این روزها با پرداخت سود سهام عدالت به افراد دارای این سهام، دوباره موضوع سهام عدالت در جامعه داغ شده است.
برخی از مردم که این سهام را در اختیار ندارند و جمعیت آنها بیش از 30میلیون نفر است، از بیعدالتی و تبعیض در این زمینه سخن گفته و خواستار اجرای عدالت و دریافت سهام عدالت هستند.
در این زمینه، رصد اخبار نشان میدهد مجلس و دولت برنامه خاصی برای اجرای عدالت و سهامدار کردن مردم ندارند مگر آنکه در لایحه بودجه سال آینده با همکاری دو قوه پیشبینی این اتفاق شود و عدالت سهامی درباره همه ملت ایران اجرایی شود.
اما جدای از این، آنچه اهمیت دارد هدف از اجرای طرح سهام عدالت و میزان دستیابی به هدف اصلی پیشبینی شده از اجرای این طرح است که آیا پس از گذشت این مدت از دولت نهم و دهم که اجرای طرح در آن دولتها آغاز شد، هدف اصلی محقق شده یا اصلا این هدف محقق شدنی است یا نه؟
آنچه مشخص است، قرار بود سهام عدالت، ابزار مشارکت مردم در اقتصاد باشد و شرکتهای دولتی با این سازوکار به سمت خصوصی شدن بروند، اما همچنان مدیریت این شرکتها در دست افراد دولتی باقی مانده است.
این موضوع نشان میدهد که هدف اجرای طرح سهام عدالت یعنی مردمیسازی اقتصاد و افزایش مشارکت مردم در اقتصاد و کاهش مشارکت دولت محقق نشده و به نظر هم نمیرسد محقق شود.
برای درک این مهم و اطلاع بهتر از شرایط، دقت در سخنان یک عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس راهگشا است.
وی گفته است؛ «امسال بودجه عمومی دولت ۵۳۰۰ هزار میلیارد تومان است، در حالی که بودجه شرکتهای دولتی به بیش از ۶۳۰۰ همت میرسد. عمده شرکتهای دولتی زیانده هستند. طبق برنامه هفتم، شرکتهای دولتی باید به مردم واگذار شوند. بخشی از بدنه دولت در برابر اجرای سیاستهای مردمیسازی و کاهش تصدیگری مقاومت میکند.»
این اظهارات به خوبی مشخص میکند که چرا دولت و مجلس نمیتوانند برنامهای برای کاهش تورم و نقدینگی در جامعه داشته باشند و در این شرایط میتوان نتیجه گرفت؛ پرداخت سود سهام عدالت نیز در برابر زیان شرکتهای دولتی که به مردم تحمیل میشود، بیشتر پرداخت زیان است تا سود.
اینکه بودجه شرکتهای دولتی با اکثریت زیانده، هزار میلیارد تومان از کل بودجه دولت بیشتر باشد نشانه خوبی نیست و این به معنی استمرار کسری بودجه و ناترازیها خواهد بود.
در این وضعیت، مجلس و دولت چارهای ندارند و باید ابتدا این مانع را که اجازه هیچ اقدام اصلاحی در اقتصاد را نخواهد داد، حل و فصل کنند.
با این اوصاف، تا هدف اصلی از اجرای سهام عدالت که همانا مردمیسازی شرکتهای دولتی است رخ ندهد و دولت با خصوصی شدن این شرکتها موافقت نکند، زبان سهام عدالت به واسطه دولتی بودن شرکتها بیشتر از سود توزیعی به مردم خواهد بود با این تفاوت که این زبان مستمر است و توزیع سود چند روز در سال، آن هم بیشتر با هدف تبلیغی انجام میشود.
