پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

پیشوای اکرام و اطعام

نویسنده : علی حیدری

پانزدهمین روز از ماه مبارک رمضان مصادف با ولادت دومین ستاره تابناک سپهر ولایت و امامت حضرت امام حسن مجتبی(ع) است. یکی از فضیلت‌های اخلاقی امام حسن(ع) کرامت و بخشندگی فراوان بود که موجب شد ایشان به لقب بامسمای «کریم اهل‌بیت» مشهور شوند. به‌همین دلیل این روز به‌عنوان روز اکرام و اطعام نام‌گذاری شده است. به همین مناسبت در مجالی کوتاه تلاش می‌کنیم تا بهره‌ای از خوان لطف و کرامت آن امام همام بهره گیریم.
درباره سخاوت امام حسن(ع) روایات زیاد و جالبی نقل‌شده که نشان از اهمیت فضیلت اخلاقیِ اکرام است. در حدیثی آمده که امام حسن(ع) هیچ‌گاه سائلی را رد نکرد و در برابر درخواست او نه نگفت و چون به آن حضرت عرض شد: چگونه است که هیچ‌گاه سائلی را رد نمی‌کنید؟ پاسخ داد: من سائل درگاه خدا و راغب در پیشگاه او هستم، و من شرم دارم که خود درخواست‌کننده باشم و سائلی را رد کنم، خداوند مرا عادت داده است که نعمت‌های خود را بر من فرو ریزد و من نیز در برابر او عادت کرده‌ام که نعمتش را به مردم بدهم، و ترس آن را دارم که اگر عادتم را ترک کنم اصل آن نعمت را از من دریغ دارد.
توجه به این منش امام حسن(ع) 2 نکته را آشکار می‌سازد: ابتدا اینکه انسان در هر موقعیت و مقامی که هست، نباید فراموش کند که در برابر عظمت خداوند و نعمت‌های او، فقیر و بی‌بضاعت است. بنابراین فقیر و توانگر در این موضع یکسان هستند و همه سائل درگاه الهی هستند.
بنا بر روایات تاریخی، سیره امام حسن(ع) چنین بود که نه‌تنها خود اهل اکرام و اطعام بود، بلکه دیگران را نیز به این عمل انسانی و خداپسندانه تشویق می‌کرد. نقل‌شده است امام(ع) غلام سیاهی را دید که گرده نانی پیش خود نهاده و خودش لقمه‌ای از آن می‌خورد و لقمه دیگری را به سگی که آنجا بود می‌دهد. امام(ع) که آن منظره را دید به او فرمود: انگیزه تو در این کار چیست؟ پاسخ داد: من از او شرم دارم که خود بخورم و به او نخورانم! امام به او فرمود: از جای خود برنخیز تا من بیایم! سپس به نزد مولای آن غلام رفت و او را با آن باغی که در آن زندگی می‌کرد از وی خریداری کرد، آنگاه آن غلام را آزاد کرده و آن باغ را نیز به او بخشید.
گفته‌شده است مردی نزد امام حسن(ع) آمده و اظهار نیازی کرد، امام(ع) به او فرمود: برو و حاجت خود را در نامه‌ای بنویس و برای ما بفرست، ما حاجتت را برمی‌آوریم! آن مرد رفت و حاجت خود را در نامه‌ای نوشته برای امام(ع) ارسال کرد، و آن حضرت دوبرابر آنچه را خواسته بود به او عنایت فرمود. شخصی که در آنجا نشسته بود عرض کرد: به‌راستی چه پربرکت بود این نامه برای این مرد ای پسر رسول خدا! امام (ع) فرمود: برکت او زیادتر بود که ما را شایسته این کار خیر و بذل و بخشش قرارداد، مگر ندانسته‌ای که بخشش و خیر واقعی، آن است که بدون سؤال و درخواست باشد، و اما آنچه را پس از درخواست و مسألت بدهی که آن را در برابر آبرویش پرداخته‌ای!
آری! سیره کریم اهل‌بیت(ع) چنین بود که در سراسر حیات بابرکت خویش به فکر نیازمندان بود و لحظه‌ای از اطعام و اکرام آنان غافل نبود. چه زیباست که پیروان واقعی آن حضرت نیز در این روزهای بابرکت ماه رمضان، به‌قدر توان خویش این سنت حسنه را به‌جای آورند، تا شیعه بودن خود را در مقام عمل نیز نشان دهند و شاکر بودن خود نسبت به درگاه الهی را نیز نشان دهند. باشد که از پیروان واقعی آن حضرت باشیم.

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس