این روزهای پایانی سال که مردم از یک سو درگیر رتق و فتق کارهای عقب افتاده خود هستند و از سویی سنت خانه تکانی آخر سال هم هزینه های مضاعفی روی دست خانواده ها می گذارد ، مشکل بزرگی بنام گرانیهای حیرت آور کالا و دستمزد باعث شده است تا اغلب قشر های کم درآمد دست روی دست بگذارند و از انجام بسباری کارهای روزمره و ضروری منصرف شوند .
در این شرایط به نظر می آید شتاب روند افزایش قیمتها بیشتر از گذشته شده باشد و جوی بوجود آمده است که هر کس در هر موقعیت و کسب و کار ، گرانیها را به بی ثباتی قیمت دلار ارتباط می دهد و نوسانات بازار دلار و دیگر ارزهای مهم خارجی نقل مجلس عام و خاص است .
گویی افزایش روزانه قیمت ارزها که اغلب مردم فقط دلار آن را می شناسند ، باعث شده است تا حتی کسبه و صاحبان مشاغل خدماتی که نوع فعالیت آنان کمترین ارتباطی با قیمت دلار ندارد ، قیمت کالا و خدمات خود را بالا ببرند و براساس قیمت روز دلار با مشتریان حساب کنند .
متاسفانه در این سال و زمانه شکل دیگری از گرانفروشی و سرکیسه کردن حلقا... رایج می باشد و مثلاً یک نصاب ماشین لباسشویی یا ظرف شویی و امثال آن ، قیمت تعرفه های خدماتی خود را بصورت جدا ، جدا با مردم محاسبه می کند ، به این شکل که ، هزینه ایاب ذهاب ، اتصال دادن شیر آب مخصوص اینگونه دستگاههای شوینده به سرپیچ لوله آب ، نصب شیلنگ انتقال آب به شیر ، تنظیم دستگاه و قیمت یدکی و اتصالات مربوطه به تفکیک محاسبه و مطالبه میشود و جایکوچکترین تخفیف وچانه زنی هم باقی گذاشته نمی شود ، در حالیکه تمام این خدمات فنی در حالت معمول ۱۰ دقیقه هم زمان نمی برد و چنانچه مشتری بخت برگشته هوس کند از سر دلتنگی دو کلمه ای در باره قیمت ها و تعرفه خدمات با استاد نصاب واگویه کند ، او بلافاصله موضوع افزایش قیمت دلار را بمیان می آورد و سر و ته تعرفه های نامتعارف را بهم می دوزد .
برخی آرایشگاههای نوظهور مردانه نیز به محض ورود مشتری و چند دقیقه انتظار نوبت ، یک فنجان چای یا قهوه جلوی او میگذارند و بجای خیس کردن موی سر مشتری با افشانه معمولی ، ظاهراً موی او را زیر آب شستشو می دهند و سپس ویرایش مختصری می دهند و دست آخر هم پول قهوه و یکدست آب و شامپو و دم قیچی استاد سلمانی را معادل سه برابر دستمزد اصلاح معمولی دریافت میکنند و مودبانه مشتری خود را بدرقه میسازند .
خلاصه مطلب اینکه این روزها و ناخود آگاه دلار جای ریال در معاملات روزمره مردم را گرفته است ، با این تفاوت که درآمد قشرهای غالبی از مردم که حقوقبگیر و مستمری بگیر هستند ، براساس ریال است و توانایی مقابله با دلار را ندارد .
در این ارتباط موضوع قابل تامل این است که شرایط بغرنج اقتصادی کشور به عوامل متعددی از جمله تحریم ظالمانه اقتصادی توسط آمریکا و اروپا ، بالارفتن قیمت ارزهای خارجی در کشور ، سومدیریت ها و همچنین گرانی قیمت مواد اولیه و افزایش دستمزد های کارگری ارتباط داده میشود ،ولیکن همیشه از یک عامل مهم که غیر مستقیم است و مانند جریان مخفی آب زیر انبار گاه ، باعث گرانی ها و هرج و مرج در قیمت گذاری ها میشود ، غافل مانده ایم.
آن قدیمتر ها و زمانی که اقتصاد ایران و کسبه و دست اندرکاران بازاری ، بیشتر از برهه کنونی ، رنگ و بوی سنتی داشت و کسبه هم بیشتر پایبند اصول انسانی و خدایی بنام حرام و هلال بودند ، هر کاسب و صنعتگر بوزن وجدان و باورهای دینی ، مسئول قیمت گذاری روی کالا و اجناس محل کسب و کار خود بود .
قدیمتر ها، قیمت گذاری ها مثل شرایط کنونی آنلاین نبود که هر لحظه تغییر کند و قیمت ها لحظه ای تعیین شود . یعنی اینکه هر کس در هر کسب و کاری طبق قانون و عرفی نانوشته به تناسب کالا و نوع خدماتی که داشت ، چند روز ، چند هفته و شاید چند ماه از تورم عقب بود .
یعنی اینکه تاجر و مغازه دار قیمت و سود فروش کالای خود را به تبع اصل قیمت خرید آن محاسبه میکرد و اگر یکسال پیش جنسی را با قیمت مشخص خریداری کرده و در انبار مانده بود ، تا هر زمان و تا آخر به همان قیمت خرید و سود متعارف آن می فروخت تا تمام شود .
اصطلاحی بین کسبه قدیم رایج بود بنام( قیمت خرید قبل) که به تبع قیمت روز و آنلاین افزایش داده نمی شد و چنانچه مغازه داری محموله جنسی را با کیفیت یکسان و مشخصات مشابه با دو قیمت متفاوت در مغازه داشت ، هر محموله را به قیمت خرید خود می فروخت و با مشتری شرط می گذاشت که مثلاً ، این خرید قبل است و این یکی نیز خرید جدید . البته همیشه وجود داشته اند آدمهایی که با هر مسلک و مرام نان را به نرخ روز می خورند و کاری هم با حرام و هلال آن ندارند .
