پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

یلدا پشت در بسته خانه هیچ ایرانی نمی ماند

نویسنده : مهدی ناصرنژاد

یلدا از سنت های کهن اقوام ایرانی است و سوای تمام گفته ها و شنیده ها و داستان های شیرینی که در باره شب چله و چگونگی برگزاری این آئین باستانی می‌دانیم ، یکی از ویژگی‌های بسیار ناب و لذت بخش سنت شب یلدا این است که هویت فرهنگی و یک باور ملی در تاریخ ایرانی را در ذهن هر ایرانی و حتی بیگانگانی که با فرهنگ ایرانی آشنائی دارند ، بیدار می سازد .

بد نیست ملت یک کشور و اقوامی که ریشه در تاریخ یک سرزمین مشترک دارند ، هر از گاهی و به بهانه برگزاری یک آئین ملی ، اصل و نسب و ریشه ملی خود را بیاد آورند و فراموش نکنند کیستند و به کجا رسیده اند و در کجای این کره خاکی و دنیای گداخته از نوآوری‌های علمی و دگرگون شده از سیاست ورزی حکومت ها دولت‌ها جهانی قرار دارند .

حال در چنین سال و زمانه و در آستانه شب یلدا ‌، یک‌بار دیگر هموطنان ایرانی به فراخور شرایط روز در صدد هستند تا تلنگری به ذهن تاریخی خود بزنند و قراری فرهنگی و ملی از آباء و اجدادی خویش را آنگونه که در تمام سال‌های گذشته شنیده و تجربه کرده و می دانند ، برگزار نمایند.

آئین شب یلدا اغلب فامیل را بیاد هم می اندازد و خانواده ها برای یک دورهمی و شب نشینی ساده و آرامش بخش برنامه ریزی می کنند . برگزاری شب یلدا و تدارک جشنی کوچک و بی پیرایه در کنار بزرگان فامیل ملزوماتی می خواهد که چند قلم خوراکی و شب چره یلدائی از لازمه های آئینی این شب به‌یاد ماندنی و دورهمی های خاطره انگیز می باشد .

پایه اصلی شب چره یلدا ،انار و هندوانه است و تنقلاتی نظیر آجیل چیزی است که قدیمی ها از محصولات باغی و زراعت خود تدارک می دیدند ، چراکه کشمش و مویز و گردو و بادام و سنجد و باسلوق و نظیر آن در پستوخانه اغلب پدر بزرگ ها و مادر بزرگ‌ها فراوان بود و علاوه بر شب چله برای تمام شب چره ها در طول زمستان کفایت می کرد ،اما در زمانه ما از آن پستوخانه ها و عطر خوش خوراکی های جور وا جور که از صندوق یخدانی مادر بزرگ ها در فضای خانه ها می پیچید و به مشام می‌رسید ، خبری نیست و برای هر میهمانی به هر مناسبت باید راهی بازار شد و پول های حسابی خرج کرد .

به همین دلیل است که این روزهای آخر پائیزی کسبه و مغازه داران و دست‌فروشانی که خوراکی های شب یلدائی را برای فروش شب یلدا تدارک دیده اند ،خواب و استراحت کافی ندارند و اگر فرصتی هم دست دهد و بخواهند چرتی بزنند ، دائم به فکر مشتری و جیب های پر پول خریداران بازار شب چله ای هستند و رؤیاهای شیرینی برای خود در سر می‌پرورانند .

با وجود اینکه دورهمی های فامیلی شب چله خوراکی های شور و شیرینی را می طلبد و جذاییت پذیرائی در بلند ترین شب سال در تنوع خوراکی های آن می‌باشد ، ولیکن اصل سنت شب یلدا در سادگی و پرهیز از ریخت و پاش های اضافی است . متأسفانه تمام تغییرات و تغییر رنگ آئین های ملی ایرانی نظیر شب یلدا و عید نوروز ، نتیجه دستکاری ها و اعمال سلیقه های من در آوردی است .

بدون شک اصراف و هزینه های غیر ضرور توسط برخی خانواده ها در اعیاد ملی و آئین های باستانی که از روی چشم و هم چشمی ها بصورت عادت و فرهنگی غلط در آمده است ، خیلی از هموطنان را از اعیاد ملی خود دل‌زده کرده است و ناخواسته سبب بالا رفتن هزینه های مربوطه شده است. از سویی دیگر سوء استفاده برخی افراد فرصت طلب و متقلب از بازار فروش شب یلدا یا عید نوروز ، بسیاری از خانواده ها را از برگزاری چنین آئین ها رویگردان ساخته است و مسافرت های شلوغ و پر خطر در چنین ایام و‌ مناسب جایگزین آئین های ملی شده است.

کنترل بازار در آستانه مناسبت های ملی و جلوگیری از گرانفروشی ها و بد فروشی‌ها و همچنین صیانت از حقوق شهروندان در چنین ایام یکی از راه‌های تشویق مردم به خود باوری های فرهنگی و حفظ آئین های ملی و میهنی خواهد بود.

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس