نویسنده : یدا... طاقتی احسن سردبیر روزنامه همدان پیام و نایب رئیس خانه مطبوعات استان
جشنواره مطبوعات و رسانههای غرب کشور با نام «هگمتانه»، تنها گردهمایی صنفی خبرنگاران نیست بلکه فرصتی برای بازاندیشی در جایگاه رسانه در مسیر توسعه منطقهای است.
رسانهها در این جغرافیای فرهنگی و تاریخی، سالهاست میان رسالت اجتماعی و محدودیتهای ساختاری در رفت و آمد هستند و اکنون زمان آن رسیده است که از سطح روایت صرف رویدادها فراتر بروند و به سمت روزنامهنگاری دادهمحور و راهحلمحور حرکت کنند تا نه تنها بازتابدهنده مشکل، بلکه بخشی از مسیر حل آن باشند.
روزنامهنگاری دادهمحور به خبرنگار امکان میدهد که از فضای احساس و واکنش فاصله گرفته و با تکیه بر داده، تحلیل و واقعیت، به تصمیمسازی عمومی کمک کند. در این نگاه، رسانه نه ابزار اطلاعرسانی است بلکه بخش هوشمند و ناظر توسعه است.
تحقق چنین نقشی نیازمند زیرساختهایی هست که سالهاست از آن غفلت شده است؛ از دسترسی آزاد به اطلاعات گرفته تا آموزش تخصصی خبرنگاران و حمایت پایدار از رسانههای مستقل. بدون این زمینهها، روزنامهنگاری تحلیلی و دادهمحور تنها در سطح شعار باقی میماند.
این جشنواره میتواند نقطه آغاز یک تغییر باشد؛ تغییری از رقابتهای پراکنده به سمت شبکهسازی رسانهای در غرب کشور. اگر رسانههای استانهای همدان، کرمانشاه، کردستان، لرستان، ایلام و آذربایجان غربی بتوانند دادهها و تجربیات خود را به اشتراک بگذارند، شاهد شکلگیری جریان تازهای از روزنامهنگاری مسألهمحور در منطقه خواهیم بود تا به جای تکرار مشکلات، بر ارائه راهحلهای واقعی متمرکز شود.
مسئولان و تصمیمسازان نیز باید بپذیرند که توسعه بدون رسانهای آگاه، مبتنی بر داده و تحلیل، توسعهای ناقص است. نگاه حاکمیتی در حوزه رسانه نیز باید با تغییر در سیاستهای خود، سرمایهگذاری در رسانه را هزینه نبیند بلکه تضمینکننده آگاهی و مشارکت مردم بداند. چگونه است که هر طرح عمرانی به نقشه مهندسی نیاز دارد، هر برنامه توسعهای نیز باید پیوست رسانهای داشته باشد. نبود این پیوست، یکی از دلایل فاصله میان پروژهها و افکار عمومی است. وقتی روایت یک طرح از مسیر رسمی و رسانهای بیان نشود، میدان برای شایعه و بدبینی باز میشود همانگونه که در یک سال اخیر نمونهای از چنین اتفاقی در استان همدان تجربه شد. حضور رسانه در همه مراحل طراحی و اجرای طرحها، به ویژه در حوزههای عمرانی، اقتصادی و فرهنگی، تضمینکننده اعتماد عمومی و موفقیت آنهاست.
جشنواره مطبوعات و رسانههای غرب کشور میتواند با طرح این موضوع و پیشنهاد تدوین الگوی ملی پیوست رسانهای برای طرحها و پروژهها، نقش خود را از یک جشن صنفی به یک رویداد سیاستگذار ارتقا دهد.
امروز بیش از هر زمان، به بازتعریف رابطه رسانه و توسعه نیاز داریم؛ رابطهای بر پایه داده، گفتوگو و مسئولیت اجتماعی. رسانه اگر با تحلیل و آگاهی همراه شود، دیگر تنها ناظر توسعه نیست بلکه شریک آن است.
جشنواره هگمتانه فرصتی است برای عبور از نگاه تشریفاتی به رسانه و ورود به مرحله سیاستگذاری ارتباطی. اگر بخواهیم رسانهها در توسعه نقش مؤثر ایفا کنند، باید از سطح شعار به برنامه و اقدام برسیم. برای تحقق این هدف چند پیشنهاد ارائه میشود:
1. تدوین الگوی ملی و استانی پیوست رسانهای برای تمام طرحها و پروژههای دولتی و خصوصی. 2. ایجاد بانک داده مشترک رسانهای در غرب کشور برای دسترسی آزاد و منظم به اطلاعات و آمار منطقه.
3. راهاندازی شبکه همافزایی رسانههای غرب کشور برای تبادل تجربه و تولید محتوای دادهمحور. 4. تخصیص حمایتهای هدفمند وزارت ارشاد بر پایه شاخصهای کیفی و محتوایی و نه فقط به عدد تیراژ یا سابقه.
5. طراحی دورههای تخصصی آموزش روزنامهنگاری دادهمحور و راهحلمحور با همکاری دانشگاهها و نهادهای رسانهای.
اگر این گامها جدی گرفته شود، این جشنواره میتواند نقطه آغازی برای شکلگیری نسل تازهای از رسانهها باشد؛ رسانههایی که نه در حاشیه توسعه، بلکه در متن آن مینویسند، تحلیل میکنند و تصمیم میسازند.
