه دارد، کمتر در معرض وسوسههای انحرافی قرار میگیرد.
تجربه جهانی هم این موضوع را ثابت کرده است. بسیاری از کشورها از ورزش بهعنوان ابزار پیشگیرانه در سیاستهای اجتماعی خود بهره میبرند؛ ایجاد باشگاههای محلی، مسابقات بینمدارس و ورزش همگانی، همگی با هدف کاهش بزهکاری و ارتقای سلامت اجتماعی طراحی شدهاند.
در این زمینه، مطالعه منابع علمی نیز میتواند به درک عمیقتر کمک کند. کتاب «ورزش در جامعه» نوشته جی کواکلی یکی از آثار ارزشمندی است که با رویکردی علمی نشان میدهد ورزش چگونه میتواند به انسجام اجتماعی و کاهش انحرافات رفتاری یاری رساند.
این کتاب به موضوع مهم نقش ورزش در جامعه میپردازد و بستر مناسبی را برای بررسی و تحلیل مشکلات مهم جهان ورزش از منظر اجتماعی ایجاد نموده و به درک تأثیر ورزش بر زندگی افراد کمک میکند.
جی کواکلی استاد جامعهشناسی در دانشگاه کلرادو، کلرادو اسپرینگز است. وی دکترا و کارشناسی ارشد خود را از دانشگاه نوتردام در جامعهشناسی دریافت کرد و لیسانس خود را از کالج Regis (دنور) دریافت کرد.
وی در طیف گستردهای از مجلات منتشر شده و ویرایش چندین کتاب از جمله کتاب راهنمای مطالعات ورزشی با همکاری اریک دونینگ برای انتشارات سیج و ارائه بسیاری از سخنرانیها در سراسر جهان است.
با این حال، کمبود فضاهای ورزشی ارزانقیمت، نبود حمایت کافی از ورزش محلات و نگاه فقط قهرمانیمحور به ورزش، سبب شده است تا ورزش نتواند نقش واقعی خود را در کاهش جرم ایفا کند.
امروز، بیش از هر زمان دیگر، لازم است ورزش را نه یک سرگرمی حاشیهای، بلکه بهعنوان سپری در برابر آسیبهای اجتماعی دید و در گسترش آن سرمایهگذاری کرد. آیندهای امنتر و سالمتر در گرو آن است که جوانان ما به جای گذراندن وقت در کوچهها و فضای مجازی پرخطر، در زمینهای ورزشی، سالنها و باشگاهها پرورش یابند.
