پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

به کدامین سو می‌رویم اعتماد اجتماعی یا بی‌تفاوتی اجتماعی

نویسنده : اردشیر مظاهری

نشست مطالبه‌گرانه اخیر جمعی از دانشجویان بسیجی استان با حمیدرضا حاجی‌بابایی نماینده شهرستان‌های همدان و فامنین و رئیس کمیسیون برنامه و بودجه مجلس و طرح و تأکید بر این موضوع که متأسفانه مسئولان پاسخگو نیستند، بار دیگر این واژه را در ذهنم تداعی کرد که چرا پس از گذشت 4 دهه از انقلاب اسلامی با آن‌همه فرود و فرازها و آزمون و خطاها هنوز با «ناشنوایی سیستماتیک» درگیر هستیم و جامعه از پاسخگو نبودن مسئولان به‌ویژه بدنه کارشناسی دستگاه‌ها رنج می‌برد.
روی این اندک نوشتار مجموعه دستگاه‌های حاکمیتی است که چرا به این اندیشه نمی‌شود که پیامدها و هزینه‌های نبود شفافیت و پاسخگو نبودن برای جامعه چه خواهد بود؟
هرچند پس از انقلاب اسلامی دولت‌ها به فراخور مسائل روز جامعه نسخه‌هایی برای اصلاح ساختار اداری پیچیده‌اند اما ابتر ماندن این نسخه‌ها سبب شده اگر نگوییم تمام اما بخش قابل توجهی از مسائل مبتلابه جامعه از پاسخگو نبودن دستگاه‌هاست.
امروز شاهدیم که نام بسیاری از اماکن دستگاه‌های حاکمیتی در حوزه‌های اجرایی، قضایی و ... مزّین به نام شهدا شده و می‌شود، که اقدام مبارکی است. اما همواره این پرسش در ذهن مردم می‌چرخد که آیا صرف این اقدامات روبنایی و کلیشه‌ای، مسائل و مشکلات مردم رفع می‌گردد؟! آیا این نامگذاری‌ها بدون پشتوانه عملیاتی در جهت رفاه حال جامعه، جفا به شهدا نیست؟
به اعتقاد صاحبنظران علوم اجتماعی و فرهنگی از جمله پیامدهای پاسخگو نبودن مسئولان به مطالبات مردم «بی‌تفاوتی اجتماعی» خواهد بود که حداقل هزینه این بی‌تفاوتی استهلاک سرمایه انسانی، مادی و معنوی جامعه است که تداوم این فرایند خسارت‌بار می‌تواند احساس نبود تعلق‌خاطر به یک مکان و مهمتر از آن نبود تعلق سرزمینی را به‌دنبال داشته باشد که پاسخگو نبودن به مطالبات مردم یا همان ناشنوایی سیستماتیک می‌تواند زمینه‌ساز آن باشد.
تردید نکنیم اگر مردم احساس کنند در عمل جایگاه و قدرتی نداشته و مسئولان نسبت به آنها نگاه از بالا به پایین دارند قاعدتاً به بی‌تفاوتی اجتماعی دچار شده که این وضعیت می‌تواند برای معادلات اجتماعی، سیاسی و فرهنگی جامعه مخرب و خسارت‌بار باشد.
متأسفانه پاسخگو نبودن نه‌تنها درحال رویه معمول شدن در چرخه اداری دستگاه‌های حاکمیتی است، بلکه امروز این بی‌تفاوتی و پاسخگو نبودن به نقدها و تحلیل‌های رسانه‌ها نیز سرایت کرده و مسئولان با بهانه‌های مختلف از جمله شرایط کرونایی به‌راحتی از کنار نقدها و تحلیل‌ها گذشته و ترجیح می‌دهند با پاسخگو نبودن همچنان حافظ صندلی مدیریتی خود باشند.
به هر حال، همان‌طور که اشاره شد اگرچه تاکنون گام‌هایی در جهت پاسخگویی به مطالبات مردم به‌عنوان یکی از مهم‌ترین ارکان حقوق شهروندی برداشته شده اما واقعیت‌های موجود مبیّن آن است که در این زمینه هنوز تا رسیدن به جایگاه مطلوب فاصله داریم که می‌طلبد با خرد جمعی و با عملیاتی کردن احکام حکومتی مقام معظم رهبری و قوانین و بخشنامه‌های مجلس و دولت و همچنین بهره‌گیری از علوم و فنون مدیریتی تجربه‌شده در دنیا گامی هدفمند در این راستا برداشته و با برخورد هوشمندانه و بدون مماشات با مدیران و کارشناسان ناکارآمد، دستگاه‌های اداری و اجرایی پاسخگو و رافع مشکلات مردم را به نمایش گذاشته و عامل باشیم به این فراز مهم از فرمان امام علی(ع) به مالک اشتر نخعی که فرمود: «روی پوشاندنت از مردم به درازا نکشد زیرا روی پوشاندن والیان از رعیت خود، گونه‌ای نامهربانی به آنان است و اگر والی از مردم رخ بپوشد چگونه بتواند از شوربختی‌ها و رنج‌های آنان آگاه شود.»

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس