مالیات برای آنکه به عنوان ابزاری مدرن برای مشارکت در توسعه و گسترش عدالت اجتماعی و قدرت جمعی کشور در ایران شناخته شود و فرهنگ آن نهادینه شود، راه درازی را طی کرده است.
در این مسیر دستورات بزرگان دینی و تاکید آنها بر پرداخت مالیات بسیار موثر بوده است البته هنوز مبارزه با فرار مالیاتی بخشی از فعالیتهای سازمان امور مالیاتی را تشکیل میدهد اما این فرار مختص افرادی است که به سود خود قانع نبوده و میخواهند با دور زدن قانون مالیات را به سود خود اضافه کنند و موضوعی عمومی نیست.
در شرایطی که فرهنگ مالیات رشد کرده و سهم مالیات از سازندگی کشور افزایش یافته و به عاملی برای بی اثر کردن تحریمها به ویژه تحریم فروش نفت در فشار به دولت تبدیل شده، موضوع چگونگی هزینه کرد مالیاتها همواره محل بحث بوده است.
هر چند مالیات بر اساس قانون در حوزههای عمومی که همه مردم از آن منتفع شوند، هزینه میشود اما باز مالیات دهندگان نظرات دیگری درباره محل هزینه کردها داشتند.
مثلاً در سالهای اخیر و با توجه به فاصله گرفتن صدا و سیما از جایگاه یک رسانه ملی بسیاری از مالیات دهندگان علاقه ای به هزینه کرد مالیات خود در این رسانه که آن را جناحی میشناسند، نداشتند.
با با انتقاد دولتها از تخصیص بودجه به موسسات و مجموعههایی که سودی برای مردم ندارند و تنها به بودجه خوار سیری ناپذیر تبدیل شدهاند و دولت هم توان حذف بودجه آنها را ندارد، مردم علاقه داشتند مالیات آنها در اختیار این مجموعهها قرار نگیرد.
بر این اساس دولتها احساس وظیفه کردند تا به این نیاز و مطالبه عمومی پاسخ داده و امکان انتخاب محل هزینه کرد مالیات را برای مالیات دهندگان فراهم کنند تا آنها با خیال راحت در پیشرفت و توسعه کشور و افزایش قدرت جمعی کشور در عین عدالت اجتماعی و افزایش سرمایه اجتماعی مشارکت کنند.
در این شرایط هیأت وزیران در جلسه ۱۴۰۳/۴/۱۰ به پیشنهاد وزارت امور اقتصادی و دارایی و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و در اجرای بند (۳ـ۲) تصویب نامه شماره ۶۲۴۹۹/۲۴۶۶۰ﻫـ مورخ ۱۴۰۳/۲/۱۶، آیین نامه اجرایی نشان دارکردن مالیات ها را تصویب کرد.
در ماده ۲ این آیین نامه آمده است؛ سازمان برنامه و بودجه کشور موظف است با رعایت تبصره های موضوع این ماده تا پایان پانزدهم اردیبهشت ماه هر سال، فهرستی از طرح (پروژه)هایی که امکان خاتمه یافتن آنها تا پایان همان سال وجود دارد و طرح های اولویتدار هر استان را به همراه سقف تخصیص اعتبار مورد نیاز در همان سال برای هر طرح (پروژه) به همراه اطلاعات طرح (پروژه) (شامل عنوان، دستگاه اجرایی و محل استقرار) به سازمان امور مالیاتی کشور اعلام نماید.
مدیرکل امور مالیاتی استان همدان درباره میزان مالیات استان می گوید؛ «کل درآمد سال جاری در قانون بودجه ۷۶۰۰ میلیارد تومان است که ۷۱۰۰ میلیارد باید از مالیات تامین شود و تاکنون ۶۵ درصد آن تامین شده است.
وی همچنین گفته است؛ طرح نشاندار کردن مالیات با هدف مشارکت شهروندان در نحوه هزینهکرد مالیات طراحی شده است. مؤدیان میتوانند هنگام تکمیل اظهارنامه مالیاتی و یا ارائه فرم تبصره ماده ۱۰۰ انتخاب کنند تا مالیات آنها صرف پروژه مورد نظر شود. این پروژهها شامل تکمیل ساختمان فنی و مهندسی دانشگاه بوعلی سینا، توسعه پارک علم و فناوری، ایجاد جاده کبودراهنگ ـ قیدار، پروژههای عمرانی در اسدآباد و نهاوند، تقویت زیرساختهای صداوسیما، فضاهای آموزشی، ورزشی، بهداشتی و طرح رفع مشکل آب همدان است.
در این زمینه برخی مدیران کاربلد نیز با حضور در رسانه ها از مالیات دهندگان خواستهاند مالیات خود را برای توسعه مجموعه تحت مدیریت آنها و پیشرفت استان نشاندار کنند.
در این زمینه ابراهیم احمدی، رئیس پارک علم و فناوری با حضور در همدان پیام گفته است؛کسانی که پرداخت مالیات انجام می دهند می توانند هنگام تکمیل اظهار نامه که در شهریور ماه است، ساختمان پارک علم و فناوری را مشخص کنند تا هزینه مالیات آن ها صرف این مورد در استان شود. پارک علم و فناوری همدان در حوزه های مختلف هوش مصنوعی، سفال و مزیت های استانی درحال فعالیت است.
با این اوصاف اکنون مالیات دهندگان میتوانند انتخاب کنند مالیات پرداختی به صورت شفاف و در راستای نیازهای جامعه به تشخیص آنها هزینه شود و این فرصتی است که مسئولیت شناسی آنها تضمینکننده توسعه و پیشرفت و اقتدار استان و کشور باشد و دستاوردهای مهمی چون افزایش سرمایه اجتماعی به دلیل افزایش مشارکت و همکاری دولت و مردم و افزایش قدرت اجتماعی کشور و همچنین توسعه عدالت اجتماعی و امکان حرکت دولت برای بودجه ریزی عملیاتی و حذف بودجه خواران سیری ناپذیر بدون عملکرد به نفع مردم، ارمغان نشاندار کردن مالیات از سوی مردم باشد.
