پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

آتش بنزین

برداشتی آزاد از آشوب‌های اخیر برسرگرانی بنزین

نویسنده : جعفرمحقق

تغییر قیمت بنزین وبازتاب‌های اجتماعی آن در هفته گذشته تیتر اول رسانه‌های تصویری و مکتوب داخل وخارج کشور شد. افزایش قیمت سه برابری بنزین که در راستای برنامه‌های توسعه بعد از سه سال به شکل تراکمی ویک جا عملیاتی شد موجب واکنش‌های مختلف و تجمعات اعتراضی گشت.
تداوم اعتراضات طبق معمول با موج سواری عده‌ای خاص و سوءاستفاده عوامل بیگانه و با پشتیبانی شبکه‌های خبری وکانال‌های اینترنتی منجر به آشوب‌های خیابانی شد.
برودت هوا و برفی شدن بسیاری از مناطق کشور و فرارسیدن سرمای زود هنگام مدیریت شهری کلانشهرها را غافلگیر کرد به طوری که ترافیک سنگین درخیابان‌های اصلی کلانشهرها به ویژه تهران با خشم عمومی همراه بود و اقدامات خشونت‌بار و خونین میدان درگیری‌ها را تشدید نمود، با اقدامات مسلحانه عده‌ای معدود به خصوص در شهرهای مرکزی ازجمله کرج، ملارد و رباط کریم وشیراز به کشته شدن عده‌ای منتهی گشت، دامنه اعتراضات با سیاهی لشگر رسانه‌ای بسرعت همه نقاط کشور را تحت تاثیر قرارد نوک حملات آشوب‌ها متوجه اموال عمومی و خصوصی شد و ضرر و زیان‌های بسیاری را به جای گذاشت.
گزارش‌های خبری به دست آمده حکایت از گسترش موج درگیری‌های سراسری دارند مهر تأیید مقام معظم رهبری به تصمیم سران قوا در گرانی بنزین خیل عظیمی از هواداران انقلاب را به صحنه می‌آورد و دولت نیز اظهار نمودکه ریالی از عایدی گرانی به خزانه باز نمی‌گردد، بلکه به انحای مختلف به عنوان یارانه در اختیار نیازمندان واقعی قرار می‌گیرد.
دیدگاه‌های مردمی وکارشناسان سیاسی واقتصادی ناظر بر این موضوع متمرکز بودکه چرا تصمیم به این مهمی به صورت ناگهانی آن هم در یک روز تعطیل و میلاد پیامبر مهربانی‌ها و موسس مذهب شیعه امام جعفرصادق (ع) اتفاق افتاد با همه این احوال مرور سرگذشت آشوب‌های اخیر می‌تواند در روشنگری افکار عمومی و اقدامات پیشگیرانه بعدی مفید باشد دراین نوشته در برداشتی آزاد از این واقعه تحلیلی به ابعاد مختلف آن داریم:
تحریم‌های گسترده جهانی وکسری بودجه
بی‌تردید تحریم‌های کمرشکن و بی‌سابقه‌ای که از سوی غرب در ده‌های اخیر در بیش از 36کشور به ویژه جمهوری اسلامی ایران اجرایی شده تحرکات نوینی است بر پایه به تسلیم کشیدن و همسو نمودن جهانیان در دهکده جهانی طراحی شده ایالات متحده برای تحقق نظم نوین وجهانی‌سازی ازنوع آمریکایی، با اینکه جهانی شدن یک پروسه تدریجی ومتفاوت با ایده‌های جهانی‌سازی است. در این میان تحریم ایران از نوع گسترده و منحصر به فردی است که تقریباً همه معادلات تجاری و بازرگانی را در نوردیده و هستی و بقای یک ملت را نشانه رفته است.
اما واقعیت این است که تحریم‌ها دوسوم ازمنابع درآمدی نفت را ازکار انداخته و عملا درآمد حاصل از آن را به یک‌پنجم تقلیل داده است وکسری شدید بودجه را پدیدار ساخته است مضاف بر این که هرگونه مبادله بانکی بین‌المللی به روی ایران بسته شده و ارزش پول ملی به حداقل ممکن رسیده است. اما در عوض روزبه‌روز در این آشفته بازار ناشی از تحریم مصرف روزافزون فرآوردهای نفتی فزونی گرفته وآتش به خرمن سرمایه ملی افکنده است، ورود خودروهای تولیدی نه چندان استاندارد نیز رو به افزایش است چنان که مصرف روزانه بنزین درکشور در آستانه 100میلیون لیتر قرارگرفته با این وضع پاسخگوی به این ابعاد ویرانگر مصرف در توان هیچ کسی نیست. یارانه‌های دولتی با احتساب کمک معیشتی مورد ادعای ماهیانه از مرز60 هزار میلیارد تومان نیز می‌گذرد. بنابراین هزینه‌های سرسام‌آور از درآمدها به طور فزاینده‌ای پیشی گرفته وکسری بودجه کاملاً قطعی است.
فاصله نرخ جهانی بنزین با قیمت داخلی:
با اینکه هم اکنون هر لیتر بنزین درسایرکشورها با بیش از10هزارتومان به فروش می‌رسد اما در ایران به خاطر انحصار دولتی آن با یک‌دهم قیمت عرضه می‌شود. استدلال این است که ارزانی بنزین به دلیل نابرابری درآمد ایرانیان با سایرکشورها است، ازطرفی کار مفید مستمری بگیران دولتی در 8ساعت اداری باکمتر ازنیم ساعت بازدهی می‌باشد با این همه افزایش حقوق سالانه کارکنان براساس برنامه‌های پیش‌بینی شده هر سال اجرایی شده ولی بهای حامل‌های انرژی سه ساله که ثابت مانده و تغییری نیافته است غافل از آنکه هیچ کدام از راه‌های فوق عمق فاصله قیمتی داخل با خارج را پر نخواهد نکرد و قاچاق گسترده و بی‌چون وچرای این منابع حیاتی و ملی به کشورهای همسایه ادامه خواهد یافت. در اقصاء نقاط دنیا متفاوت با ایران که همه چیز دولتی است بخش اعظم بنزین در بازار رقابتی یا خصوصی ارائه می‌گردد و دولت فقط این قصه است، پس پایین نگهداشتن نرخ کالاها و مایحتاج مردم در عصر ارتباطات و فارغ ازن رخ جهانی امری ناممکن و محال است.
ترافیک شهری و مسائل زیست محیطی
به گفته کارشناسان بیش ازدوسوم از آلودگی‌های هوا ناشی از سوخت بنزین بوسیله خودروهای درون‌شهری و شخصی است سالیانه انسان‌های بی‌گناه زیادی بر اثر آلودگی‌های هوا جان خودرا از دست می‌دهند درکلانشهرهای ما نیز وضعیت زیستی وآلودگی روبه افزایش نهاده و هزینه‌های هنگفتی را ناخاسته بردولت و ملت تحمیل نموده است، پرسش این است که بنزین ارزان و نزدیک به مفت چه سهمی از این آلودگی را در بر دارد؟ ماشین غیراستاندارد چرا به بازار عرضه می‌شوند؟حضور ماشین‌های تک سرنشین و بی‌هدف روان درخیابان‌ها و معابر چه عواقب و پیامدی برای ملت دارند؟ باید اذعان کرد یکی از راه‌های اولیه و پیش درآمد حل ترافیک وآلاینده‌ها گرانی قیمت و بالا بردن هزینه‌های مصرف عوامل آلودگی محیط زیست برای مصرف‌کنندگان آن می‌باشد.
مصرف بنزین اقلیتی ازمردم خلاف منافع ملی وعدالت است
انقلاب اسلامی که آوازه عدالت طلبی آن از اصول اعتقادی وآرمانی بهره می‌گیرد واز اهداف عالیه محسوب می‌شود. اکنون با رشد فاصله طبقاتی و افزایش جمعیت مستمند و محروم درحواشی شهرها و امکانات ضعیف در روستاها و شهرهای کوچک با چالش‌های متعددی مواجه شده. فربهی دولت و حضور بلامنازع آن در همه امور اقتصادی یارانه‌ها وسوبسیدهای نامحسوس و امتیازات بی‌شماری را به جیب قشر برخودار جامعه سرازیر ساخته و فاصله طبقاتی را تشدید کرده است و به انبوه جمعیت مستضعف افزوده است.
به گفته مسئولان ذی‌ربط نیمی ازمردم فاقد هرگونه خودو هستند و ثروتمندان با وسایل نقلیه متعدد و متنوع سال‌ها است ازیارانه انرژی که متعلق به ملت است یک جانبه استفاده می‌کنند و برغم برخوداری و تملکات فراوان به لطایف‌الحیلی متواری از پرداخت مالیات هستند. با اینکه در جهان کنونی مالیات به عنوان یک وظیفه ملی واخلاقی تلقی و داوطلبانه درسایر نقاط پرداخت می‌شود، در ایران حتی این نرخ کمتر هم پرداخت نمی شود. البته مصرف افسار گیسخته اقلیتی ازمردم و برخودار خلاف منافع ملی و عدالت اسلامی است که باید بتدریج ودر فرایند قانون‌گذاری لحاظ و همه منفذهای فرار نیز بسته شود. سهمیه‌بندی بنزین وگرانی آن برای افراد پرمصرف امری بدیهی و منطقی و البته یکی از همه عوامل باز دارنده است.
بنزین و هربهانه‌ای برای مبارزه با بیداری اسلامی است
تقابل غرب با شوروی کمونیستی فروپاشی نظام دوقطبی نظام بین‌الملل قرن 20را در پی داشت، اکنون ارمغان تقابل و رقابت گذشته جهان را به نظام چندقطبی تبدیل نموده، ولی خوی استکباری جبهه غربی تلاش وافری دارد تا از این فرصت پیش آمده سوءاستفاده کرده و فروپاشی رقیب واتحاد جماهیر شوروی را ناشی ازکارآمدی نظام سرمایه‌داری قلمداد نماید. ولی واقعیت آن است که شکست نظام دوقطبی در ناتوانی از پاسخگویی به نیازهای انسانی و مدِیریت جهانی بود، از طرفی موج بیداری جهان اسلام رستاخیز اسلامی متاتر ازانقلاب ایران را رقم زده در نتیجه سهم بزرگی از ناکارآمدی نظام‌های پوشالی حاکم برجهان گواه ناتوانی در اداره امور بوده، اما آمریکا بیش از سایرین تلاش دارد تا ازجهانی شدن نظم نوینی درقالب دهکده جهانی دلخواه ترسیم کند. برای این منظور ابایی از سرکوب و مقابله با جریان بیداری اسلامی و جنبش‌های اجتماعی مخملی ووال استریت ندارد، جهان اسلام اکنون با بهار عربی و موج بیداری اسلامی به دنبال بازیابی هویت خویشتن قرارگرفته و متقابلاً اقدامات تقابلی هم جدی‌تر گشته، انفجار ساختگی ساختمان‌های دوقلو 11سپتامبر واشنگتن راه اقدامات نظامی برای مقابله بااین خیزشها راگشود و بهانه لازم را به وجود آورد. لشکرکشی‌های نظامی به افغانستان و عراق در همین راستا تعبیر شد. همچنان که ایجاد جنبش‌های جعلی و بدلی مانند طالبان و القاعده و داعش و... در جهان اسلام با همین حربه شکل گرفت. نقشه دیگرآنان در درگیر ساختن کشورهای ثلاث با جریا ن‌های ضدآمریکایی بود. برای این منظور بحران‌های ساختگی طراحی شد در بسیاری سرزمین‌های اسلامی به ویژه خاورمیانه طرح مبارزه با تروریسم با حق دخالت در امور کشورهای دیگر توجیه حقوقی شد، با همین ترفند دولت قانونی لبنان مجبور به استعفا، ترکیه را مجاز به سرکوب کردها، عربستان و کشورهای ائتلاف عربی مجاز در نسل‌کشی ملت یمن شدند و دفاع مشروع آنان در مقابله مثل به گردن ایران انداخته شد، توطئه‌های مختلف دیگر برای بلوا وآشوب درکشورهایی چون ونزوئلا بولیوی و اکنون هم ایران به اجرا در می‌آید.
ضعف دیپلماسی عمومی
در ایران
اینکه بعد از هرآشوب وغائله پر هزینه‌ای مردم را به حمایت ازانقلاب و رهبری دعوت کنند یقیناً بی‌تاثیر وخالی از لطف نیست. اما تکرار این وقایع دلخراش و پرهزینه تا به کی؟آیا نباید از این حوادث تلخ وخانمانسوز عبرت بگیریم و به دنبال راه چاره‌ای باشیم تا با پیش‌بینی‌های قبل از وقوع نسخه درمان ارائه کنیم؟ تا به کی ناظر وشاهد خسارت‌های جبران‌ناپذیر مادی و معنوی اغتشاشات باشیم، واقعیت آن است که پس از درگذشت مرحوم هاشمی رفسنجانی دیپلماسی عمومی به محاق رفته و رفتارها و اعمال سیاسی شخصیت‌ها وجریان‌ها و به ضعف و سستی نهاده به عبارت دیگر رقابت سیاسی و رفتارهای مدنی دو جریان عمده اصولگرایی و اصلاحات از تب وتاب افتاده و فشل گردیده تشکل‌های نوظهور بیش ازآنکه به اقبال عمومی منتهی شوند به تخریب وتخطئه یکدیگرمنجر شده اند، لازم است رجال سیاسی برای فعال‌سازی و رسمیت بخشی موتور دپیلماسی عمومی با شخصیت‌آفرینی یا با ایجاد تشکل‌های سیاسی مناسب در عین پایبندی به اصول انقلاب توانایی جلب وجذب منتقدین وحتی اپوزیسیون خارج کشور را مهندسی کرده و شیوه‌های اعتراضی را در اشکال مدنی وآرام سامان دهند، اگر در اوایل انقلاب منافقین تنها گروه مخالف انقلاب محسوب می‌شدند اکنون تشکل هایی چون ملی و مذهبی‌ها، سلطنت‌طلب‌ها وگرو‌ه‌های قومی و فرقه‌ای به آنها افزوده شده‌اند، به نظر می‌آید باید طرحی نو دراندازیم و از گسترش صفوف ضد انقلاب یا مخالفان کاسته و دشمن اصلی را نشانه بریم وچاره کارکنیم. خلاصه کلام اینکه هر سیستم کارآمدی محتاج سوپاپ اطمینان برای کنترل و مدیریت بازخور داده‌ها و پردازش است واگر سیستمی قدرت بازیابی وهدایت عوامل گریز از مرکز را نداشته باشد مسلماً با موانع ومشکلات بمراتب خطرناکتری مواجه می‌گردد.خاصیت وجودی سوپاپ اطمینان توان پیش بینی انرژی‌های متراکم شده اعتراضی و مهار آنها می‌باشد. بدین ترتیب فرصت و اجازه برنامه‌های اصلاحی ممکن شده و اعتراضات سامان یافته و به شکل مدنی جلوه می‌نماید.
اقتصادسیاسی جایگزین اقتصاد اسلامی شده:
تجمل‌گرایی ومدپرستی غربی و طاغوتی فضای عمومی جامعه را فراگرفته رابطه و پارتی بازی از یک سو و رانت و امتیازات قشری از سوی دیگر دستگاه‌های اجرایی و نظارتی را ناکارآمد ساخته و به دروغ،خیانت، دزدی و اختلاس در بیت‌المال رونق بخشیده و چاپلوسی و تملق بازی در لایه‌های از روابط اجتماعی رسوخ نموده.مع الاسف بخشی از جامعه لیبرالیزه شده و سبک زندگی اقشاری از هموطنان در دارندگی و برازندگی غوطه‌ورگردیده است. متعاقب آن مظاهر فرهنگی و ارزشی به حاشیه رفته شاید پرداخت یارانه‌های نقدی بی‌حساب بصورت رسمی بخشی از این سوداگری‌های مادی‌گرایی نیز باشد، دیگر بحث تکلیف شرعی وجهاد و ایثار، قسط وعدالت کمتر مطرح می‌شود چون بازار وگوش شنوا کمتری برای آنهایافت می‌شود اقتصاد اسلامی هنوز تئوریزه نشده و اثر مطالعاتی بسیارکمی در این باره تـألیف شده باز بینی امتیازات و سهمیه‌های واگذاری پرداخت‌ های نقدی، رانت‌ها و تخصیص‌های انحصاری و معافیت‌های مالیاتی مختلف برای برخی نهادها به یک ضرورت تبدیل شده اینگونه اعمال و رفتارهای غیرمنطقی روحیه تلاش ونوآوری را نابود می‌نماید و اقتصاد سیاسی را جایگزین اقتصاد اسلامی می‌کندو از اهداف انقلاب اسلامی ما را دور می‌سازد.
تبدیل حربه تحریم
به فرصت رونق تولید
نام‌گذاری سال جاری از سوی رهبر فرزانه انقلاب به رونق تولید نشان از شناخت درست و رژف ایشان از امور کشور دارد ولی این فصل‌الخطاب در بخش‌های از نظام اجرایی به حاشیه رفت و بی‌توجهی به آن چیزی جز تنگ‌تر شدن حلقه تحریم در پی نداشت، بدون شک در اقتصاد نگاه به درون به عنوان یک اصل و اکنون به ناچار تنها گریز از کمند دشمنان است، هرچند بی‌مهری به توانایی‌های داخل از عدم اجرای اصل 44 قانون اساسی گرفته تا حذف وابستگی به نفت مسبوق به سابقه ولی اکنون عدو شده سبب خیر اگر خدا خواهد. چنان که سیاست‌های فشار حداکثری ایالات متحده با حربه تهدید و تحریم را با رونق تولیدمی توان به فرصت مبدل ساخت. خودباوری و اتکا به سرمایه‌های داخلی در شرایط حساس وسرنوشت ساز کنونی گریزگاهی است که اعتماد عمومی را بیشتر و رونق تولید را افزایش می‌دهد. با حمایت از تولید کننده داخل توسعه پایدار وتحکیم آرمان‌های انقلاب آسان‌تر میسر می‌شود.
هنر شبکه ملی اطلاعات
در مهار آشوب
انتخاب تنها وزیر جوان درمیان هیات سالمندان کابینه بالاخره جواب داد و ضریب امنیت ارتباطات را ارتقا بخشید. پس تغییر در مدیران اجرایی کشور با به کارگیری نسل جوان ضمن ایجاد امید در بهبود شرایط وشکوفای انقلاب ونظام می‌تواند به عنوان یک ضرورت و امری حیاتی برای بقا جمهوری اسلامی تلقی شود. از سوی دیگر برخوردهای اصولی و نرم از نوع وزیر ارتباطات می‌توان را درمطالبات و خشونت‌های احتمالی لحاظ نمود، چنانکه در فاصله 48 ساعت از آغاز قائله‌گرانی بنزین با قطع شبکه اینترنت اشخاص و تداوم ارتباطات نهادها و دستگاه‌های خدمات عمومی به وسیله شبکه ملی اطلاعات هنر و نوآوری منحصر به فردی بود که جمله دوستان و دشمنان انقلاب را مبهوت و متحیر خود نمود. این توانمندی آب سردی بود برآتش گرانی بنزین که به سرعت آن را خاموش ساخت و امکان بررسی و پیگیری بعدی را ممکن نمود. علاوه برآن این توانمندی گویای خلاقیت و مدیریت نسل چهارم و جوان کشور است.امروز اهمیت و نقش گسترش وسایل ارتباط جمعی بومی و مستقل بیش ازپیش آشکار گشت، مولفه‌های تازه‌ای برای ایجاد امنیت وآرامش جامعه به کار آمد، هر چند عده‌ای از این اقدام به حرکتی خلاف حقوق مدنی و بی‌احترامی به مردم تعبیر کردند 18000میلیارد خسارت برای کشور از قطعی اینترنت برآورد نمودند. اما هیچ گاه این ماشین حساب بی‌منطق به خسارت و زیان‌های چندین سال ترویج فساد و ناامنی و سرقت اطلاعات مردم به وسیله سرورهای شبکه وکانال‌های خارجی اشاره نکرده وبا سکوت مرگبار از آن گذشتند. ولی نمی‌دانند در شرایط بحران همه حجت‌های حقوقی و شرعی از گردن همه ساقط است. واقعیت این است که دیگرساز و برگ‌های نظامی حجیم و پیچیده برای برقراری ثبات وآرامش کارایی خود را از دست داده و علم و فناوری جای آن نشسته است، باید حربه‌های دشمن را شناخت و به طرق دیگر آن را گشود مثل همین مهندسی معکوس که در عرصه ارتباطات کشور هرچند دیرهنگام به کار رفت، امروز امنیت و اقتدار را در ضریب توسعه و رفاه عمومی و بیمه و بهداشت همگانی و امثال آن کارشناسان جستجو می‌کنند.
* مدرس دانشگاه

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس