پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

تغییرات اجتماعی در گذر زمان چراغ خاموش از راه می رسد

نویسنده : مهدی ناصرنژاد

زندگی انسان روی کره خاک و در گذر زمان همواره دچار تغییر بوده است.
اگرچه بسیاری تغییرات به صورت نوآوری ها و تکامل تمدن‌ها به سود انسان و جوامع بشری تمام شده است، ولیکن ممکن است بسیاری تغییرات اجتناب ناپذیر فرهنگی و سنت های شیرین نیز حسرت انسان در جوامع مختلف بشری را بیانگیزد.
امروزه یا وجود کشف رمز و راز پیچیده ترین معما های علمی بدست توانای انسانها و استفاده از آن برای خدمت و بهیود زندگی بشریت ، ولیکن این احتمال یقین وجود دارد که تغییر شیوه های زندگی و مطابقت دادن آن با نوآوری های علمی و اختراعات بزرگ صنعتی ، آدمی را بزحمت بیاندازد و او را به حسرت زندگی گذشته او وادارد.
ساز و کارهای اجتماعی و هویت فرهنگی غالب بر ملت های گوناگون شامل بسیاری از باور های اقلیمی و مذاهب و آداب و رسوم ملی و پیشینه های تاریخی و سلیقه های زیستی و پخت و پز و عادت های غذایی است که هیچ یک از این مولفه‌ها ها در گذر زمان از تغییر و رنگ پذیری های جدید در امان نمانده است و البته که هر تغییر و انعطاف دادن عادت های فردی و اجتماعی تا مدت های مدید ذهن انسان را دچار عوارض روحی می سازد . این که انسان عادت دارد همواره در هر جمع و مناسبتی از آداب و رسوم و خلق و خوی گذشتگان و آبا و اجداد خویش بگوید و برخ این و آن بکشد ، ناشی از همان عارضه بجا مانده از تغییرات است و تا بوده و هست، نسل به نسل همین بوده و هست .
گفته شد خیلی از نوآوری ها و خلاقیت های بشری منجر به راه نجات از آدرس های غلط و بسیاری آب کوبیدن ها در هاون شده است و وقتی دانشمندی بتواند داروی خاص غلبه و مهار انواع بیماری هایی که تا قیل از آن موجب مرگ و میرهای بسیار بوده است را کشف نماید ، هیچ راه و چاره عقلایی برای تبعیت از چنین کشف و نوآوری نخواهد بود ، اما ممکن است بشنویم کسی هم یگوید ، ای بابا قبل از این فلان داروی گیاهی را برای بهبود بیماری خود مصرف می کردیم و نیازی به دکتر و جراح و آلوده شدن به داروهای شیمیایی هم نبود ، در حالیکه چنین شنیده ای پی آمد عارضه های روحی ناشی از ترک عادت ها و حسرت عمر رفته است.
اما در وقوع خیلی از تغییرات دانسته و ندانسته باید حساب تحمیل مجرمانه و دستکاریها و دخالت انسان در محیط زیست و نابود سازی منابع ملی هر سرزمین را از نوآوری و دست یابی به امکانات رفاهی ، جدا ساخت .
حدود ۶۰ سال است در محله ما یک نانوایی سنگک سنتی فعالیت دارد و در تمام این سالها بدون وقفه به نسبت نان سنگک مرغوب و خواسته باشی دو آتیشه برای مشتریان خود از تنور بیرون می آورد . چند هفته پیش بود که با کمال تعجب و شاید برای اولین بار چند روزی نوبت پخت بعد از ظهر و پس از آن نیز نوبت پخت صبح گاهی این نانوایی دچار تعطیلی شد . وقتی علت چنین وقفه های نوبرانه را از آقا شاطر جویا شدیم و نوشتیم ، معلوم شد ، همدان با کمبود شدید شاطر و نان گیر سنتی پز مواجه است و اگر یک روز به هر دلیل شاطر نباشد ، جایگزینی وجود ندارد و باید تعطیل کرد . خبر جدید از این نانوایی قدیمی و از معدود سنتی پز های همدان این است که از دوهفته پیش صاحب دکان کل ترکیب نانوایی را بهم ریخته و تنور سنتی را تبدیل به تنور آهنی گردان ساخته است . بازهم دلیل چنین اتفاق بد برای نان خورهای عاشق سنگک سنتی سئوال کردیم و شنیدیم ، هیچ چاره ای غیر از تغییر روش پخت نان سنگک از سنتی به نان به اصطلاح ماشینی باقی نمانده است ، چون نه شاطر خبره و سنتی پز در همدان پیدا می شود و نه کسی حاضر است چنین شغل سنگین و به نسبت کم درآمد را آموزش ببیند و نه هزینه های سنگین نگهداری تنورهای سنتی میلی برای صاحبان چنین نانوایی ها برای اصرار بر پخت سنتی باقی گذاشته است . او با مکث تأمل‌آمیزی گفت، نانوایی های سنگک سنتی در همدان بتدریج تبدیل به ماشینی می شوند و مردم هم باید به نان سنگک ماشینی عادت کنند . این مصداق نمونه ای از هزاران تغییر اجتناب ناپذیر در روش های زندگی است و هیچ گریزی هم از آن برای انسان نیست.

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس