پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

گفت‌وگو با شهردار بهار

از سر ریز جمعیت‌ همدان و درآمد زایی تا خواسته‌های تفریحی مردم

نویسنده : مریم مقدم

شاهین فرجی در این نشست از مجموعه‌ای از پروژه‌های عمرانی، اقدامات زیرساختی، تلاش برای ایجاد درآمدهای پایدار، توسعه فضاهای تفریحی و گردشگری، تعیین تکلیف پروژه‌های قدیمی و البته ایده‌ای با آینده برنامه ریزی تر شده سخن گفت؛ اینکه بهار بتواند در آینده ظرفیت جمعیتی و اقتصادی به مراتب بزرگ‌تری پیدا کند. اما اهمیت این سخنان در یک نکته است؛ مدیریت شهری بهار تلاش کرده است پروژه‌ها را از سطح اقدامات پراکنده به سمت یک تصویر بزرگ‌تر از شهر پیوند بزند.
توقع مردم از شهرداری
تغییر کرده است
یکی از بخش‌های قابل تأمل سخنان شهردار بهار، اشاره به تغییر سطح توقع شهروندان بود.
فرجی با مقایسه وضعیت گذشته و امروز شهر گفت زمانی اجرای اقداماتی کوچک، مانند نصب یک درب برای نقلیه شهرداری، می‌توانست یک اتفاق عمرانی تلقی شود، اما امروز چنین اقداماتی دیگر پاسخگوی انتظارات مردم نیست.
این تغییر را می‌توان یکی از مهم‌ترین نشانه‌های تحول در رابطه میان شهروند و مدیریت شهری دانست. وقتی پروژه‌هایی مانند پارک 5/3 هکتاری آفتاب، پارک مسافر، 4باغ آیت‌الله بهاری، میدان شهید مصطفوی، ساماندهی میدان بلوار ۳۰ متری شهید بهشتی، بلوار شهید باهنر و ورودی شهر وارد کارنامه مدیریت شهری می‌شوند، طبیعی است که سطح مطالبه مردم نیز افزایش پیدا کند.
شهردار رسانه و مردم را مهم‌ترین ارزیاب عملکرد مدیریت شهری دانست و گفت : رویکردی که اگر در عمل ادامه پیدا کند، می‌تواند رابطه شهرداری و جامعه محلی را از رابطه‌ای صرفا خدماتی به رابطه‌ای مطالبه‌گرانه و مشارکت‌محور تبدیل کند.
فراتر از آسفالت
کارنامه مدیریت شهری البته تنها به پروژه‌های نمایشی محدود نمی‌شود. بخش مهمی از اقدامات شهرداری در حوزه‌ای انجام شده که شاید جذابیت خبری کمتری داشته باشد، اما مستقیما با زندگی روزمره مردم ارتباط دارد.
فرجی از آسفالت بیش از ۷۰ معبر در سال‌های نخست فعالیت مدیریت فعلی خبر داد؛ اقدامی که برای شهری مانند بهار، با شبکه‌ای از معابر اصلی و فرعی، بخشی از نیاز دائمی مدیریت شهری محسوب می‌شود.
در کنار آن، مسأله آب‌های سطحی و آبگرفتگی نیز از مشکلات قدیمی شهر بوده است؛ موضوعی که در روزهای بارندگی، کیفیت زندگی شهروندان و عبور و مرور در معابر را تحت تأثیر قرار می‌داد.
بر اساس اعلام شهردار، بیش از ۴۰ میلیارد تومان برای ساماندهی این بخش هزینه شده و پروژه هدایت آب‌های سطحی در چند فاز و با استفاده از لوله‌های کاروگیت در حال اجراست.
اجرای فاز محدوده مسجدالنبی تا انتهای شکوفه‌ها و پیش‌بینی فازهای دیگر، از جمله اقداماتی است که اگر تکمیل و آثار آن در بارندگی‌های آینده برای شهروندان ملموس شود، می‌تواند یکی از مهم‌ترین پروژه‌های زیرساختی دوره فعلی مدیریت شهری بهار باشد.در واقع، ارزش چنین پروژه‌ای زمانی مشخص می‌شود که شهروند بهاری در یک روز بارانی، تفاوت میان «قبل» و «بعد» از اجرای طرح را لمس کند.
شهری که برای تفریح مردم هم برنامه دارد
توسعه فضاهای عمومی و تفریحی، بخش دیگری از تغییرات قابل مشاهده در بهار است. پارک آفتاب، پارک مسافر و فضاهای نواری ایجادشده در بلوار کشاورز، از جمله پروژه‌هایی هستند که به گفته شهردار با استقبال شهروندان روبه‌رو شده‌اند.
این استقبال یک پیام روشن برای مدیریت شهری دارد: مردم بهار فقط خدمات پایه شهری نمی‌خواهند؛ آنها فضای زندگی، تفریح، حضور خانوادگی و اوقات فراغت نیز می‌خواهند. از همین منظر، برنامه تملک فاز بعدی پارک آفتاب و پیش‌بینی فرهنگسرا در این مجموعه اهمیت پیدا می‌کند. اگر این طرح‌ها به سرانجام برسد، پارک آفتاب می‌تواند از یک پروژه عمرانی صرف به یک مجموعه اجتماعی و فرهنگی تبدیل شود؛ فضایی که شهروندان برای بخش قابل توجهی از اوقات فراغت خود به آن مراجعه کنند.
درآمدی که قرار است هزینه شهر را تأمین کند
یکی از نقاط قابل توجه در نگاه شهرداری بهار، حرکت به سمت درآمدهای پایدار است؛ موضوعی که بسیاری از شهرداری‌ها با آن دست‌وپنجه نرم می‌کنند. شهرداری بهار در چند نقطه شهر، ظرفیت‌های تجاری ایجاد کرده و به گفته فرجی سه مرکز تجاری در ورودی شهر در حال بهره‌برداری و اجاره است. همچنین ظرفیت‌هایی در پارک لاله و پارک شهرک فرهنگیان برای ایجاد منابع درآمدی جدید پیش‌بینی شده است.
اهمیت این سیاست در آن است که شهرداری صرفا به درآمدهای مقطعی و منابع ناپایدار وابسته نباشد و بتواند بخشی از هزینه پروژه‌های آینده را از محل دارایی‌ها و ظرفیت‌های اقتصادی خود تأمین کند. البته موفقیت این سیاست در نهایت نه با تعداد واحدهای تجاری، بلکه با میزان درآمد واقعی، استمرار بهره‌برداری و تبدیل این درآمد به خدمات و پروژه‌های شهری سنجیده خواهد شد.
جزیره شادی؛ پرونده‌ای قدیمی
با یک نسخه تازه
در میان موضوعات مطرح‌شده در نشست، تعیین تکلیف «جزیره شادی» یکی از مهم‌ترین محورهای آینده بهار بود. پرونده‌ای قدیمی که سال‌ها بلاتکلیف مانده و اکنون، بنا بر اعلام شهردار، پس از ورود دستگاه‌های نظارتی و بررسی‌های انجام‌شده، قرارداد مربوط به آن ابطال شده و اسناد به شهرداری منتقل شده است. پرونده همچنان در مرجع قضایی قرار دارد و شهرداری منتظر تعیین تکلیف نهایی و صدور رأی خلع ید است.
اهمیت موضوع فقط در تعیین تکلیف یک پروژه قدیمی خلاصه نمی‌شود. نگاه جدید شهرداری این است که در صورت رفع موانع حقوقی، جزیره شادی صرفا به یک مجموعه تفریحی تبدیل نشود، بلکه در قالب یک بسته اقتصادی، گردشگری و کشاورزی تعریف شود.
پیوند دادن این مجموعه با ظرفیت‌های کشاورزی منطقه و مذاکره با اتاق بازرگانی برای طراحی یک مدل اقتصادی، نشان می‌دهد مدیریت شهری به دنبال آن است که یک زمین و پروژه قدیمی را به یک موتور اقتصادی برای شهر تبدیل کند. در گام بعد نیز انتخاب مشاور تخصصی و فراخوان عمومی برای جذب سرمایه‌گذار پیش‌بینی شده است؛ مسیری که البته موفقیت آن به شفافیت فرآیند، مدل اقتصادی قابل دفاع و توان جذب سرمایه‌گذار وابسته خواهد بود.
کمربندی؛ پروژه‌ای که بهار نمی‌تواند از آن عبور کند
در کنار پروژه‌های شهری، یک مطالبه زیرساختی نیز در سخنان شهردار پررنگ شد و آن هم ایجاد کمربندی بهار بود .
قرار گرفتن شهر در مسیرهای پرتردد و عبور خودروهای سنگین، مسأله‌ای نیست که بتوان آن را صرفا با اصلاح چند خیابان داخلی حل کرد. شهردار هزینه بالای تملک اراضی را یکی از موانع اجرای این پروژه دانست و بر ضرورت ورود دولت، نماینده مجلس، فرمانداری و مدیریت استان تأکید کرد. در واقع، کمربندی از آن دسته پروژه‌هایی است که از توان مالی یک شهرداری فراتر می‌رود و نیازمند تصمیم و سرمایه‌گذاری فرادست است. از این رو، تبدیل این مطالبه به یک پروژه اولویت‌دار استانی می‌تواند یکی از مهم‌ترین پیگیری‌های آینده مدیریت شهری بهار باشد. بهار فرصت است، تهدید نیست
اما شاید مهم‌ترین بخش نشست رسانه‌ای شهردار، جایی بود که بحث از پروژه‌های جاری شهر عبور کرد و به آینده جمعیتی بهار رسید. فرجی معتقد است بهار ظرفیت پذیرش جمعیتی تا حدود ۲۰۰ هزار نفر را دارد و می‌تواند بخشی از سرریز جمعیتی همدان را در قالب یک توسعه برنامه‌ریزی‌شده جذب کند.
این ایده البته بسیار بزرگ‌تر از یک پروژه شهرداری است و تحقق آن به برنامه‌ریزی شهری، تأمین زیرساخت، سیاست‌های مسکن، حمل‌ونقل، آب، فاضلاب، خدمات عمومی و تصمیمات استانی و ملی نیاز دارد.
با این حال، اصل طرح یک مسأله مهم را پیش روی مدیران استان قرار می‌دهد: آیا بهار قرار است همچنان صرفا در کنار همدان تعریف شود یا می‌تواند به عنوان یکی از قطب‌های مستقل توسعه منطقه‌ای مورد توجه قرار گیرد؟ شهردار در همین زمینه جمله‌ای صریح داشت: بهار فرصت است، تهدید نیست.
این نگاه، اگر از سطح شعار فراتر رود و به برنامه مشخص توسعه شهری تبدیل شود، می‌تواند نقطه آغاز یک بحث جدی درباره آینده این شهر باشد
بهار در فاصله‌ای نزدیک از همدان قرار دارد، از ظرفیت‌های کشاورزی برخوردار است، در مسیرهای ارتباطی مهم واقع شده و از ظرفیت‌های گردشگری و تفریحی نیز بی‌بهره نیست. بنابراین توسعه آن لزوما به معنای رقابت با همدان نیست؛ بلکه می‌تواند در قالب یک تقسیم کار منطقه‌ای، به تقویت اقتصاد کل محدوده کمک کند. در این میان، هشدار شهردار درباره توسعه پراکنده و شهرک‌سازی بدون زیرساخت نیز قابل توجه است. توسعه جمعیتی زمانی به فرصت تبدیل می‌شود که آب، راه، حمل‌ونقل، مدرسه، درمان، فضای سبز و سایر خدمات شهری همزمان با جمعیت جدید توسعه پیدا کنند.
بهار در آستانه یک آزمون
آنچه از مجموعه سخنان شهردار بهار می‌توان دریافت، تصویری از شهری است که مدیریت شهری آن تلاش دارد از اداره روزمره عبور کند و برای آینده نیز طرح داشته باشد؛ از پروژه‌های عمرانی و ساماندهی معابر گرفته تا حل آبگرفتگی، ایجاد درآمد پایدار، توسعه فضاهای تفریحی، تعیین تکلیف جزیره شادی و پیگیری کمربندی.
این مسیر البته هنوز در میانه راه است و بخش مهمی از وعده‌ها و برنامه‌ها باید در میدان عمل سنجیده شود. رضایت مردم نیز دقیقا در همین نقطه شکل می‌گیرد؛ جایی که پروژه از روی کاغذ به زندگی روزمره شهروند منتقل می‌شود. با این حال، آنچه در فضای شهری بهار قابل مشاهده است، تغییر مقیاس برخی پروژه‌ها و افزایش سطح مطالبات است. شهرداری نیز تلاش کرده این تغییر را به رسمیت بشناسد و خود را به پروژه‌های کوچک و روزمره محدود نکند. اکنون مسأله اصلی برای بهار فقط ساخت یک پارک، آسفالت یک خیابان یا ایجاد یک مرکز تجاری نیست. پرسش بزرگ‌تر این است که این اقدامات چگونه می‌توانند در کنار یکدیگر، تصویری روشن از آینده شهر بسازند.
بهار اگر قرار است بزرگتر شود، پیش از هر چیز باید بزرگ‌تر برنامه‌ریزی کند و شاید مهم‌ترین دستاورد این دوره مدیریت شهری نیز همین تغییر زاویه نگاه باشد؛ اینکه بهار دیگر صرفا شهری برای اداره کردن نباشد، بلکه شهری باشد که برای جایگاه خود در آینده منطقه، ایده و مطالبه داشته باشد.

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس