پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

کجا بودیم و به کجا رسیده‌ایم و به کجا می‌رویم

نویسنده : مهدی ناصرنژاد

کارشناسان مسائل اجتماعی کاهش فزاینده رشد جمعیت در ایران را خطری جدی برای آینده این مرز و بوم کهن می‌دانند و هشدار می‌دهند، چنانچه قاعده طبیعی زاد و ولد در جامعه ایران به روال کنونی ادامه یابد تا سال‌هایی نه چندان دور، کشوری با جمعیت نسبی پیر و ضعیف روی دستمان خواهد ماند که فاقد قدرت و پشتوانه جمعیتی جوان و پویا برای مدیریت تمام زمینه‌های علمی، تولیدی و فناوری و حتی دفاع از کیان کشور خواهد بود و طبعاً در چنین شرایطی بیشتر از هر زمان دیگر در تاریخ این کشور کهن و پرآوازه به بیگانگان وابسته خواهیم شد.
واقعاً این یک خطر جدی برای میهن ما است، خطری که حقیقتاً به علت تغییرات شدید بینش‌های اجتماعی و فرهنگی دچار آن هستیم و تنها چاره و راه برون‌رفت از این بحران هم به عهده خود ملت ایران با راهکارهای اساسی دولت‌هایمان می‌باشد.
ظاهر قضیه این است که با توجه به شرایط سخت اقتصادی و هزینه‌های کمرشکن زندگی و نمونه بارز آن همین بحران مسکن و بی‌سرپناهی اغلب زوج‌های جوان و بدتر از آن گرانی غیرقابل باور اجاره مسکن حتی در دهات کوره‌های کشورمان، جوان‌های ایرانی قادر به ازدواج و تشکیل خانواده نیستند و یا مردان و زنانی که به هزار سختی و اقساط بانکی و به قول معروف قرض و قوله ازدواج کرده‌اند، جرأت فرزندآوری ندارند و می‌ترسند بچه‌دار بشوند و یا اولاد بیشتر از یکی داشته باشند و نتوانند آنچنان که سزاوار است، فرزند یا فرزندان خویش را بزرگ و تربیت کنند.
خوب این ظاهر قضیه است و البته یکی از علل باطنی این تراژدی بزرگ هم محسوب می‌شود. چنین وجهی از موضوع، عواقب بزرگ و غیرقابل جبرانی هم به‌دنبال دارد که بارزترین آن بالا و بالاتر رفتن سن ازدواج در جامعه ایران است و خود این معضل شاید مولود معضل‌های عدیده دیگری هم هست و یکی از آن همین بلای کودک‌همسری می‌باشد که اگر بخواهیم ارتباط منطقی این دو موضوع متضاد را با هم، تحلیل کنیم نوشتار ما به درازا خواهد کشید! حالا همین‌طور نیز اگر بخواهیم بسیاری از دلایل اصلی و غیرقابل انکار تعدیل رفتن روند رشد جمعیت کشورمان که در فاصله 2 سرشماری عمومی نفوس و مسکن ایران در سال‌های 1385 تا 1395 محرز شده است و در چند سال اخیر نیز نشانه‌های آن پررنگ‌تر می‌شود، شمرده و بیان کنیم از این هنگام که ساعت 9 شب را نشان می‌دهد، تا کله سحر به طول خواهد انجامید و سرانجام هم حرف‌های اصلی ناگفته می‌ماند. (پروانه سوخت شمع فرو مرد و شب گذشت، ای وای من که قصه دل ناگفته ماند). اما اگر جانا بخواهیم با خودمان رو راست باشیم و از طرفی هم دوست بداریم راهی پیدا شود که ایران عزیزتر از جانمان در فردا‌های این کشور و روزگار بدنهاد، تنها و بی‌یار و یاور و خسته‌جان نماند، باید به بسیاری مسائل احساسی و ایده‌های تجملاتی که با سرنوشت جوان‌ها، خانواده‌های تازه تشکیل شده و آینده کشور بازی می‌کند، اشاره کنیم.
برخی واقعیت‌ها در امر خانواده‌داری در نهاد همان تغییرات نگرشی به ارزش‌های فرهنگی و اجتماعی گذشته‌های نه چندان دور مردمان ایرانی است و باید علت‌ها را در مفهوم بسیاری از ازدواج‌ها جست‌وجو کرد. در باور‌های اجتماعی نسل‌های دیروز ما، بچه‌داری و آرزوی پدر شدن و مادر شدن انگیزه اغلب پیوند‌های زناشویی بود، درصورتی‌که مشکلات هم به‌عنوان خمیرمایه زندگی از قبل برای جوان‌های در شرف ازدواج پذیرفته شده بود. مفهوم این نظریه در ادبیات و فرهنگ ازدواج جوان‌های ایرانی ثبت شده و وجود دارد که نمونه آن مثل (با لباس سپید عروسی به خانه بخت رفتن و با کفن سپید به خانه آخرت) است و مصداق‌های فراوان که خانواده‌ها و جوان‌های ما در گذشته با علم به فراز ونشیب‌های زندگی مشترک و لازمه شروع از نقطه صفر برای ازدواج پا پیش می‌گذاشتند و به استناد آمار‌های دیروز دفاتر ثبت ازدواج و طلاق، غالباً موفق به ادامه زندگی و دلبسته به برکت وجود بچه‌های قد ونیم قد بودند. حکایت همچنان باقی است.

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس