| پنجشنبه - 2 مهر 1405 - شماره 5518 D |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
کد مطلب: 143606 |
تاریخ انتشار: 1404-04-18 - 12:19 |
تعداد بازدید: 147 |
|
|
|
|
 همدان الگویی تعامل رسانه باشد، نه مثالی از تضاد، سکوت و شکاف
شفافیت نباید قربانی محافظهکاری شود
نویسنده : مریم مقدم
داخلی
در روزهایی که جامعه ایران بیش از هر زمان دیگری نیازمند گفتوگو، شفافیت و اعتمادسازی است، تنش اخیر در زمینه بهموقع اطلاعرسانی موضوعات در همدان سبب شد تحلیلها به سمتی پیش رود که شاهد صدور بیانیههای «خانه مطبوعات استان همدان» و «معاونت سیاسی استانداری» در برابر مطالبهگری رسانههای استان باشیم.
این اتفاق بیش از آنکه یک اختلاف تحلیل بین رسانهای باشد، نمایانگر یک زخم کهنه و ساختاری در مدیریت اطلاعرسانی استان است. زخمی که اگر در سطح استان درمان نشود، در سطح ملی، خود را به شکل بحران مشروعیت و بیاعتمادی اجتماعی نشان خواهد داد.
وقتی حوادث تاریکدره و اتفاقات مشابه در همدان رقم خورد، بلاتکلیفی در کسب اطلاعات درست از منابع موثق سبب شد شاهد واکنش رسانهها در مقابل حذف حریم و حرمت آنها توسط رسانههای برونمرزی باشیم.
به این ترتیب، خانه مطبوعات همدان بیانیهای صادر کرد. این بیانیه نقطه عطفی در مطالبهگری رسانهای در سطح استان شد. این نهاد صنفی، در چارچوبی حرفهای، صریح و مسئولانه، خواستار پایان دادن به بیتوجهی دستگاههای اجرایی نسبت به حق اطلاعرسانی و پاسخگویی شده است. بیانیهای که از نبود تعامل، پنهانکاری، تعلل و نگاه انحصاری بهعنوان مهمترین چالشهای فعلی حوزه اطلاعرسانی در استان نام میبرد، در واقع فریاد جمعی رسانههایی است که برای کسب اطلاعات درست و بهموقع، سالهاست نادیده گرفته شدهاند.
رسانههای استان همدان نه صرفاً بهعنوان ناظران بیرونی، بلکه بهمثابه بخشی از شبکه امنیت نرم کشور، بارها و بارها خواستار تعریف نقش مؤثر و شفاف خود در مدیریت افکار عمومی شدهاند. اما آنچه بهجای تعامل دیدهاند، عمدتاً نگاه امنیتی، سکوت در بحران و بیتفاوتی نهادی بوده است.
بیانیه استانداری؛ بازتولید ابهام بهجای پاسخ
آنچه تعجب همه رسانهها را پس از صدور بیانیه خانه مطبوعات همدان برانگیخت، صدور بیانیه بهجای پاسخگویی بود، زیرا در برابر این مطالبهگری حرفهای، واکنش معاون سیاسی استانداری (در قالب بیانیهای غیرشفاف و تدافعی)، نهتنها به ابهامها پاسخ نداد، بلکه با کلیگوییهای خنثی، بر حجم نارضایتی افزود. اگرچه استانداری سعی کرده بود نشان دهد وضعیت خاصی در استان حاکم بوده که اطلاعرسانی را محدود کرده، اما نه مصداقی ارائه شد، نه مسئولیتی پذیرفته شد و نه وعدهای برای اصلاح داده شد.
عباراتی نظیر «تصمیمات مسئولین امنیتی»، «شرایط خاص منطقهای» و «لزوم هماهنگی در اطلاعرسانی» شاید در ظاهر منطقی بهنظر برسند، اما بدون توضیح، بدون سند و بدون برنامه، تنها نقش یک پرده دود را بازی میکنند؛ پردهای که پشت آن نه گفتوگویی شکل میگیرد و نه اعتماد عمومی احیا میشود.
برای فهم عمق این شکاف، باید تاریخچه رابطه رسانه و ساختار قدرت در همدان را مرور کرد. متأسفانه، بسیاری از دستگاههای اجرایی در استان، در سالهای گذشته، نگاه خود به رسانه را بهجای رکن چهارم دموکراسی، صرفا بهعنوان بلندگوی مناسبتهای دولتی تعریف کردهاند. نتیجه این رویکرد، حذف خبرنگاران منتقد از جلسات رسمی، تأخیرهای گاه چندروزه در اطلاعرسانی درباره حوادث شهری یا استانی، ناتوانی در مدیریت شایعات در مواقع بحران (از سیل و زلزله گرفته تا اعتراضات اجتماعی)، و مهمتر از همه، رویگردانی تدریجی مردم از رسانههای داخلی است.
در چنین فضایی، رسانههای بیهویت، غیررسمی و حتی معاند، با استفاده از فضای مجازی، وارد صحنه میشوند و با درهمآمیختن واقعیت و تخریب، نبض افکار عمومی را در دست میگیرند.
تبعات خاموش کردن رسانههای داخلی
برخی مدیران ممکن است تصور کنند که با محدودسازی رسانههای رسمی، میتوان از «حاشیهسازی» یا «تهییج افکار عمومی» جلوگیری کرد. اما تجربههای جهانی و داخلی بهروشنی نشان دادهاند که سکوت رسانههای داخلی، سکوی پرتاب رسانههای دشمن است.
در دنیای امروز، هر خلأ خبری، بلافاصله با روایتهای جایگزین پر میشود. اگر شما نگویید چه شده، دشمن خواهد گفت چه «شده» است یا بهتر بگوییم، چه «باید تلقی شود». اینجاست که سانسور و تأخیر در خبر، دیگر ابزار حکمرانی نیست، بلکه تهدیدی برای مشروعیت آن میشود.
بزرگترین خطای راهبردی در مدیریت رسانهای استان همدان، درک نکردن جایگاه رسانه بهعنوان شریک اجتماعی حاکمیت است. در عصر ارتباطات، رسانهها نهتنها نقش واسطه، بلکه نقش مهارگر بحران، تسهیلگر گفتوگو و تقویتکننده سرمایه اجتماعی دولت را دارند. سرکوب رسانه یا بیتوجهی به آنها، یعنی قطع کانال ارتباط دولت با مردم و در غیاب این ارتباط، بیاعتمادی، سرخوردگی و در نهایت واگرایی شکل میگیرد.
راه برونرفت از بحران
برای حل این گره عمیق و چندلایه، استانداری همدان باید نه با بیانیه، بلکه با اراده واقعی برای اصلاح ساختار اطلاعرسانی وارد میدان شود. پیشنهادهای مشخصی که میتوانند آغاز این مسیر باشند عبارتند از: تشکیل شورای اطلاعرسانی استان با حضور نمایندگان واقعی رسانهها (نه گزینشی و فرمالیته)، تعریف دستورالعمل واحد اطلاعرسانی بحران با تضمین حضور و مشارکت رسانهها در لحظه وقوع؛ برگزاری جلسات منظم و رسمی با سردبیران و مدیران رسانهها برای احیای اعتماد دوطرفه، اعلام شفاف دستورالعملهای امنیتی برای اطلاعرسانی در شرایط خاص، بهجای سکوت و بیخبری و در آخر هم پذیرش مسئولیت در موارد اهمال گذشته و عذرخواهی رسمی از جامعه رسانهای استان.
و اما کوتاه سخن آنکه تنش اخیر در حوزه اطلاعرسانی همدان در موضوعات تاریکدره، اگرچه ممکن است با چند جمله آرام گرفته باشد، اما زخمی باز بر تن رابطه رسانه و ساختار قدرت است. این زخم تنها با گفتوگو، شفافیت و بازتعریف نقش رسانه بهعنوان شریک حکمرانی التیام مییابد. در غیر اینصورت، همچنان باید منتظر صعود رسانههای معاند و سقوط رسانههای داخلی باشیم.
در جهانی که اطلاعات در چند ثانیه به میلیونها نفر میرسد، تعلل در پاسخگویی یعنی خودزنی...
امید آنکه همدان، با سابقه غنی فرهنگی و ظرفیتهای رسانهای غنی خود، بتواند الگویی برای سایر استانها در حوزه تعامل رسانه و حاکمیت شود؛ نه مثالی از تضاد، سکوت و شکاف.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
رژه اقتدار نیروهای مسلح در همدان
|
|
 |
|
|
رژه اقتدار نیروهای مسلح در همدان
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
 |
نشر و نقل مطالب فقط با ذکر نام روزنامه همدان پیام
بلامانع است.
|
|
|
روزنامه همدان پیام (
اجتماعي، فرهنگي، اقتصادي،
سياسي، ورزشی )
صاحب امتياز و مدير مسئول:
نصرت ا... طاقتي احسن
-
سردبير: يدا... طاقتي
احسن
نشاني: همدان، خيابان
شريعتي، ابتداي خيابان مهديه،
ساختمان پيام
تلفن: 8264433
(0811)
- فکس: 8285048
(0811) - سازمان
نیازمندی: 8264400
(0811) - ايميل:
info@hamedanpayam.com |
|
