پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

دامن زدن به اقتصاد ملتهب

نخستین وزیر دولت وفاق برکنار شد

نویسنده : یاسر زارعی

اقتصاد ایران در شب عید بی وزیر اداره می‌شود

پس از گذشت ۶ ماه از تشکیل کابینه مسعود پزشکیان، روز گذشته نخستین وزیر دولت وفاق با استیضاح نمایندگان اصول‌گرا، از هیأت وزیران دولت چهاردهم برکنار شد. به این ترتیب، عمر وزارت عبدالناصر همتی در رأس وزارتخانه امور اقتصادی و دارایی به ۲۰۰ روز نرسیده، خیلی زود به سر آمد و حالا پزشکیان باید فرد دیگری را برای تصدی این مسئولیت به مجلس شورای اسلامی معرفی کند.

برکناری وزیر اقتصاد در روزهای پایانی سال و شب عید می‌تواند تأثیرات منفی بر بازار و اقتصاد کشور داشته باشد. در این شرایط حساس، نبود وزیر اقتصاد می‌تواند سبب بی‌ثباتی و نگرانی در بازارها شود.

مجلس شورای اسلامی با ۱۸۲ رأی موافق استیضاح در برابر ۸۲ رأی مخالف و یک رأی ممتنع، رأی اعتماد شهریورماه خود به عبدالناصر همتی وزیر اقتصاد دولت پزشکیان را پس گرفتند؛ وزیری که پیش‌تر سابقه حضور در رأس بانک مرکزی همزمان با دولت دوم حسن روحانی را در کارنامه داشت. پزشکیان در دفاع از او تأکید کرد که مشکلات اقتصادی امروز جامعه به یک نفر مربوط نمی‌شود و نمی‌توانیم همه گناه را به گردن یک نفر بیاندازیم.

بررسی‌ها نشان می‌دهد که مسعود پزشکیان نخستین رئیس‌جمهوری است که هنوز سال نخست ریاست جمهوری‌اش به پایان نرسیده، استیضاح وزیرش با تیغ استیضاح از کابینه جدا می‌شود.

روز گذشته ۱۲ اسفندماه در جلسه علنی مجلس طرح استیضاح ۱۱۹ نفر از نمایندگان از عبدالناصر همتی وزیر امور اقتصادی و دارایی در دستور کار صحن علنی قرار گرفت و در زمانی حدود ۵ ساعت استیضاح‌کنندگان، مخالفان استیضاح، وزیر و رئیس‌جمهور اظهارات خود را بیان کردند. در ادامه به اظهارات برخی از موافقان استیضاح وزیر اقتصاد می‌پردازیم.

استیضاح وزیر اقتصاد به دولت کمک می‌کند

جبار کوچکی‌نژاد، عضو کمیسیون برنامه و بودجه با بیان اینکه استیضاح وزیر اقتصاد به دولت کمک می‌کند، گفت: چرا وزیر اقتصاد در راستای برنامه اعلامی‌اش به مجلس در زمان رأی اعتماد عمل نکرد؟ این استیضاح به دلیل ضعف عملکرد وزیر است و به دولت کمک می‌کند.

اظهارات وزیر اقتصاد به تشنج بازار کمک کرد

میثم ظهوریان، نماینده مشهد و کلات با بیان اینکه بعضی صحبت‌ها و سخنرانی‌های همتی در مقاطع مختلف به تشنج در بازار دامن زده است، افزود: لذا تحلیل و بررسی ما این است که اکنون بهترین کمک به دولت می‌تواند یک اصلاح و تغییر و ترمیم در تیم اقتصادی باشد. ما انتظار نداریم در ۶ ماه همه مشکلات اقتصادی کشور حل شود، اما حداقل در این مدت باید روندهای اقتصادی نشانه‌ای از بهبود یا حداقل حفظ وضع موجود را داشته باشد.

همتی» هندوانه در بسته نبود

روح‌ا... ایزدخواه، نماینده تهران با بیان اینکه مشکل شخصی با همتی نداریم، اما در مقابل اقتصاد وابسته خواهیم ایستاد، گفت: سلطان سکه را اعدام می‌کنیم، اما در استیضاح وزیر اقتصاد تعارف می‌کنیم؟ مجلس همان اول لطف خود را به دولت آشکار کرد. آقای همتی هندوانه در بسته نبود و خط مشی او مشخص بود. آیا زود است از فروپاشی اقتصادی جلوگیری کنیم؟

با حضور همتی، دولت نیازی به دشمن ندارد

امیرحسین ثابتی، نماینده تهران خطاب به رئیس‌جمهور گفت: خدای نکرده اگر ما بخواهیم مانعی برای دولت شما ایجاد کنیم، بهتر از آقای همتی نمی‌توانیم این کار را انجام دهیم؛ ما باید کنار می‌رفتیم و می‌گفتیم چه کسی بهتر است از آقای همتی؛ زیرا با این دست فرمان قیمت ارز کار را خودش جلو می‌برد و دولت دیگر نیازی به دشمن ندارد. به خدا قسم من می‌خواهم به آقای رئیس‌جمهور کمک کنم و می‌خواهم که عامل بخشی از گرانی ارز را از دولت کنار بکشیم.

عراق و ترکیه بدهی‌شان را پس نمی‌دهند

در ادامه جلسه علنی، مسعود پزشکیان ضمن دفاع از عبدالناصر همتی، وزیر استیضاح شده اقتصاد، به مشکلاتی که از زمان روی کار آمدن دولت چهاردهم با آن مواجه بوده است، اشاره کرد.

رئیس‌جمهور با بیان اینکه خیلی وقت‌ها دوست ندارم مسائل را بگویم تا سبب ناامیدی مردم و جامعه نشود، اعلام کرد که عراق، ترکیه و سایر کشورهای بدهکار به ایران بدهی‌شان را پس نمی‌دهند. با امضای ترامپ کلی از نفتکش‌ها و کشتی‌های گاز کشور روی آب مانده و فکر می‌کنند که چطور انرژی را به مقصد برسانیم.

وی همچنین با اشاره به اینکه ما مشکل داریم، ولی با تمام وجود دنبال حل مشکلات کشور هستیم، افزود: سیاست رهبری درباره آمریکا را حمایت و همراهی می‌کنیم، اما نیاز به همراهی و همدلی مجلس هستیم. اگر روند استیضاح وزرا ادامه یابد، نمی‌توانیم مشکلات کشور را حل کنیم.

رئیس دولت چهاردهم همچنین با تأکید بر اینکه نباید بر سر راه دولت کارشکنی کرد، تصریح کرد: از مردم هم عذرخواهی می‌کنیم. برنامه‌های گذشته را مجدد چکش‌کاری کرده‌ایم، اما برای اجرای آن‌ها نیازمند همدلی و همراهی هستیم.

واقعیت‌ها را مطرح می‌کنم

سپس عبدالناصر همتی در جریان بررسی استیضاحش در اظهاراتی در دفاع از عملکرد خود با تأکید بر اینکه تلاش می‌کنم آنچه که واقعیت است را مطرح کنم، گفت: من فکر می‌کنم دوستان طوری مطرح می‌کنند که ما خبر نداریم مشکل مردم چیست؟ مگر می‌شود کسی که به خوبی بر اقتصاد کشور مسلط است، نداند که ۷ سال پی‌درپی تورم بالای ۴۰ درصد چه بلایی بر سر مردم می‌آورد؟ مردم در شرایطی قرار گرفتند که سال‌های متعددی است که قدرت خریدشان در حال کاهش است. وزیر امور اقتصادی و دارایی بیان کرد: خواهش می‌کنم این است که از من نخواهید صحبت‌هایی و اطلاعاتی را به زبان بیاورم که دشمن شاد شود و منافع ملی ما به خطر بیفتد.

بی‌وزیر کردن اقتصاد ایران به صلاح نیست

در ادامه جلسه استیضاح وزیر اقتصاد، حسن قشقاوی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی با بیان اینکه بر اساس تجارب گذشته معتقدم که بی‌وزیر کردن اقتصاد ایران در آستانه سال جدید و ایجاد یک سردرگمی چند ماهه در این وزارتخانه به هیچ عنوان به صلاح کشور نیست، افزود: دشمنان این آب و خاک به بی‌ثباتی در مدیریت اقتصادی کشور چشم طمع دوختند و به آن به عنوان یک فرصت نگاه می‌کنند تا فشارهای مضاعف خود را بر اقتصاد ما تحمیل کنند.

وفاق را برهم نزنیم

محمد قسیم عثمانی، نماینده بوکان خاطرنشان کرد: در استیضاح عجله نکنیم. کسی در صداقت و سلامت آقای پزشکیان شکی ندارد. ایشان اگر بداند هر کسی در دولت در خدمت نظام و مردم نیست، در کابینه نگه نمی‌دارد. پس اگر همتی نتواند برای سیاست‌های دولت کار کند، پزشکیان او را برکنار می‌کند. لذا وفاق را برهم نزنیم. رئیس‌جمهور از جنس مجلس است؛ ما مجلسی‌ها بنای وفاق را برهم نزنیم و دچار خطای استراتژیک نشویم.

تأثیر استیضاح مثبت نیست

بررسی‌های اکو ایران نشان می‌دهد که در برخی شاخص‌ها اثر آنی استیضاح در یک یا 2ماه بعد رؤیت شده، برخی شاخص‌ها وضعیت بهتری پیدا کردند اما برخی دیگر نه. با این حال، اگر نگاه‌ها به فراتر از شهریور ۹۷ یعنی زمانی که کرباسیان استیضاح شد، برود، مشخص می‌شود که وضعیت تمام شاخص‌های اقتصادی مورد بررسی با گذشت یک سال از استیضاح بدتر شده، در حالی که وزارت به دست اشخاص دیگری سپرده شده است.

این تجربه نشان می‌دهد که تغییر افراد با فاصله کمی از آغاز به کار دولت که امکان وقوع معجزه در آن نمی‌رود، دردی را دوا نمی‌کند.

بررسی چند شاخص اقتصادی در سال‌های گذشته نشان می‌دهد که استیضاح در برخی شاخص‌ها نه تنها سبب بهبود نشده بلکه حتی وضعیت نامناسب آن را تشدید هم کرده است. برای مثال، رشد اقتصادی و مصرف خصوصی با برکناری وزیر اقتصاد بدتر شده است. واکنش برخی شاخص‌ها نیز مقطعی بوده و با گذشت زمان دوباره وضعیت نابسامان آن‌ها پدیدار شده است. به طور مثال تورم ماهانه پس از 2 ماه کاهش یافته، اما دوباره روند صعودی به خود گرفته یا تورم نقطه به نقطه حتی از ۵۰ درصد هم عبور کرده است.

برخی شاخص‌های دیگر نظیر قیمت سکه و دلار در کوتاه‌مدت واکنش مثبتی به استیضاح نشان دادند و از التهاب لحظه‌ای آنان کاسته شد، اما دوباره پس از یک سال تب آنها بالا گرفت.

با این همه، مجلس روز گذشته تصمیم خود را گرفت و از عبدالناصر همتی برای ماندن در رأس وزارت اقتصاد سلب اعتماد کرد. باید دید مسعود پزشکیان چه کسی را برای تصدی این مسئولیت به مجلس معرفی می‌کند و آیا این گزینه می‌تواند نظر بهارستان را برای وزارت امور اقتصادی و دارایی جلب کند یا خیر.

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس