پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

مرغ‌های همسایه غاز هستند

رشته دکترای حقوق در بهترین گرایش را در یکی از عالی‌ترین دانشگاه‌های روزانه کشور قبول شده بود؛ رشته و دانشگاهی که تا همین چند ماه پیش تمام آرزویش بود. این رشته و همین دانشگاه، مانند سیبی سرخ و رسیده بود که دست کمتر کسی به آن می‌رسید اما او هنوز از خود راضی نبود؛ به نظرش شاخ غول بزرگی را نشکسته بود و در نهایت یک کوتوله غول کوچک دم دستی بوده است.

آنان که در دانشگاه‌های پایتخت قبول شده‌اند، ۷ خان رستم را پشت سر گذاشته و پشت غول بی‌سروپای لجوجی را با اراده‌ی آهنین خود به خاک زده‌اند. نادیده گرفتن موفقیت‌های خود و اغراق در موفقیت‌های دیگران، سندروم ایمپاستر یا سندروم تقلبی نام دارد. این پدیده روان‌شناختی سبب می‌شود فرد نتواند موفقیت‌های خود را بپذیرد و فکر کند که موفقیت‌های او ناشی از تقلب، شانس یا دیگر عوامل خارجی هستند؛ تشویق دیگران را اغراق‌آمیز تصور کرده و خود را لایق آن نمی‌دانند.

نشانه‌های سندروم ایمپاستر
۱. خود را کم‌ارزش دانستن: افراد با این سندروم به‌طور معمول موفقیت‌های خود را بی‌اهمیت یا نتیجه شانس می‌دانند و فکر می‌کنند که هر فرد دیگری به راحتی می‌تواند به موفقیت‌های آنها دست یابد.
۲. ترس از برملاشدن: احساس مداوم ترس از اینکه دیگران متوجه “حقیقت” شوند و بفهمند که این فرد به اندازه‌ای که ادعا می‌کند، توانمند نیست.
۳. کمال‌گرایی: افراد با این سندروم تمایل به کمال‌گرایی دارند و انتظارات بسیار بالایی از خود دارند. ریشه اصلی سندروم ایمپاستر در همین کمال‌گرایی پنهان در ناخودآگاه افراد است.
۴. مقایسه‌ خود با دیگران: مدام خود را با دیگران مقایسه می‌کنند و موفقیت‌های دیگران را بیش از حد بزرگ می‌بینند.

عوامل مؤثر بر سندروم ایمپاستر
۱. تربیت و خانواده: انتظارات بالا و تأیید نشدن از سوی خانواده می‌تواند به این سندروم منجر شود.
۲. رشد شخصی و تحصیلی: محیط‌های تحصیلی رقابتی و فشارهای اجتماعی می‌توانند سبب افزایش احساس تقلبی بودن شوند.
۳. تجربیات کاری و حرفه‌ای: محیط‌های کاری که تأکید زیادی بر موفقیت و دستاوردها دارند، می‌توانند این احساس را تشدید کنند.
راه‌های مقابله با سندروم ایمپاستر
۱. خودآگاهی: شناخت و پذیرش این احساسات و فهمیدن اینکه بسیاری از افراد موفق نیز با این سندروم دست و پنجه نرم می‌کنند.
۲. مدیریت افکار منفی: تلاش برای جایگزینی افکار منفی با افکار مثبت و واقع‌بینانه و مطالعه برای شناخت احساسات.
۳. جست‌وجوی حمایت: صحبت با مشاور یا روان‌شناس می‌تواند کمک‌کننده باشد.
۴. تقدیر از موفقیت‌ها: با یادآوری و یادداشت کردن موفقیت‌ها و دستاوردهای شخصی می‌توان به خود یادآوری کرد که در مسیر پیشرفت گام‌های بزرگی برداشته و در حال رشد و شکوفایی است.

تأثیرات سندروم ایمپاستر
سندروم ایمپاستر می‌تواند تأثیرات منفی زیادی بر روی افراد داشته باشد:
۱. کاهش اعتماد به نفس: احساس دائمی ناتوانی و تقلبی بودن می‌تواند به کاهش شدید اعتماد به نفس منجر شود.
۲. افسردگی و اضطراب: ناتوانی در پذیرش موفقیت‌ها می‌تواند سبب افزایش احساس اضطراب و افسردگی شود.
۳. کاهش کارایی: افراد با این سندروم ممکن است به دلیل ترس از شکست و برملا شدن نتوانند به خوبی عملکرد نشان دهند.
۴. جلوگیری از رشد شخصی: ترس از تقلبی‌بودن ممکن است سبب شود که افراد فرصت‌های رشد و توسعه شخصی را از دست بدهند.
راه‌های پیشگیری
۱. آموزش و آگاهی‌بخشی: افزایش آگاهی درباره سندروم ایمپاستر می‌تواند به افراد کمک کند تا این احساسات را بشناسند و بهتر با آنها مقابله کنند.
۲. پذیرش تحسین و تشویق‌ها: یادگیری پذیرش تحسین و تشویق‌های دیگران بدون تردید می‌تواند به کاهش احساس تقلبی بودن کمک کند.
۳. تمرین قدردانی: تمرین قدردانی از خود و دیگران می‌تواند به تقویت حس رضایت و کاهش احساسات منفی کمک کند.
۴. ایجاد جامعه حمایتی: ایجاد و حفظ روابط حمایتی با دوستان، خانواده و همکاران می‌تواند به افراد کمک کند تا احساسات خود را به اشتراک بگذارند و حمایت لازم را دریافت کنند.

نتیجه‌گیری
سندروم ایمپاستر یک مسأله روان‌شناختی جدی است که نیاز به توجه و حمایت دارد. با افزایش خودآگاهی، مدیریت افکار منفی و جست‌وجوی حمایت، افراد می‌توانند با این احساسات مقابله کنند و اعتماد به نفس خود را بازیابند. همچنین، تشویق به تقدیر از موفقیت‌ها و دستاوردهای شخصی می‌تواند به افراد کمک کند تا به خودشان باور کنند و در مسیر رشد و شکوفایی قرار بگیرند.

اکرم وصالی دلشاد
کارشناسی ارشد روانشناسی تربیتی

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس