لایحه بودجه 1401 که دولت روز یکشنبه تقدیم مجلس کرد، این روزها توجهات زیادی را به خود جلب کرده است. برخی از مصادیق آن، همانند ادامه یارانه نقدی با همان مبلغ 45 هزار و 500 تومانی، افزایش عجیب و غریب عوارض خروج از کشور، حذف تخصیص ارز 4 هزار و 200تومانی و احتمال تورم نسبت به آن و... بیشتر از همه توجه عموم مردم را به خود جلب کرده است.
با اینحال توجه برخی محافل سیاسی به برخی از افزایش بودجهها جلب شده و انتقادهایی را به همراه داشته است. بهطور مثال افزایشی 56 درصدی بودجه صدا و سیما با این انتقاد روبهرو است که این سازمان از راه تبلیغات درآمد خوبی را کسب میکند و نیازی به بودجه و به خصوص افزایش بودجه آن نیست. از سوی دیگر افزایش 3 برابری بودجه نهاد ریاستجمهوری مورد توجه منتقدان دولت قرار گرفته و این افراد سفرهای استانی رئیسجمهوری را عامل اصلی این مسأله دانسته و این سفرها را برای دولت پر خرج تلقی میکنند.
گفتنی است که شفاف نبودن بودجه و آمارهای غلط برخی از سازمانهای دولتی به مجلس، روز گذشته مورد توجه نمایندگان در صحن قرار گرفته بود.
فارغ از این مصادیق که در بالا به آنها اشاره شد، باید گفت که چالشهای اصلی بودجه سال آینده، کسری بودجه و تورم خواهد بود. کسری بودجه که در سالهای گذشته همواره یکی از مشکلاتی بوده که دولتها با آن دستوپنجه نرم میکردند، اما به اعتقاد برخی کارشناسان دولت سیزدهم همانند دولتهای گذشته از برخی ظرفیتهای مالی برخوردار نبوده و همین مسأله هزینه کسری بودجه را برای این دولت افزایش خواهد داد.
از سوی دیگر برخی از اهداف دولت از جمله حذف ارز 4 هزار و200 تومانی، افزایش تورم را در بر خواهد داشت که این مسأله نیز چالش دیگری سر راه دولت در سال آینده خواهد بود.
2 تن از نمایندگان استان که از اعضای کمیسیون برنامهوبودجه مجلس هستند، در رابطه با برخی ابهامات بودجه سال آینده اظهارنظر کردهاند که در ادامه میخوانیم:
رئیس کمیسیون برنامهوبودجه:علت مشکلات اقتصادی کشور شفاف نبودن بودجه است
رئیس کمیسیون برنامهوبودجه مجلس شورای اسلامی در جریان جلسه علنی روز گذشته مجلس و بررسی گزارش کمیسیون برنامهوبودجه درخصوص بودجه شرکتهای دولتی بیان کرد: در سال 1375زمانی که در مجلس گزارش تفریغ بودجه ارائه شد ۹۰ درصد حرفهایی که امروز تکرار شد در آنجا نیز زده شد شرکتهای دولتی امروز به نحوی عمل میکنند که اعداد و ارقام ارائه شده از آنها به مجلس واقعی نیست زمانی که اعداد و ارقام بودجه این شرکتها را با عملکرد آنها بررسی میکنیم کاملاً متفاوت است.
حمیدرضا حاجیبابایی در ادامه اظهار کرد: امروز ۱۵۰شرکت داریم که بنده اصلاً نمیدانم چرا برخی از آنها شرکت است مثلاً کانون پرورش فکری کودک و نوجوان چرا باید شرکت باشد؟ ما ۳۱ شرکت گازی داریم که در اصل کار اداری انجام میدهند و زیانده هستند امروز دولت هزار و ۸۸۰ هزار میلیارد تومان بدهی دارد که ۹۵۴ هزار میلیارد تومان آن به شرکتهای دولتی باز میگردد هر روز هزینه شرکتها در بودجه افزایش مییابد، اما یک شرکت در سال فقط ۱۷هزار میلیارد تومان سود دارد با این رقم چه اقدامی برای اشتغال میتوان انجام داد؟
وی در ادامه تصریح کرد: باید بین دولت و مجلس تفاهمی شکل بگیرد و رابطه دولت با شرکت ملی نفت، شرکت پخش فرآوردههای نفتی، شرکت گاز و پتروشیمیها بهصورت شفاف باشد بودجه عظیم شرکت نفت در کجا هزینه میشود؟
حاجیبابایی در ادامه تأکید کرد: این5/14درصد از کل بودجه که به شرکت نفت داده میشود آیا به یکبار در جدول مشخص شده است که در کجا هزینه میشود علت مشکلات پولی و اقتصادی کشور شفافیت نداشتن در بودجه است امسال دولت شفافیت را آغاز کرده و ما باید در کنار هم کمک کنیم تا این شفافیت تحقق یابد.
رئیس کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس شورای اسلامی در ادامه افزود: ما مشکل حسابرسی در کشور نداریم، بلکه مشکل ما شفافیت نداشتن است ما درصدد این هستیم تا یک جدول در لایحه بودجه گنجانده شود و هر آنچه که برای ۴ شرکت مهم نفتی و ۶۰ شرکت زیرمجموعه آن اختصاص مییابد در آن درج کرده و هزینهکردهای آن نیز مشخص باشد و هیچ کس مجاز نباشد یک ریال خارج از این جدول هزینه کند.
حاجیبابایی در پایان تصریح کرد: کمیتهای در کمیسیون برنامهوبودجه قرار است شکل بگیرد که از کمیسیون اقتصادی و انرژی مجلس و از دولت در آن حضور خواهند یافت و در طول ۴ ماه بررسی بودجه، بودجه شرکتهای دولتی که بیش از ۶۰ درصد کل بودجه است در این کمیته بهصورت دقیق بررسی خواهد شد. انشاءا... در سال ۱۴۰۱ بتوانیم با افتخار اعلام کنیم که بودجه نفت کشور شفاف شد.
عضو کمیسیون برنامهوبودجه:اختصاص ارز 4200 تومانی تأثیری نداشته و تورم ایجاد شده است
عضو کمیسیون برنامهوبودجه مجلس شورای اسلامی در گفتوگو با خبرنگار ما، در رابطه با ارز 4 هزار و200 تومانی در بودجه 1401 گفت: ارز 4 هزار و200 تومانی در رابطه با یکسری کالاها حذف شده، منتهی در رابطه با برخی اقلام همچون دارو ارز ترجیحی پیشبینی شده است.
علیرضا شهبازی در رابطه با نوع یارانه نقدی سال آینده اظهار کرد: قرار است که یارانههای نقدی دهکهای پایین افزایش پیدا کند که البته این مسأله در کمیسیونهای تخصصی مجلس و کمیسیون تلفیق باید بررسی شود.
وی در پاسخ به این پرسش که آیا یارانه دهکهای بالا حذف خواهد شد و یا باید این دهکها از دریافت یارانه انصراف دهند که یارانه دهکهای پایین افزایش پیدا کند؟، تصریح کرد: بله برنامه همین است که یارانه دهکهای بالا حذف شود، البته حذف ارز 4هزار و200 تومانی هم میتواند در جهت افزایش یارانه دهکهای پایین کمک کند.
شهبازی در ادامه افزود: در گذشته هم صحبت از حذف یارانه دهکهای بالا بود، منتهی دولت قبل به علت یکسری مسائل این کار را نکرد. در حالحاضر مجلس و دولت مصمم هستند که این کار اتفاق بیفتد و بیشتر یارانهها را در اختیار اقشار آسیبپذیر قرار دهند.
عضو کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس شورای اسلامی در پاسخ به پرسشی مبنی بر اینکه ارز 4 هزار و200 تومانی حذف شود مطمئناً تورم افزایش پیدا میکند، آیا دولت برنامهای برای این مسأله پیشبینی کرده است؟، گفت: در حالحاضر هم اختصاص ارز 4 هزار و200 تومانی اثری نداشته و تورم در رابطه با این مسأله را شاهد هستم. چرا نظارت و کنترلی بر افرادی که این ارزها را دریافت کردند وجود ندارد.
شهبازی ادامه داد: سیاست دولت در بودجه 1401 این است که تورم را در مرحله نخست ثابت نگه دارد و پس از آن تورم را کاهش دهد. درصورت تحقق این مسأله تورم با حذف ارز 4 هزار و200 تومانی افزایش پیدا نخواهد کرد.
نماینده مردم نهاوند در مجلس شورای اسلامی در رابطه با افزایش حقوق در نظر گرفته شده در بودجه سال آینده گفت: متوسط افزایش حقوق در سال آینده 10درصد است. افزایش حقوق برای افرادی که حقوقهای پایین میگیرند بیشتر است و نزدیک به 30درصد افزایش حقوق خواهند داشت. از سوی دیگر افرادی که حقوقهای بالا دریافت میکنند، افزایش حقوق نخواهند داشت.
وی به این پرسش که آیا میانگین 10درصد افزایش حقوق با تورم پیش آمده در یک سال اخیر، همخوانی دارد؟ پاسخ داد: همانطور که گفتم افرادی که حقوقهای پایین دریافت میکنند، افزایش حقوقهای نزدیک به 30درصد را خواهند داشت. البته این مسأله پیشنهاد دولت بود و مجلس و کمیسیونهای تخصصی هم روی این مسأله نظراتی دارند که ممکن است تصمیمات دیگری در این رابطه گرفته شود.
عضو کمیسیون برنامهوبودجه مجلس در رابطه با زمان نهایی شدن بودجه، با بیان اینکه تقریباً کار بودجه 40 روز طول خواهد کشید، گفت: در حالحاضر نمایندگان تا 10روز پیشنهادهای خود را در رابطه با بودجه میدهند و کمیسیونهای تخصصی روی آن کار خواهند کرد. پس از آن بودجه به کمیسیون تلفیق میرود که 15روز هم در این کمیسیون خواهد بود.
البته درصورت لزوم این 15روز تمدید میشود
شهبازی در پایان با اشاره با اظهارات رئیسجمهوری در روز تحویل بودجه در صحن مجلس بیان کرد: امیدواریم بودجه 1401 به نحوی باشد که شاهد تثبیت و کاهش نرخ تورم باشیم، همچنین امیدواریم که بودجه سال آینده با کسری بودجه مواجه نشود، چراکه کسری بودجه موجب افزایش پایه پولی و تورم میشود.
