پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

نمایندگیِ مجلس ، نمایندگانِ مجلس

نویسنده : مهدی خان‌بابایی‌نوا

هر روزی که می‌گذرد به انتخابات یازدهمین دوره مجلس شورای اسلامی نزدیکتر می‌شویم. قطعا و با توجه به شرایط اقتصادی و سیاسی فعلی کشور نقش مجلس پیش رو و البته نمایندگان پیش‌رو بسیار پررنگ خواهد بود؛ نقشی که هیچگاه کم‌رنگ نبوده است و همواره و در طول تاریخ خود، مجلس منشأ اثرات بزرگی بوده و تصمیمات برخواسته از متن آن که عمدتا در قالب قانون رخ می‌نماید توانسته است اثرات چشمگیری را بر نظامات مختلف سیاسی، فرهنگی، اقتصادی، حقوقی و... در کشور بگذارد.
پر واضح است که در عصر حاضر قانون به عنوان مهمترین عنصر در ارتباطات اجتماعی انسانها و به تعبیری نقشه ساختمان اجتماع، نقشی بی‌بدیل در اجتماعات انسانی که در قالب یک کشور پدیدار می‌گردد، دارد.
در کشور ما اهمیت موضوع تا حدی است که بنیانگذار انقلاب اسلامی در باره آن فرمودند:"مجلس در رأس امور است."
همین یک جمله کافی است تا ما متوجه اهمیت مجلس و البته مجلسیان باشیم و تلاش نماییم کسانی وارد آن شوند که از بیشترین کیفیت لازم جهت ورود به آن برخوردار باشند. به‌زعم نگارنده، یکی از برآیندهای این جمله آن است که افرادی که قرار است در جایگاه نمایندگی مردم در مجلس ایفای نقش نمایند نیز باید در رأس سایرین به لحاظ انواع ویژگی‌های انسانی باشند. اخلاق، تقوی، دانش، تجربه، هوش، سلامت اخلاقی و رفتاری و مالی و... از جمله مواردی هستند که یک نماینده به عنوان یک نماینده باید در خود داشته باشد.
پرواضح است کسی که قرار است به نمایندگی از مردم یک یا چند شهرستان در مقام قانونگذار و ناظر قرار بگیرد و در کنار آن نیز وظایف دیگری را عهده دار گردد طبعا با داشتن یکی دو مورد از ویژگی‌هایی که مطرح شد ولو در بالاترین سطوح نمی‌تواند از عهده این مسئولیت خطیر بربیاید. اما همانطور که اشاره شد حساسیت افراد به حساسیت وظایف آنها در این جایگاه که در ذیل به آنها اشاره می‌شود، برمی‌گردد:
بله، عرصه، عرصه دشواری است. حتی اگرصرفا یکی از بندهایی که اشاره شد تمام وظیفه‌ی یک نماینده باشد، کافیست تا انتخاب‌کنندگان در انتخاب خود نهایت دقت و حوصله را خرج دهند و مانع از آن شوند تا کسانی بر صندلی‌های سبز تکیه زنند که صلاحیت‌های کافی را برای تصدی چنین مسئولیت دشواری ندارند. البته استانداردهایی به عنوان حداقل ویژگی‌های نماینده مجلس توسط قانونگذار مشخص شده است اما این بدان معنی نیست که هر کسی دارای چنین ویژگی‌هایی باشد حتما استانداردهای کافی برای مسئولیت مد نظر را دارد بلکه باید متوجه بود که این شرایط لازم است نه کافی!
■ اما تشریح بایسته‌های یک نماینده از منظر نگارنده:
■ دانش : داشتن مدرک تحصیلی کارشناسی ارشد معنایش این نیست که داشتن چنین مدرکی، به معنای داشتن دانش کافی نمایندگی است. مسئولیتی در چنین سطحی و با چنان پیچیدگی‌هایی در درون خود که با پیچیدگی‌های محیطی ملی و بین‌المللی در هم تنیده‌تر می‌شود چگونه می‌تواند باصرف پاس‌کردن چند واحد دانشگاهی در نظام آموزشی که ایرادات خاص خود را نیز دارد، به درستی پاسخ داده شود !؟به‌زعم نگارنده دانش لازم نمایندگی صرفا با داشتن مدارک تحصیلی ولو در بالاترین سطوح خود محقق نمیشود و قطعا لازمه‌ی آن مطالعه‌ی مستمری است که گمشده‌ی بسیاری از تصمیم‌گیران، ناظران و ناطقان است.
بسیار روشن است که دوران کوتاه و حساس 4 ساله نمایندگی دوران یادگیری نیست، دوران بارگیری است.
دوره به بار نشستن تجربیات، دانش و راهکارهایی است که یک نماینده در نتیجه‌ی سال‌ها تلاش و برای حل مسائل پیرامون خود که درجامعه‌ی ما کم هم نیستند و باید در صورت قانون پدیدار گردند، به دست آورده است؛ بماند که به‌دست آوردن برخی از شایستگی‌ها مستلزم 2تا 3 دهه تلاش شبانه‌روزی است و از عهده جوانانی که عمر آنها در مجموع 2، 3 دهه بیشتر نمی‌باشد، خارج است ! مگر دارای نبوغ بسیار خاصی باشد .
■ رفتار حرفه‌ای: خروج از ریل وظایف اولیه و اساسی و پرداختن به امور فرعی و موردی و توجه صرف به منافع طرفداران و آشنایان و افراد ذی‌نفوذ و امثال آن مانع از رفتار حرفه‌ای نماینده خواهد بود. همچنین دخالت در انتصاب به‌ویژه زمانی که همراه با اصرار و به تعبیر دیگر فشار همراه می‌شود، می‌تواند مانع انتخاب افراد شایسته و مورد نظر مدیران یک سازمان و مجموعه باشد.
به‌زعم نگارنده، نماینده‌ی حرفه‌ای کسی است که فارغ از گرایشات سیاسی و قومی و هر چیزی از این قبیل، به دنبال تقویت نظامات مختلف کشور و بابهره‌مندی از روش‌های کاملا علمی و منطقی و جمع‌گرا به‌وسیله تصویب قانون و اجرای صحیح آن است.
■ سلامت: پر واضح است هر انسانی لحظه‌به‌لحظه در حال آزمایش شدن است و بالطبع نمایندگان مجلس نیز به همین ترتیب و البته آزمایش‌های بزرگتر. نماینده مجلس نباید وامدار کسی باشد. بسیار واضح است که یک انسان به هر اندازه که بدهکار کسی باشد، باید حداقل به همان اندازه به طرف مقابل برگرداند و بنابراین کسی که قرار است در جایگاه نماینده مجلس قرار بگیرد باید در بالاترین سطوح سلامت قرار داشته باشد ونباید به هیچ قیمتی حتی به قیمت ورود به مجلس خود را بدهکار کسی یا کسانی نماید. همچنین است پس از ورود به مجلس. نماینده مجلس باید دارای درجات بالایی از تقوی و به تعبیر خودکنترلی باشد و در زمان نمایندگی صرفا به انجام درست وظایف خود بیندیشد و با داشتن یک مبنای تفکر و شخصیت اسلامی به معنای عملی آن صرفا رضای خدای متعال مدنظرش باشد و برای انجام وظیفه‌ی سنگین خود از انجام هر گونه رفتار مادی‌گرایانه بپرهیزد و موجب سلب اعتماد مردم از مجلس و مجلسیان نگردد.
■ جمع گرایی: همانطور که در اصل 84 قانون اساسی آمده است هر نماینده در برابر تمام امور کشور مسئول است و حق اظهارنظر در ارتباط با تمام امور داخلی و خارجی کشور را دارد. بله اینکه نماینده‌ای با آرای مردم یک یا دو شهرستان به مجلس فرستاده می‌شود معنایش آن نیست که صرفا در برابر آن مردم مسئول است زیرا اساسا مسائل یک کشور بی‌ارتباط با هم نیستند.
به عنوان مثال ورود خسارات طبیعی به مردم شمال کشور باید با بودجه ی کل کشور برطرف گردد، همچنین منافع تقویت صنعت در جنوب کشور متوجه همه‌ی مردم خواهد بود و «قص علی هذا». بنایراین نماینده نباید به صرف اینکه توسط مردم یک منطقه خاص به مجلس فرستاده می‌شود صرفا خود را در برابر آنها مسئول بداند و نسبت به سایرین بی‌توجه باشد.
■ ارائه‌ی راهکار: قانونگذار باید بتواند برای حل مشکلات کشور، راهکار‌های حرفه‌ای مطرح نماید؛ راهکارهایی که مورد تدیید اهل فن باشد. راهکارهایی که کاملا مبتنی بر مصالح و منافع عمومی کشور و فارغ از هر نوع فردگرایی نگاشته و مصوب گردد.
■ تجربه: شایستگی مهم دیگری که مستلزم گذر زمان وگذر از مکان خاص خود است تجربه است. قطعا داشتن سابقه فعالیت در نظامات اداری و سیاسی کشور، یکی دیگر از ملزومات نماینده‌ی شایسته است. اولا از این جهت که امروز یکی از مشکلات وحتی ریشه‌ی بسیاری از مشکلات کشور نظامات اداری کشور است که نیازمند تحول فراگیر ، حرفه‌ای و جدی است که البته کمتر مورد توجه مجلسیان در ادوار مختلف بوده است و بنابراین لازمه‌ی ارائه‌ی راهکار برای حل صحیح مسائل آن، داشتن سابقه خدمت مناسب در این سیستم می‌باشد که پر واضح است تنوع در خدمت در سطوح و قسمت‌های مختلف آن به مراتب می‌تواند مؤثرتر واقع گردد. ثانیا از حیث نظارت برعملکرد صحیح آنها. دوره ی کوتاه 4ساله نمایندگی، دوره‌ی دوره‌گردی در سازمان‌ها و وزارتخانه و آشنایی با وظایف آنها نیست بلکه دوره نظارت بر نحوه ی عملکرد آنها و درصورت لزوم استیضاح وزیر و رئیس مربوطه است.
■ اشتغال نداشتن به کارهای حاشیه‌ای: در کنار مواردی که به‌ آنها اشاره شد، باید یادآور شد که اشتغال به اموری به غیر از نمایندگی، آسیب جدی دیگری است که متوجه مسئولیت نمایندگی است، به‌زعم نگارنده حتی اگر آن کار یک کار علمی ولو در قامت تدریس در دانشگاه باشد می‌تواند مانع از عملکرد مناسب نماینده شود؛ حال تا چه رسد به فعالیت‌های اقتصادی و امثال آن . در یک جمله نماینده باید فقط نماینده باشد تا بتواند هم قانون را بگذارد و هم ناظر لایق آن گردد.
و اما حرف آخر:
انتخاب با من و شماست. پس بیایید در انتخاب خود که همان انتخاب سرنوشتمان است دقت نماییم و مانع از آن شویم تا افرادی بدون داشتن شایستگی‌های لازم برای مدت 4 سال و یا احتمالا بیشتر در منصب قانونگذار ظاهر شوند. تعصبات قومی، سیاسی، محلی و... را کنار بگذاریم و سعی نماییم برای دوری از انحراف در انتخاب، با توجه به گذشته‌ی افراد و همچنین رجوع به اهل فن، مانع از ورود افراد با رفتارهای عوام‌پسند که برای رسیدن و ماندن در قدرت دست به هر کاری می‌زنند، به خانه ملت شویم.

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس