پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

سخنگوی شورای نگهبان با اشاره به اعلام نشدن دلیل رد صلاحیت‌ها:

حفظ آبروی داوطلبان الزامی است

شنبه هفته گذشته -۱۶ آذر- ثبت نام داوطلبان انتخابات یازدهمین دوره مجلس شورای اسلامی به پایان رسید و ماراتن انتخابات وارد فاز احراز صلاحیت‌ها شد به گفته کدخدایی این مرحله حدود ۵۰ روز زمان خواهد برد. در همین زمینه با گفت و گوی تفصیلی با عباسعلی کدخدایی سخنگوی شورای نگهبان به گفت‌و‌گو نشستیم.
وی درباره ادامه فرایند کار در گام دوم انتخابات گفت و به سوالات مختلف درباره تعداد ثبت نام کنندگان، اعلام علت عدم احراز صلاحیت به افراد، رویکرد شورا در قبال جناح‌های سیاسی، اظهارات و نطق‌های نمایندگان و تاثیرآن در فرایند احراز صلاحیت ‌و نهایتا شورای هماهنگی سران قوا پاسخ داد.
بیش از ۱۶ هزار نفر در انتخابات ثبت نام کردند، از طرفی رهبر انقلاب نیز فرمودند اگر توان مدیریتی ندارید، مسئولیت نپذیرید و اینکه بی‌محابا برای انتخابات مجلس اسم‌نویسی می‌کنند با این تعداد در بحث احراز صلاحیت‌ها چه اتفاقاتی خواهد افتاد؟
بیش از ۱۶ هزار نفر برای انتخابات مجلس ثبت‌نام کردند. البته عوامل مختلفی را می‌توانیم در این زمینه لحاظ کنیم که چرا این اتفاق می‌افتد ولی در ارتباط با درست بودن یا درست نبودن این اتفاق، چند نکته را باید بگویم.
انتخابات مجلس شورای اسلامی به هر حال یک انتخابات مردمی است و همه مردم می‌توانند براساس شرایط قانونی که دارند شرکت کنند و منعی برای آن نیست و شورای نگهبان هم بارها که مجلس می‌خواست شرط محدود کننده‌ای را لحاظ کند، این ایراد را داشته است که حتی‌الامکان ورود افراد و استفاده از این حق را قانون محدود نکند اما از طرف دیگر کشورها و نظام‌های سیاسی دیگر را می‌بینید که برای داوطلب بودن هر انتخاباتی نظمی به حضور افراد داده‌اند
این به مفهوم این نیست که بخواهیم حق مردم را سلب کنیم بلکه یک امر انتظامی است و اینکه ما باید در چهارچوبی حرکت کنیم که به اهدافمان برسیم.
در درجه اول باید ببینیم وقتی از مجلس صحبت می‌کنیم خواسته ما چیست و مجلس چه کار باید انجام دهد. چند روز پیش سیمای جمهوری اسلامی گزارشی منتشر ‌کرد که درآن از برخی افراد سوال می‌کرد وقتی می‌خواهید به مجلس بروید هدفتان چیست. می‌گفت نمی‌دانم. یا سوال می‌کرد که قانون اساسی چیست که از آن اطلاع چندانی نداشتند.
ادامه فرآیندهای انتخاباتی به چه شکل خواهد بود؟
بعد از ثبت‌نام هیأت های اجرایی طبق قانون باید سوابق افراد را بررسی کنند و اگر سوابقی وجود دارد، مدارک را از مراجع چهارگانه و تحقیقات محلی بگیرند و اعلام نظر کنند. اعلام نظر آنها برای هیأت‌های نظارت استانی ارائه می‌شود. این هیأت‌های نظارت استانی مرجع تجدیدنظر نسبت به هیأت‌های اجرایی دارند و ممکن است نظرات هیأت‌های اجرایی را قبول کنند یا قبول نکنند.
هیأت مرکزی هم در یک دوره زمانی بررسی می‌کند و کسانی که از نظرات هیأت استانی شکایت دارند، در اینجا بررسی و اعلام نظر می‌شود. مجددا در دو مرحله رسیدگی به شکایت‌ها و اعتراضات را در شورای نگهبان داریم که در آن مقطع هم کسانی که از این مراحل گذشته‌اند و یا اگر در شورای نگهبان کسی در مرحله اول رد شود، در مرحله دوم اجازه دارد که شکایت و اعتراض کند و بعد بررسی و اعلام نظر کنیم.
به‌طور خلاصه می‌توان گفت روند بررسی صلاحیت‌ها در هیأت‌های اجرایی، هیأت‌های نظارت استان، هیأت‌ مرکزی و دو مرحله نیز در شورای نگهبان انجام می‌شود. این فرایند حدود ۵۰ روز زمان می‌برد. ثبت‌نام‌ها که تا ۱۶ آذر انجام شد. پس از این در هیأت‌های اجرایی حدود ۱۱ روز سوابق داوطلبان را بررسی می‌کنیم. در روز ۲۷ آذرماه نظرات هیأت اجرایی به افراد اعلام می‌شود. در تاریخ ۲۸ آذر تا یکم دی‌ماه نیز ۴ روز فرصت رسیدگی به شکایت داوطلبان ردصلاحیت‌شده را در هیأت‌های استانی داریم. پس از آن یک فرصت ۲۰ روزه داریم که به هیأت‌های مرکزی می‌آید. سپس یک فرصت ۲۰ روزه وجود دارد تا ۱۱ بهمن‌ماه در شورای نگهبان و مجددا یک فرصت سه روزه تا ۱۴ بهمن ماه خواهد بود.
یک مصوبه مجمع تشخیص مصلحت را نیز داریم که چند روز رسیدگی‌ها ادامه دارد. اواخر دهه سوم بهمن زمان اعلام نهایی بررسی صلاحیت‌ها است.
با توجه به محدودیت زمانی و تعداد ثبت‌نام کنندگان چه تمهیدات و تضمینی است که حقی از کسی تضییع نشود؟
از جهت اجرایی در دوره قبل که حدودا بیش از ۱۲ هزار داوطلب داشتیم کار خیلی سخت بود. ما البته توانمان را بکار گرفته‌ایم. از آنجایی که به نوعی در هیأت‌های اجرایی، هیأت‌های نظارت استان، هیأت مرکزی و شورای نگهبان تقسیم می‌شود، طبیعتا تعداد آنها تا به مرحله نهایی برسد، کم می‌شود. ما کارگروه‌هایی را در شورای نگهبان تشکیل می‌دهیم که این کارگروه‌ها بررسی می‌کنند و نتیجه را در شورای نگهبان مطرح می‌کنند و نتیجه نهایی اعلام می‌شود و از جهت اجرایی هم ۲۴ ساعته کار انجام می‌شود. در این دوره در یکی از شب‌هایی که تا صبح مشغول فعالیت هستیم از شما برای تهیه خبر و گزارش‌ دعوت می‌کنیم.
آیا اعلام رد صلاحیت‌ها به صورت عمومی هم خواهد بود؟
ما نتیجه را از طریق فرمانداری‌ها به خود افراد اعلام می‌کنیم. اینکه بخواهیم رد صلاحیت‌ها را به صورت عمومی اعلام کنیم، قانون این مسئله را کاملا منع کرده و گفته که نتایج بررسی صلاحیت‌ها باید به صورت محرمانه به خود افراد اعلام شود و این حکم قانون است. اگر قانون را هم در نظر نگیریم ما چنین تکلیفی نخواهیم داشت به دلیل اینکه مسئله حیثیت افراد مطرح است. گاهی افرادی ثبت‌نام می‌کنند و هیچ‌کس حتی خانواده آنها هم نمی‌دانند و به ما می‌گویند که اگر رد صلاحیت یا عدم احراز به صورت عمومی اعلام شود، همه متوجه می‌شوند اعلام ردصلاحیت‌ها به صورت عمومی کار اشتباهی است. اما غالبا ترجیح افراد این است که نتیجه بررسی صلاحیت‌شان به صورت عمومی اعلام نشود. بهترین کار این است که اگر کسی مایل است خودش این رد صلاحیت و دلایل آن را اعلام کند. در عین حال ما ملزم هستیم دلایل و مستندات رد صلاحیت افراد را به خودشان اعلام کنیم. یکی از کارهای در طول سال برای افرادی که صلاحیت‌ آنها تایید نشده این است که آنها به ما مراجعه می‌کنند و ما دلایل و مستندات رد صلاحیتشان‌ را اعلام می‌کنیم.
شورای نگهبان برای احراز صلاحیت‌ها از کدام مراجع استعلام می‌گیرد و آیا امسال مرجع جدیدی اضافه شده است؟
مراجع چهارگانه‌ای هستند که در رسانه‌ها و قانون هم از آن نام برده شده که عبارتند از وزارت اطلاعات، نیروی انتظامی، اداره ثبت احوال و دادگستری. در ماده ۵۰ هم اعلام شده است که برای تکمیل تحقیقات اگر کافی نبود می‌توان تحقیقات محلی انجام داد. این ۵ مرجع را خود قانون صراحتا اعلام کرده است. غیر از اینها خیر.
البته باید به این نکته توجه کرد که شورای نگهبان از دریافت گزارش از مراجع و یا حتی از افراد منع نشده است. به طور مثال مراجع چهارگانه از یک فردی هیچ گزارشی نداده‌اند ولی کسی می‌داند که وی تخلف مهمی انجام داده است و گزارشی را به ما می‌دهد. ما آن گزارش را بررسی می‌کنیم و می‌بینیم که صحیح نیز هست و این شخص مرتکب تخلف عمده‌ای شده است که موجب عدم تایید صلاحیت وی شده است. طبیعتا ما منعی نداریم.
نکته‌ای را از جهت حقوقی می‌گویم که در واقع مراجع چهارگانه و تحقیقات محلی برای طریقیت دارد و موضوعیت ندارد. در قانون گفته نشده است که فقط این مراجع ۴گانه به ما گزارش می‌دهند و شما هم غیر از دریافت گزارش از این مراجع ۴گانه از هیچ کس دیگری گزارش دریافت نکنید ما ممنوعیتی را در این خصوص نداریم.
آیا فرایند احراز صلاحیت‌ها از ابتدای انقلاب تا به امروز تغییر کرده یا خیر، و اینکه گفته می‌شود در بررسی صلاحیت‌ها اصل بر برائت بوده ولی الان اصل بر عدم برائت است، برای آن می‌توان مثال مجلس اول را زد؟
ما در حقوق دو اصل داریم؛ یکی اصل برائت و دیگری اصل صحت. هیچ کدام از این دو در بحث بررسی صلاحیت‌ها نمی‌تواند به این شکل که گفته می‌شود، اجرا شود. اصل برائت این است که فردی به یک جرم یا تخلفی متهم می‌شود و به محکمه می‌رود و در آنجا به دلیل فقدان دلایل کافی وی را تبرئه می‌کنند و ما در این جهت بحثی نداریم.
اصل صحت به این معنا است که اگر شما روزی مرا در خیابان سوار بر ماشینی دیدید اینطور در نظر بگیرید که این ماشین متعلق به خود من است و من این را ندزدیدم و به زور از کسی نگرفته‌ام. اصل اولیه این است که آن را اصل به صحت می‌گویند. ولی این در جایی است که من و شما دو شهروند عادی هستیم. ولی در همانجا اگر پلیس به من مشکوک شود می‌تواند مرا متوقف کند و مدارک ماشین را از من بخواهد و در آنجا نمی‌توان گفت اصل صحت است. وظیفه پلیس این است که مرا متوقف کند و مدارک ماشین را اعلام کند. باید توجه داشتیم که وقتی از اصل صحت صحبت می‌کنیم در جایی است که فقط دو شهروند هستند.
حال اگر بخواهیم این مثال را در مورد انتخابات عنوان کنیم، طبق قانون یکی از مدارکی که در ثبت نام برای انتخابات لازم است، کارشناسی ارشد است. حتی اگر بقیه مدارک را در نیز نظر نگیریم، زمانی که شما برای ثبت‌نام مراجعه می‌کنید و می‌گویید که مدرک کارشناسی ارشد دارید من از شما می‌خواهم که مدرک خود را ارائه کنید. زمان نام‌نویسی داوطلبان مجلس این مشکل را داشتیم برخی افراد برای ثبت‌نام مراجعه کرده بودند که البته افراد شناخته شده‌ای هم بودند، اصل مدارکشان را نداشتند. وزارت کشور آنها را ثبت نام نمی‌کرد که حتی از دولت به ما متوسل شدند که شما بگویید که اینها مدرک را دارند الان کپی مدرک را دارند و تا فردا اصل مدرک را نیز ارائه می‌کنند.
پس وقتی در آنجا یا در شورای نگهبان ثبت‌نام می‌کنند اگر شما بگویید که فوق‌ لیسانس دارید قبول نمی‌کند چرا که اصل صحت است.
البته نه فقط در شورای نگهبان بلکه وقتی شما برای استخدام یا جذب نیز به جایی مراجعه کنید که عنوان شده که مدرک دکترا یا ارشد یا کارشناسی نیاز است، از شما مدرک مورد نیاز را می‌خواهند. اگر بگویید من ایرانی هستم نیز باید شناسنامه یا کارت ملی ارائه کنید.
بنابراین اصل صحت فقط در جایی است که دو شهروند در آنجا حضور هستند ولی زمانی که یک نهاد مسئولی بررسی می‌کند دیگر اصل صحت نیست بلکه باید راستی‌آزمایی صورت بگیرد که به آن احراز گفته می‌شود. یعنی من احراز کنم که شما مدرک کارشناسی ارشد دارید. در برائت بله، در آنجا ما شما را متهم نمی‌کنیم. زمانی که شما ثبت‌نام انجام داده‌اید، نمی‌گوییم که شما متهم هستید. اما اگر گزارشی برای ما ارسال شد که شما فلان تخلف را مرتکب شده‌اید از شما سوال یا تحقیق می‌کنیم اینجا دیگر اصل بر برائت نیست.
چرا مشتری ثابت شما اصلاح‌طلبان هستند، و اصولگراها حتی می‌گویند که شورای نگهبان بحث احراز صلاحیت جدی‌تر برخورد بکند، آیا اصولگرایان نسبت به اصلاح‌طلبان سالم‌تر هستند؟
من از این جهت که شما می‌گویید درصدی نگرفته‌ام و کاری به درصد ندارم اما هر جایی که فارغ از مسائل سیاسی، یک اصولگرا تخلفی کرده است و در همانجا اصلاح‌طلب هم تخلف کرده است، کاملا برابر برخورد شده است. اینطور نبوده که خدای ناکرده یک نفر را نسبت به تخلفی که مرتکب شده به خاطر نگاه سیاسی از او بگذریم. من می توانم این را به صورت مطلق در این ۱۸ سالی که در شورای نگهبان حضور دارم، قول بدهم.
شورای نگهبان به عنوان باشگاه سیاسی عمل نمی‌کند باشگاه سیاسی نیست و نگاهش به این مفهومی که داریم، نیست. همیشه کلان نظام و منافع ملی را در نظر دارد و لذا برای شورای نگهبان اصلاح‌طلب و اصولگرا فرقی نمی‌کنند. و درباره اینکه گفتید چرا مشتریان شما بیشتر اصلاح‌طلبان هستند، من فکر کردم منظورتان این نشست‌هایی است که با آقایان داریم اگر از این جهت است بله ما دوستان اصلاح‌طلب زیاد داریم.

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس