خطاب دکتر پزشکیان به معاون اجرایی خود دکتر جعفر قائمپناه در زمانی که وی در حال تعریف از شخصیت ایشان بود: «جعفر، ول کن حرفتو بزن» برگرفته از مبانی اخلاق دینی-اسلامی بود.
این عبارت که از زبان ریاست محترم جمهور شنیده شد، نمایانگر یک بینش عمیق دینی است و ریشه در آموزههای قرآنی و روایی دارد و تأکیدی است بر صداقت و نفی تملق و چاپلوسی که بهطور مکرر در منابع اسلامی مورد مذمت قرار گرفتهاند.
در آموزههای اسلامی، یکی از مشکلات اخلاقی که جامعه را به فساد میکشاند، تملق و چاپلوسی است.
روایات اهل بیت (ع) در مذمت تملق بسیار صریحاند. از جمله پیامبر اکرم حضرت محمد (ص) در حدیثی میفرمایند: «احْثُوا فِی وُجُوهِ الْمَدَّاحِینَ التُّرَاب؛ به صورت چاپلوسان خاک بپاشید.»
اینگونه روایات دلالت بر شدت نفرت از تملق و چاپلوسی دارد که این عمل را قابل سرزنش و طرد میکند.
امام خمینی (ره) بهعنوان الگوی عملی اخلاق و عرفان در مواجهه با تمجید زیاد مرحوم آیتا... مشکینی ریاست وقت مجلس خبرگان رهبری که خود نیز استاد اخلاق و مزین به صفت تقوا و ورع بود، بهطور علنی به وی تذکر داده و گلایه کردند که:
«ما آنقدر که گرفتار نفس هستیم، کافی است. دیگه مسائلی را نفرمایید که در نفوس ما انباشته شود و ما را به عقب برگرداند.»
این جمله، بازتابی از نگرش عمیق امام(ره) به تقوای الهی و پرهیز از عجب و خودپسندی و هشدار نسبت به تبعات تملق است. این رفتار امام(ره)نشان میدهد که مبالغه در تمجید میتواند بر روند اصلاح امور و واقعبینی اجتماعی لطمه وارد کند.
از منظر اخلاق اسلامی، نهتنها مدح و تمجید باید مبتنی بر واقعیت و حق باشد، بلکه فرد تمجیدشونده نیز باید با تواضع و خشوع، خودش را از تعاریف حفظ کند و اجازه ندهد مدح و تملق به عرف جاری در جلسات و محافل تبدیل شود.
سادگی و سادهزیستی نهتنها در زندگی فردی بلکه در سلوک اجتماعی بهمثابه یک راهبرد اخلاقی شناخته میشود که سبب تقویت اعتماد متقابل و همبستگی اجتماعی میشود.
در آخر عرض میکنم رفتار دکتر پزشکیان گواه صداقت، صمیمت، مردمی بودن و پرهیز از هرگونه عجب و خودپسندی است و این خصیصه اخلاقی باید سرمشق تمام کارگزاران نظام جمهوری اسلامی باشد.
و این نکته هم قابل ذکر است که مردم علاوه بر سلامت نفس مسئولان، خواهان رفع مشکلات و تنگناهای معیشتی هستند که عزم جدی مسئولان 3 قوه در تمام سطوح، آینده روشنی را رقم خواهد زد انشاءا....
