پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

اردیبهشت‌ماه همدان و عطر خوش گیاهان دارویی و خوراکی

نویسنده : مهدی ناصرنژاد

گیاهان دارویی و خوراکی شناسنامه و مظهر طبیعت زیبا و سرسبز بخش‌های وسیعی از استان همدان است که همه ساله با پس‌کشیدن برف زمستانی از دشت‌ها و دامنه‌های کوهستانی استان، انواع این گونه‌های گیاهی معجزه‌گر سر از خاک بیرون می‌زنند و با آغاز اردیبهشت‌ماه است که وفور چنین گیاهان خوش‌عطر مردم و به‌خصوص کدبانوهای خانه‌دار را به بازار تره‌فروشان شهرها فرا می‌خواند.

اساسا یکی از زیبایی‌ها و حال خوش ماه اردیبهشت در همدان همزمانی آن با برداشت انواع گیاهان خوراکی از سفره‌های گسترده و دست‌و‌دل‌باز طبیعت وحشی در اراضی کوهساری همدان است و این گونه سبزینه‌های خوراکی از نخستین محصولات طبیعی و گاهی دست‌کاشت در استان است که به بازار مصرف می‌آید و ارمغان بهاری در اقلیم و هوای روح‌نواز اردیبهشت‌ماه دیار کهن همدان می‌باشد.

همه ساله در چنین فصل و ایام بهاری، مشاهده خیل فروشندگان گیاهان خوراکی در بازارهای پررفت‌وآمد شهر که اغلب محل کسب‌وکار تره‌بارفروشان است و از سویی استقبال و ازدحام زنان و مردان برای تهیه انواع چنین محصولات بهاری از جمله خاطرات مردمان دیار همدان است که گویی به تابلوی دلنواز اردیبهشت‌ماه سنجاق شده است و چنین فضایی برای خیلی از شهروندان به‌خصوص موی سپید کرده‌های همدانی دلچسب و آرامش‌بخش می‌باشد. خداوند هستی، اقلیم خوش آب و هوا و خاک پر برکت همدان را برای رویش انواع گیاهان خوراکی و با خاصیت خلق کرده است و به لحاظ همین ویژگی خدادادی در همدان است که انگیزه حضور و اجتماع طبیبان و پزشکان سنتی را از دیرباز در این دیار فراهم ساخته است. مکان‌ها و محلاتی به‌نام حکیم‌خانه و راسته عطاران و داروفروشان از هویت‌های تاریخی شهر باستانی همدان می‌باشد که با وجود فعالیت انبوه عطاران اسم و رسم‌دار در نقاط مختلف شهر، اما از راسته بازار حکیم‌خانه و راسته بازار یهودیان که مختص فعالیت داروفروشان و صاحبان طب سنتی بوده است، در حال حاضر فقط نام و مختصر نشانه‌های باقی مانده است.

براساس اعلام کارشناسان اداره کل منابع طبیعی استان، حدود یک‌هزار و ۲۰۰ گونه گیاهی در دشت‌ها و کوهپایه‌ها و بیشه‌زار و اراضی بیابانی استان می‌روید که ۳۱۵ گونه آن برای مصارف طبی و خوراکی تشخیص داده شده است. استان همدان از لحاظ وسعت، سومین استان کشور با استعداد رویش و تولید گیاهان خوراکی و دارویی شناخته می‌شود، ولیکن کیفیت این گونه گیاهان با توجه به اقلیم و خاک اراضی قابل رویش آن در کشور، سرآمد می‌باشد. گفته شده است، گیاهانی نظیر گشنیز، رازیانه، گل‌پر، بابونه، گزنه، موسیر، کاسنی، گون سفید، آذربه، گل کوفته و بلاغ اوتی ویژه طبیعت همدان از لحاظ درجه کیفیت حرف اول را می‌زند. دولت با توجه به ارزش‌های اقتصادی فراوان گیاهان دارویی و خوراکی و درآمدهای ارزی که از صادرات این محصولات منحصر به‌فرد برای کشورمان حاصل می‌شود، برنامه‌ریزی وسیعی برای توسعه کشت آن در مناطق مستعد دارد و در حال حاضر با توزیع بذرهای مرغوب در بیش از ۱۰ هزار هکتار از دیم‌زارها و زمین‌های قابل کشت استان، محصول دست‌کاشت گیاهان دارویی و خوراکی برداشت می‌شود.

یکی از بزرگترین مراکز تحقیقاتی گیاهان دارویی در کشور، در همدان و متعلق به سازمان جهاد کشاورزی است. مجوز توسعه کشت گیاهان دارویی برای کشاورزان، ضامن بقا و جلوگیری از انقراض گونه‌های وحشی گیاهان دارویی و خوراکی نیز خواهد بود که متأسفانه به علت برداشت‌های بی‌رویه آسیب‌های فراوانی بر چنین سرمایه‌های ملی وارد می‌سازد.

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس