پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

کمی هم لذت زندگی با طعم زمستان

نویسنده : مهدی ناصرنژاد

با تغییرات آب و هوایی نوظهوری که چند سالی است شرایط جغرافیایی ایران را تغییر داده و 4 فصل سال را به نحو محسوسی جابه‌جا کرده است، زمستان هم دیگر از آن زمستان‌های قدیمی نیست.

به نظر می‌آید در قاموس آب و هوایی جدید، زمستان دیگر فصلی سرد و یخبندان و معروف به فصلی طولانی به حساب نیاید، زیرا در اقلیم قدیم ایران، فصل زمستان در بخش‌های وسیعی از کشور فرصت چندانی به فصل پاییز نمی‌داد تا دوران 3 ماهه خود را کامل کند و هنوز آذرماه پاییزی به نیمه نرسیده، سرمای سخت و پربارش برف از راه می‌رسید و خیمه زمستانی را بر پا می‌کرد و سرما و یخبندان چنان میخ خود را محکم می‌کوبید که برف و تگرگش هفته‌های نخست فصل بهار از سال نو را هم آغشته به هوای سرد زمستانی می‌کرد. همدان با جغرافیای کوهستانی و آب و هوای معتدل خود از جمله نقاطی از کشور به شمار می‌آمد که معروف به زمستان های سرد و طولانی بود و زندگی در زمستان‌های همدان برای مردمان مقاوم و شکیبای این خطه کهن توأم با عادت‌های فرهنگی و خلق و خوی اجتماعی خاص خود بود و عبور از فصل سخت و یخبندان زمستان مستلزم آمادگی و تدارک تجهیزات زمستانی از جمله پوشاک مناسب و وسایل گرمایشی و انواع ابزار برفروبی بود که اکنون به علت تغییرات آب و هوایی و چرخش زیاد زمستان،‌حال و هوای زمستانی مردم دیار همدان نیز ۱۸۰ درجه تغییرکرده و بی‌شک دیگر خبری از وسایل خاص برفروبی در هیچ خانه‌ای از شهر نیست.

قدیمی‌ترهای همدانی که زمستان‌های نچسب این سال‌ها را تحمل می‌کنند، می‌گویند: عجیب است که زمستان‌های دشوار و طولانی دهه‌های گذشته بدون امکانات پیشرفته امروزی برای مقابله با سرما و بارندگی‌های احتمالی ، برای مردم آن‌زمان خیلی راحت تر بود، زیرا مردم انتظار این‌همه سخنی و مشقت در جهنم سرد زمستان‌ها را داشتند و مقاومت می‌کردند، اما امروزه به‌رغم تمام زیرساخت‌های رفاهی و شبکه‌های سراسری گازرسانی و نصب سامانه متمرکز گرمایشی در خانه‌ها و از سویی تجهیز شهرداری‌ها و وزارت راه و ترابری و دیگر سازمان‌های امداد رسان به پیشرفته‌ترین ماشین آلات سنگین برفروبی،بازهم با یک بارش معمولی برف و چند درجه برودت هوا، زندگی مردم مختل می‌شود.

البته نسل‌های قدیمی‌تر که زندگی و‌شرایط زمستانی آن سال‎ها را تجربه کرده‌اند، نقل می‌کنند: در آن سال‌ها به این دلیل که مردم آمادگی برای عبور از دشواری‌های زمستان را داشتند، چه در شهرها و چه در نقاط روستایی هنگام برف سنگین و راهبندان‌ها،‌به‌رغم آگاهی از وظایف سازمان‌های مسئول در چنین مواقع، منتظر نمی ماندند تا نیروهای امدادگر از راه برسند و خود جوش و پشت به پشت هم تاجایی که توانایی و امکانات داشتند، جلوی پای خود را از برف سنگین پاک می‌کردند و در خانه‌ها با کمترین امکانات و وسایل ابتدایی گرمایشی زمستان را سر می‌کردند.

زمستان های سرد و برف و بارندگی‎های سا‌ل‌های دور با وجود اینکه پر‌ از خیر و برکت برای آبادانی و تولید کشاورزی و طراوت فصل‌های سال بود، اما سرآغاز دشواری‌ها و‌ محدودیت‎ها و محرومیت‌های مضاعفی برای مردمان فقیر و خانواده‌های ناتوانی بود که همواره سیاهی روزگار خود را به سیاهی ذغالی تشبیه می‌کردند که تنها حسرتش برای آنان بود و طراوت گرما و درخشش سرخ رنگش نصیب اغنیا می‌گشت .

زمستان اما الهام بخش شاعران و هنرمندان نقاش و داستان‌سرایان خیال‌پرداز هم بود. می‌شد دور از تازیانه بی‌رحم سرما و دشنه کشنده برف‌های یخ بسته و نیز حسرت کاسه‌ای آش داغ در کناره سفره‌های خالی از نان، تمام شکوه حریر برف و تماشای شوق انگیز دشت‌های سپید از پشت پنجره و نوازش حرم آتش شومینه اطاق را به‌پای معشوق ریخت و دلنشین‌ترین اشعار شاعران در اوصاف زیبایی‌های زمستان را در گوش یار زمزمه کرد.

سرمای به نسبت شدید روزهای اخیر در بخش‌های وسیعی از کشور همراه با بارش‌های خوب و سنگین برف که نسبت به چند سال گذشته کم‌سابقه می‌باشد، به‌رغم اینکه موجب خوشحالی بسیاری از هموطنان شد، اما سبب ایجاد مشکلاتی در ارتباط با گازرسانی به شهرهای سرمازده کشور و همچنین اختلال در حمل و نقل عمومی در جاده‌ها و شبکه ریلی شده‌است.‌

بااین‌حال بسیاری از هموطنان از دریچه‌ای دیگر و معقول‌تر به صحنه‌های زمستانی نگاه می‌کنند و از برف و سپیدی دشت‌ها و کوهسارهای برف گرفته، فرصتی برای بازی‌های زمستانی و لذت بردن از نعمت‌های الهی را برای خود ایجاد می‌کنند .‌این روزها تیوپ سواری یکی از تفریحات رایج زمستانی کودکان و جوانان پرجنب و جوش همدانی در سراشیبی تپه‌ها و بلندی‌های حاشیه شهر می‌باشد .

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس