پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

قوت لایموت در تنور نانوایی‌ها هدر می‌رود

نویسنده : مهدی ناصرنژاد

نان در فرهنگ ایرانی ، اسلامی منزلت برجسته‌ای دارد و این مائده آسمانی در سفره اقوام ایرانی به عنوان قوت لایموت پایه نخست بیشتر وعده‌های غذایی ، عزیز و برکت آور مصرف می‌شود .

تولید گندم محصولی استراتژیک است و کشورهایی که اقتصاد خود را بر پایه تولید محصولات کشاورزی برنامه‌ریزی می‌کنند از صادرات گندم به عنوان یک امتیاز سیاسی با دیگر مجامع جهانی ارتباط برقرار می‌سازند. همین جنگ طولانی مدت کشورهای روسیه و اوکراین که از عمده‌ترین صادرکنندگان محصول گندم به بسیاری از کشورهای دیگر محسوب می‌شوند، نشان داد که وقوع جنگ و توقف یا وقفه در خروج گندم و محصولات کشاورزی دیگری نظیر ذرت از چنین کشورهای در حال جنگ چه اثرات مخربی بر اقتصاد کشورهای وارد کننده وارد شده است .

با اینکه به‌رغم تمام محدودیت ها و مشکلات آب و هوایی و اقلیمی، کشور عزیزمان ایران نیز می‌تواند تولید محصول گندم خود را به فراتر از نیازهای مصرف داخلی برساند و در زمره صادر کنندگان این محصول قرار بگیرد، ولیکن، گندم و نان به دلایلی که در سطور اولیه این نوشتار اشاره شد از چالش‌های اصلی و مهم دولت‌ها بوده و هست و دولت‌ها همواره دغدغه چرخه روان دسترسی رضایتمندانه مردم به نان مصرفی خود را داشته‌اند و پرداخت یارانه نان به تمام قشرهای کشور امتیاز شاخصی است که دولت‌ها سعی داشته‌اند با حفظ تعهد خود نسبت به برقراری دائم آن، آسایش خیال مردم را از قوت لایموت فراهم سازند .

اما به‌رغم جایگاه و سطح استراتژیکی نان در سفره‌های مردم و تلاش دولت‌ها در استفاده بهینه و کامل از مراحل تولید و فرآوری و مصرف محصول گندم، این نانوایی‌ها و خود چالش نانوایی‌های سنتی و گاهی صنعتی در کشور هستند که به عنوان عرضه کنندگان نان و نمایش کیفیت نهایی ماده غذایی اصلی قشرهای مردم، ریش و قیچی را در دست دارند و با وجود تمام مشکلاتی که نانوایی‌ها و کارگران نانوایی از جمله کیفیت آرد یا سهمیه پخت روزانه و همچنین میزان دستمزدهای قلیلی که همیشه از آن گلایه می‌کنند، این بستگی به توان فنی و دلسوزی و احساس مسئولیت و وجدان و در نهایت حال و حوصله آقایان شاطر و نان گیر و کارگران خمیرگیری دارد که خمیر را وارد تنور گداخته نانوایی می‌سازند و به نان تبدیل می‌کنند و به‌دست مردم می‌دهند .

کیفیت نان در تمام تاریخ تأسیس نانوایی‌های عمومی در کشورمان در شهرها، همواره مورد گلایه و گاهی نارضایتی مردم واقع بوده است اما اغلب قدیمی‌ها و شهروندان پا به‌سن گذاشته در این باره عقیده دارند که بازهم خوش به آن دوران گذشته که نانوایی‌ها هنوز به نفت گاز و شبکه گازرسانی شهری دسترسی و مجهز نبودند و این همه دستگاه‌های جدید خمیرگیری و نان پهن کنی و برش نان به دکان‌های نانوایی راه پیدا نکرده بود و نانوایی‌های سنتی ناگزیر تنورهای خود را با هیزم گرم و آماده نگه می‌داشتند و این شاطرهای زیر دست و کار کشته بودند که با پارو‌های سنگین قرص‌های نان 5/1متری روی سنگ‌های داغ و آتشین سنگکی پهن می‌کردند و صاحب نانوایی نیز تا نان برشته و یکدست را با ترازو میزان نمی‌کرد، به‌دست مشتری نمی‌داد!.

اما امروزه با وجود اینکه کمتر اثری از نانوایی‌های سنتی باقی است و هیچ خمیرگیری هم مجبور نیست قبل از خروس‌خوان و ساعت ۴ صبح‌های زمستان و تابستان برای قوام دادن و آماده ساختن خمیر در دکان نانوایی حاضر باشد، اما نان‌هایی که سر سفره می‌آید، اگر در فاصله بین نانوایی تا خانه هم وا نرود و فطیر نشود، پس از یک وعده غذایی دیگر چندان قابل خوردن نیست و به‌خصوص به کام بچه‌هایی که نمی‌دانند چه بوده و چه شده و از کجا آمده است!!!، خوش نمی‌آید و آن‌را کنار می‌زنند.

در واقع این روزها کمتر نانوایی در همدان سراغ داده می‌شود که نان با کیفیت و خوش بر و رو به دست مردم بدهد . شاید از سر بی‌حوصلگی و باری به جهت است که نانوایی‌های شهرمان ، به‌ویژه سنگکی‌ها که به لحاظ ذائقه مردم بیشترین مشتری را دارند، دقت و هنر کافی در پخت نان باکیفیت ندارند .

سوای خمیری که لازم است مدت زمان کافی برای جا افتادن و قوام آمدن در تغار مدرن و برقی نانوایی سپری کند، اما نمی‌کند!، چنین خمیر ناآماده نیز یک سر خمیر و ناپخته و یک سر دیگر سوخته و سیاه شده از تنور گردان بیرون می‌آید و مشتری نیز ناگزیر پس از دقایق طولانی در صف انتظار چنین نان را بخانه می‌برد و اما چقدر و چه میزان از نانی که بخشی از سرمایه ملی کشور است و با چه پروسه‌ای حاصل شده است مصرف می‌شود و یا دور ریخته می‌شود ، دغدغه و مسئولیتی است که حل و فصل آن به عهده شوراهای آرد و نان و اتحادیه‌های نانوایی است و بازرسی و نظارت واقعی و کارساز کمترین کاری است که چنین نهادها و تشکل‌ها باید انجام دهند، اما کارشان ناقص و ابتر است .

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس