مولانا در مثنوی معنوی حکایتی آورده که در بخشی از آن پزشکان برای درمان فردی هر دارویی میدادهاند، داروها نتیجه معکوس داشته است.
مولانا این حالت را در مثنوی چنین بیان کرده است؛
از قضا سرکنگبین صفرا فزود/ روغن بادام خشکی مینمود.
این بیت را میتوان این روزها در وصف عملکرد یک سازمان نظارتی استان همدان که برای پیشگیری از رانت و ویژهخواری تشکیل شده و خود اقداماتی شبههناک انجام داده، زمزمه کرد.
نظارت در ایران در مواردی از جایگاه خود خارج شده و به ضد هدف تبدیل شده است.
مواردی چون اقدام نمایندهای با هدف به دست آوردن امتیاز از وزیری با استفاده از ابزار نظارتی و پس گرفتن امضای استیضاح پس از دریافت امتیاز مالی یا اداری و...، فشار برخی اعضای شورای شهرها بر شهردار برای استخدام افراد مورد نظر یا اعطای امتیاز و... با ابزار نظارت، و سوءاستفاده برخی مدیران از جایگاه نظارتی و دریافت رانت و... همه از مواردی است که به قول مولانا نشان میدهد، سرکنگبین صفرا فزوده و اهداف نظارتی حاصل نشده و ابزار نظارتی در راستای منافع شخصی به کار گرفته شده است.
با همه این اوصاف در قانون، نظارت بر نمایندگان و دیگر ناظران برای پیشگیری از ایجاد این روندها و انجام تخلف با سوءاستفاده از ابزار نظارت پیشبینی شده و مواردی چون رد صلاحیت نزدیک به یک سوم نمایندگان مجلس قبلی به دلیل تخلفات مالی بخشی از اقدامات در این زمینه است.
مدتی است در همدان شیرینکاری یک دستگاه نظارتی نقل محافل است، دستگاهی که مأموریت آن نظارت بر دستگاههای دولتی و مدیران آن برای پیشگیری از تخلف تعریف شده به ظاهر از جایگاه نظارتی وارد شده و در شرایطی که همدان با کمبود زمین مواجه است اداره کل راه و شهرسازی را مجاب به واگذاری زمین به مدیران در یک منطقه برخوردار استان و به کارشناسان سازمان در شهرکی در حال ساخت کرده است.
این رفتار با اعتراضاتی از جمله اعتراض دانشجویان به آن و مطالبه برخورد و ایجاد شفافیت در این زمینه همراه شده است.
حال آنکه پیش از این نیز درباره نوع استفاده مدیران این سازمان از خانه سازمانی نیز مباحثی مطرح شده بود و از فشار به دستگاهی برای در اختیار گذاشتن خانه سازمانی سخن گفته میشد.
روشن است طرح این مباحث و وقوع این اتفاقات که میتواند تخلف از قانون و سوءاستفاده از جایگاه نظارتی باشد در شرایطی که مسئولی خود را موظف به پاسخگویی به افکار عمومی و ایجاد شفافیت و برخورد با متخلفان نمیبیند، ضربه بزرگی به اعتماد عمومی و اعتماد به نهاد نظارت است.
به همین دلیل و در شرایط پس از جنگ 12روزه که صداقت با مردم باید سرلوحه همه اقدامات مسئولان باشد، انتظار میرود مسئولان مربوطه شفاف به مردم توضیح دهند و کاری کنند که جایگاه نظارت در جایگاه و شأن واقعی آن تعریف شود و اگر ناظری اشتباه کرده در برخورد با او تسریع کنند که زمان تساهل و تسامح در این زمینهها گذشته و مردم دیگر تحمل سرکنگبین صفرازا را ندارند.
