پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

همه راه‌های بازگشت مهاجران به روستا بسته نیست

نویسنده : مهدی ناصرنژاد

در شماره پیشین روزنامه همدان پیام گزارشی با قلم همکاران تحریریه با موضوع موانع بازگشت روستائیان مهاجر به موطن مادری خود به چاپ رسیده است که در برگیرنده نکات و اظهارنظرهای کارشناسی قابل تأمل ،حداقل برای جلوگیری از مهاجرت‌های ویران کننده و تخلیه بیش از پیش روستاهای قابل سکونت در هر کجای کشور می باشد .

بزرگترین و خطرناک ترین چالش اجتماعی جامعه ایرانی از آن زمان های نسبتاً دوری کلید خورد که پدیده مهاجرت از روستاها به شهر ،با انگیزه شاید دست یابی به زندگی بهتری شکل گرفت .سیر مهاجرت هموطنان روستانشین به شهرهای ایران که از حدود نیم قرن پیش روند فزاینده ای بخود گرفت ، چندان هم از سر شکم سیری و هوا و هوس شهرنشینی نبوده است و دلایل اقتصادی و اجتماعی بسیاری دارد که البته ریشه اصلی چنین دلایل از کوتاهی و غفلت دولت‌ها آب می‌خورده است و شروع خزنده خشک سالی‌ها و خرد شدن زمین های کشاورزی و برخی اختلافات قومی و پدر کشتگی ها نیز بین روستانشینان می تواند مزید بر علت‌ها بوده باشد .

به‌هر جهت مهاجرت های بی رویه و شتابنده و تخلیه روستاها از تمام نقاط کشور اتفاقی بود که افتاد و رسید آن بلا برای جامعه ایرانی که نباید می رسید ،
چنین بلاها بیشتر از همه دامن خود مهاجران روستائی را گرفت ،چراکه معمولاً اغلب افراد و خانواده هائی که عزم خود را برای مهاجرت از روستا به شهر یا شهری به شهری دیگر و یا خارج از کشور آبا و اجدادی جزم می کنند ،آنچنان در رویای شهر نشینی و دست یابی به آرزوهای خود غرق می شوند که در نخستین قدم اقدام به تخریب پل های پشت سر می کنند و راهی برای بازگشت باقی نمی گذارند .روستا ها براثر مهاجرت ها کم کم تخلیه شد ،اما روند ویرانی کشور با سرعت بالائی به‌وقوع پیوست.

در این ارتباط تحریر آثار شوم مهاجرت روستانشینانی که به حاشیه شهرهای بزرگ پناه آوردند و آسیب های اجتماعی هولناکی که هم دامن روستائی و هم دامن شهری ها را گرفت ، آنچنان طولانی است که مثنوی هفتاد من خواهد شد ، ولیکن با تمام این مصائب ، بحثی هم با موضوع مهاجرت معکوس و بازگشت روستائیان پشیمان و دست از پا دراز تر به موطن اصلی خویش گاه و بیگاه مطرح می شود که نمی توان در چند جمله نظر داد که اصولاً مهاجرت معکوس با توجه به ‌پل‌هایی که پشت سر ویران شده است ، امری شدنی است یا ثمره ای در بر نخواهد داشت ؟!

‌ مهاجرت های معکوس از شهر ها به روستا تاکنون در نقاط بسیاری از کشورمان اتفاق افتاده ، اما در شرایط خاص و با وجود برخی زیر ساخته‌ای باقی‌مانده و امکانات و سرمایه ای که به‌نحوی در مهاجرت های معکوس در اختیار روستائیان بوده ، جواب داده است .و الا هیچ روستائی مستأصل که تصمیم به بازگشت به روستای خود داشته باشد ، با دست خالی و بدون امکانات و بدون ایده مطمئن ، موفق نخواهد بود ، اما زمانی هم هست که دولت‌ها در صدد جلوگیری از زیان و آسیب های بیشتر ناشی از حاشیه نشینی و‌خشک نشینی هموطنان روستایی در شهر ها، برآیند و به این نتیجه برسند که با سرمایه گذاری کمتر و مقرون بصرفه تری نسبت به ایده توسعه جغرافیائی شهر های بزرگ می تواند برخی روزنه های آبادانی روستاها ها به کمک خود صاحبان آن فراهم سازد و مهاجران روستائی را تشویق به بازگشت به روستا نماید .

چنین ایده ای در حاشیه روستاهای بزرگی که نسبت به چندین روستای نزدیک بخود می تواند مرکزیت داشته باشد و از جاده های دسترسی و برخی زیر ساخت های خدماتی نظیر درمانگاه ، تعاونی روستائی ، مدرسه و امکانات آب آشامیدنی و برق و گاز بهرمند باشد ، قابل اجرا و تحقق خواهد بود .

ایجاد کارگاه‌های تولیدی ، ایجاد صنایع کوچک تبدیل محصولات کشاورزی و همچنین توسعه کشت و کار گلخانه‌ای از راهکارهائی است که می تواند زمینه دلگرمی روستانشیان به وفاداری بر موطن و همچنین بستر مهاجرت های معکوس را فراهم سازد .

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس