پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

مردمداری در حکمرانی اسلامی و تجلی آن در منش آیت ا... شعبانی

نویسنده : غلامرضا فریدونی

در نظام‌های حکمرانی، مردمداری نه یک امتیاز اختیاری، بلکه ضرورتی بنیادین برای تداوم مشروعیت، مقبولیت و کارآمدی است. این اصل در نظام اسلامی برجستگی ویژه‌ای دارد؛ زیرا در بطن تعالیم دینی، کرامت انسان، تکریم خلق و خدمتگزاری به مردم جایگاهی بی‌بدیل یافته است. قرآن کریم، سنت پیامبر اعظم(ص)، امام علی(ع) و سیره اهل‌بیت(ع) همگی بر این حقیقت تأکید دارند که زمامداری و رهبری، بدون تواضع، مهرورزی و شنیدن صدای مردم، از مسیر حق فاصله می‌گیرد.

قرآن کریم در توصیف شخصیت پیامبر(ص) می‌فرماید: «فَبِما رَحمَةٍ مِنَ اللَّهِ لِنتَ لَهُم وَلَو كُنتَ فَظًّا غَلیظَ القَلب لَانفَضّوا مِن حَولِكَ» یعنی اگر پیامبر(ص) نرم‌خو و مهربان نبود، مردم از اطراف او پراکنده می‌شدند.

این آیه نشان می‌دهد که اخلاق نیکو، نرم‌خویی، فروتنی و مردمداری، نه یک توصیه اخلاقی صرف، بلکه شرط اصلی استمرار مدیریت و اثرگذاری اجتماعی است. کارگزاران نظام اسلامی نیز باید همین خصال را در رفتار و سلوک خویش متجلی کنند.

مردمداری، بدون تواضع و فروتنی، تحقق نمی‌یابد. مدیری که خود را بالاتر از مردم بداند، از نقد بگریزد یا صدای مخالف را نشنود، نمی‌تواند مظهر اخلاق اسلامی باشد.

نقدپذیری در حقیقت، بُعد عملی تواضع است. کسی که نقد را می‌پذیرد، در عمل نشان می‌دهد که به مردم احترام می‌گذارد و مقام خویش را ابزار قدرت نمی‌داند؛ بلکه وسیله‌ای برای خدمت می‌شمارد.

در هفت سال گذشته، حضور آیت ا... شعبانی در جایگاه نماینده ولی فقیه در استان و امام جمعه همدان، نمونه‌ای روشن از جمع میان علم، اخلاق و مردمداری بوده است.

ایشان علاوه بر برخورداری از رتبه علمی ممتاز در فقه و اصول و نگاه اجتهادی دقیق، عالمی فکور، آرام و دور از افراط و تفریط است. اما آنچه ایشان را در میان مردم همدان محبوب کرده، تنها جایگاه علمی نیست؛ بلکه سجایای اخلاقی، اخلاص، تواضع، فروتنی و نقدپذیری ایشان است.

این ویژگی‌ها در رفتارهای روزمره، دیدارهای مردمی، حضور در محافل مختلف و حتی در مواجهه با نقدهای مستقیم، به‌خوبی قابل مشاهده است.

به عنوان یک نمونه، در همایش استانی نماز، هنگام سخنرانی ایشان، یک خانم معلم شجاع و دغدغه‌مند صحبت‌های امام جمعه را قطع کرد و دغدغه‌های خویش را مطرح ساخت.

در بسیاری از مسئولان، چنین صحنه‌ای ممکن است نوعی بی‌نظمی یا بی‌احترامی تلقی شود؛ اما آیت ا... شعبانی با کمال آرامش و بزرگواری، نه تنها ناراحت نشدند، بلکه به‌گرمی از این معلم دلسوز دعوت کردند اگر مایل هستند، مطالب خود را از پشت میکروفون بیان کنند.

این رفتار، تصویر روشنی از مردمداری واقعی، اخلاق پیامبرگونه و نقدپذیری عملی است؛ رفتاری که کمتر در میان مدیران و مسئولان مشاهده می‌شود.

آیا می‌شود این رفتارهای انسانی و اخلاقی کم‌نظیر را دید و دم فرو بست؟ قطعاً نمی‌شود.

یکی از وظایف اهل رسانه، اشاعه خیر و معروف است؛ معرفی الگوهای اخلاقی و مسئولانی که با رفتار درست خود، امید و سرمایه اجتماعی را افزایش می‌دهند. رسانه، اگر فقط کاستی‌ها را نشان دهد و بر خوبی‌ها چشم ببندد، رسالت واقعی خود را به انجام نرسانده است.

جا دارد در کنار این رفتار اخلاقی آیت ا... شعبانی، از استاندار محترم، آقای ملانوری نیز یاد شود. ایشان نیز با تشویق ناقدان منصف و استقبال از نظرات آنان، نشان دادند که درهای نقد را بسته نگه نمی‌دارند.

این هماهنگی در منش و رفتار، سبب شد تا فضای آن همایش، نه فقط مدیریتی و رسمی، بلکه صمیمی، مردمی و آموزنده باشد.

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس