پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

حالا دیگر نه علم بهتر است و نه ثروت

نویسنده : مهدی ناصرنژاد

یکی از موضوعات درس انشای دانش آموزان دبیرستانی از قدیم ، جمله معروف علم بهتر است یا ثروت ؟ بوده است که حتما پدران و پدر بزرگ ها خاطرات با مزه ای از انتخاب این موضوع درس انشایی دارند تا برای فرزندان و نوادگان خود تعریف کنند .

البته هدف اصلی اغلب دبیران دبیرستانی نیز با پیشنهاد موضوع علم بهتر است یا ثروت برای درس انشا ، این است که ذهن دانش آموزان را نسبت به معضل اختلاف طبقاتی بین قشرهای جامعه حساس نمایند و بحث هایی راهم در این ارتباط با دانش آموزان به میان می کشیدند . اختلاف طبقاتی بین اقشار جامعه ایرانی در تمام ادوار اجتماعی وجود داشته است و متاسفانه چنین عامل فساد انگیز و ناعادلانه آنچنان در جامعه ما ریشه دوانده است که دامنه آن همچنان رو به گسترش می‌باشد .

به همین دلیل طبیعی است که بیشتر دانش آموزان متعلق به طبقات ضعیف و محروم به بهانه موضوع انشای خود قلم تکفیر بر هرچه ثروت و ثروتمند است بکشند و از مزایای علم و معجزه علم برای ریشه کن ساختن جهل و بیماری و عقب ماندگی‌های اجتماعی و رقابت با جوامع پیشرفته و قدرتمند ، قلم فرسایی نمایند و انتظار تشویق و نمره بالای همکلاسی ها و دبیر محترم درسی را هم داشته باشند ، ولیکن خود چنین دانش آموزانی که در درس انشا علم را به ثروت و مکنت ترجیح می دهند ، خوب می‌دانند دارند تعارف می کنند و ته دلشان دوست دارند روزی به چنان ثروت و مال و منالی دست یابند که به تمام آمال و آرزوهای خویش جامه عمل بپوشانند و دمار از بی پولی و روزگار تلخ و بیرحم در آورند ! .

در طرف دیگر قضیه نیز اگر نوبت به خواندن انشا توسط تک و‌ توک دانش آموزان متعلق به خانواده ثروتمند کلاس می رسید ، ناخود آگاه از در حمایت از قشر پولدار وارد می شدند و از اهتمام طبقه مرفع و دلسوز برای کمک به کارهای عام المنفعه و احداث کارخانه های عظیم جهت اشتغال افراد بیکار و تولید صنعت می نوشتند ، که این نیز تعاریفی بیش نبوده و به نظر می آید ، فرهنگ اشاعه شعارهای توخالی از همان مقطع ذهنیت آدم های خالی بند را پر کرده باشد .

اما به نظر می آید با توجه به شرایط روز جامعه و دگرگونی های عمیق فکری که با رخنه وسایل ارتباط جمعی بین طبقات جامعه بوجود آمده و از سویی نیز جابجایی های پر فاصله بین ارزشهای فرهنگی و رسوب بینش های تجدد مآبانه بین حداقل سه نسل حاضر و از همه مهمتر شرایط زمین گیر کننده اقتصادی که دست و پای مردم را بسته است ، موضوع علم بهتر است یا ثروت در متون درس انشایی دانش آموزان رنگ باخته باشد ، چرا که هیچ دانش آموزی رغبت نمی کند از ویژگیهای علم و تلاش جوانها برای علم آموزی بنویسد ، چون اغلب جوان های دانش آموخته و تحصیل کرده در فهرست افراد جویای کار قرار دارند و یا شغل مناسب و مرتبط با تحصیلات عالیه خود را ندارند و از سوی دیگر نیز در حوزه های اقتصادی و ایده پردازی های تولیدی ، بستر مناسب در اختیار همگان نیست و زمینه های رقابت سالم برای خلق توسعه یکسان جامعه در بخش های اقتصادی و نتیجه آن تولید ثروت در قالب های ملی ، ناممکن می نماید .

در همین حال چاره ای هم نیست و باید زندگی کرد ، انسان به امید زنده است و در هر شرایط اگر هم دشوار و جانکاه برای زندگی خویش برنامه ریزی می کند . اما نه زندگی به هر قیمتی ، نه آن زندگی که به بهای شرافت و انسانیت تمام شود ! . آن زندگی ارزش دارد که با وجود تمام نابرابری ها و اختلافات فزاینده طبقاتی و نداری ها ، اما عاری از حسرت و تنگ نظری ها باشد .

سخت است با نداری و دست تنگی ها برابر گرانی های کمر شکن و مقایسه های غرور شکنانه بتوان راحت زندگی کرد . امروزه در جامعه نابرابر ما ، در حالیکه خودروهای های شاسی بلند و تک سرنشین بیشترین حجم ترافیک شهرها را اشغال می‌کند ، هستند بسیار خانواده های سه یا چهار نفره ای که با یک موتور سیکلت و برای گذران زندگی خود در سطح شهر تردد می کنند ، چه بسیار خانواده های تازه بدوران رسیده ای که با تک فرزند خود در خانه باغها و یا آپارتمان های لاکچری سه و چهارخوابه تازه احساس دلتنگی و محدودیت هم دارند ،.

درحالیکه بسیار خانواده های پرجمعیت هم ناگزیر به تحمل و گذران زندگی در آپارتمانهای تک خوابه و نهایت دوخوابه جمع و جور هستند و اغلب برای همین سرپناه ناچاری ، بیشترین درآمد ماهانه خود را ، حتی اگر مجبور به کوچک کردن سفره و کم کردن قوت روزانه خانواده چند نفری خود باشند ، کنار می گذارند . با این حال چه بسا شور و شوق زندگی حاصل همین نداری ها و کم خوری ها باشد .

چه بسا آرامش خیال در همان تردد روزانه و چند نفره با یک موتورسیکلت خانوادگی در شهر باشد ، چراکه زندگی کردن راحت و بی حسرت و سالم ، هنر و کار هنرمندانه ای است که هیچ سنخیتی با مال و منال و ثروت فراوان و پرخوری و همه چیز خواری ندارد ! .

زندگی صحنه یکتای هنرمندی ماست ، هر کسی نغمه خود خواند و از صحنه برود...

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس