پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

آیا دولت سیزدهم توجه‌ بیشتری به شهر‌های حامی خود خواهد داشت؟

شانس همدانی‌ها برای حضور در رأس قدرت

نویسنده : محمد ترابی

«کشور برای اینکه از جا بلند شود حداقل 10سالی باید دعواها را کنار بگذارد؛ به همین دلیل به نظر من مردم با هوشمندی این را انتخاب کردند. به این دلیل که مردم معمولاً مجلس و دولت را به نوعی انتخاب می‌کردند که این تمرکز اتفاق نیفتد؛ پس از طی این دوره نهادهای دموکراتیک که حضور دارند و فعالیت می‌کنند یا جریانات سیاسی خود را احیا می‌کنند باز می‌توانند به قدرت برگردند».
این جملات، اظهارات چند روز پیش امیرحسین قاضی‌زاده هاشمی یکی از کاندیداهای انتخابات ریاست‌جمهوری اخیر کشورمان است. این اظهارات در رابطه با برخی از شبهات و انتقاد‌های برخی‌ از کارشناسان، فعالان سیاسی و مقامات‌ کشورمان به تک‌حزبی شدن و از دور خارج شدن یکی از جریان‌های اصلی کشورمان از عرصه قدرت، بیان شده است.
در 2 انتخابات اخیر یعنی اسفندماه 1398 و خردادماه 1400 انتقاد‌هایی مبنی بر ردصلاحیت‌های دامنه‌دار از چهره‌های اصلی جریان اصلاحات در کشورمان شکل گرفته است. یکی از اصلی‌ترین انتقاد‌ها از این نوع عملکرد تأثیر آن بر میزان مشارکت در انتخابات بود. در انتخابات‌های مجلس شورای اسلامی و ریاست‌جمهوری در طول تاریخ انقلاب اسلامی سابقه مشارکت زیر 50درصد وجود نداشت، با این حال با مشارکتی زیر 50درصد سرنوشت مجلس یازدهم و دولت سیزدهم مشخص شد.
تحلیل‌ها درباره ادعای تک‌حزبی شدن کشور
در راستای تک‌حزبی شدن و یا تصاحب قدرت توسط یک جریان فکری در کشورمان، فارغ از مسأله کاهش میزان مشارکت مردمی در انتخابات نظرات مختلفی وجود دارد.
از دیدگاه مبانی علم سیاست تک‌حزبی بودن بخصوص در نظام‌های مردم‌سالار مورد تأیید نبوده و در متون اکثریت فلاسفه سیاسی تک‌حزبی بودن یکی از ویژگی‌های نظام‌های کمونیست به حساب می‌آید.
فارغ از این مبانی، برخی از تحلیلگران با یادآوری اینکه یکی از پایه‌های تزلزل حکومت پهلوی دوم انطباق احزاب و تشکیل یک حزب با نام رستاخیر بود، بر این ادعا هستند که حذف جریان اصلاحات و تک‌حزبی شدن کشور پایه‌های مردمی کشور‌ را ضعیف خواهد کرد.(البته گفتنی است که حزب اصلاحات در کشورمان از مواضع قدرت دور شده، اما در زمان پهلوی دوم حزب دیگری به غیر از حزب رستاخیز وجود نداشت.)
از سوی دیگر برخی دیگر از فعالان و تحلیلگران پیشرفت اقتصادی و سیاسی چین را مدیون تک‌حزبی بودن این کشور دانسته و این مسأله را به نفع کشورمان می‌دانند.
برخی دیگر این مسأله را راهکاری در مقابل 2قطبی شدن کشور و افزایش سطح اختلافات و نزاع‌های سیاسی-حزبی دانسته و قدرت گرفتن یک حزب در کشور را پایان این نزاع‌ها می‌دانند.
البته در این میان نسبت به جریان مسلط شده بر قدرت، برخی بر این ادعا هستند که این جریان پیش آمده برای کشور فراجناحی بوده و ربطی به اصلاحات و اصولگرایان ندارد، در حالی‌که برخی دیگر این جریان را طیفی نوظهور از جریان اصولگرا دانسته که مواضع آنها حتی با اصولگرایان معتدل نیز در تضاد است.
راه حل اصلی، اصلاح ساختار احزاب بود نه حذف یک جریان
با توجه به انتقاد‌ها و حمایت‌های جناح‌ها و کارشناسان از شرایط پیش‌ آمده، باید گفت که حذف اصلاحات به مباحثه پدیده تک‌حزبی در کشورمان نیست. با وجود اینکه مسئولین و مدیران کشورمان میان 2جریان اصلاحات و اصولگرا تقسیم می‌شوند، با این حال می‌توان گفت که این 2جریان بیش از حفظ منافع حزبی-سیاسی تاکنون تفاوتی را برای مردم در کشورمان ایجاد نکرده‌اند.
اصلی‌ترین دلیل این مسأله این است که در 40سال گذشته احزاب مرتبط با این 2جریان اصلی در کشورمان همواره پس از به قدرت رسیدن یک چهره سیاسی تشکیل شده و تاکنون بخصوص در بحث ریاست‌جمهوری، هیچ یک از افراد از دل احزاب نبوده‌اند. این مسأله به این دلیل است که در کل حزب به معنای واقعی در کشورمان وجود ندارد. یکی از اصلی‌ترین مبانی احزاب در کشور‌های دموکراسی و مردم‌سالار، مبانی اقتصادی احزاب است. این در حالی است که احزاب در کشورمان بیشتر سیاسی بوده تا اقتصادی، به طورمثال همین جریان اصلاحات تا دوران مرحوم هاشمی‌رفسنجانی به اقتصاد دولتی بسته اعتقاد داشت که در سال‌های گذشته نگاه آنها تکنوکرات یا به نقل از حزب رقیب لیبرال شده است.
البته همین مسأله نیز برای جریان اصولگرا نیز پیش‌بینی می‌شود. بر این باوریم که در دولت سیزدهم در صورت بازگشت آمریکا به برجام و رفع تحریم‌ها دولت اصولگرای رئیسی بیش از دولت‌های اصولگرای گذشته به تفکرات اقتصادی جریان اصلاحات نزدیک شود.
با این حال به نظر می‌رسد که اصلاح ساختاری احزاب و ایجاد نظام سیستماتیک برای بدنه این احزاب راه‌‌حلی بنیادینی بود که در طولانی‌مدت بدنه سیاسی کشور را تأمین می‌کرد. با وجود اینکه به احتمال زیاد در سال‌های آینده در بدنه قدرت شاهد نزاع‌های سیاسی نخواهیم بود، با این حال کنار رفتن جریان اصلاحات مطمئناً مشکلاتی را برای بدنه سیاسی کشور ایجاد می‌کند.
همانطور که گفته شد کنار رفتن جریان اصلاحات از بدنه قدرت، بیش از آنکه تفکرات تک‌حزبی(تفکرات بر پایه‌های اقتصاد و سیاست) در کشورمان را حاکم کند، منافع و قدرت سیاسی را در اختیار جریان اصولگرا قرار داده است.
این مسأله امری طبیعی است که هنگامی که یک جریان قدرت را در اختیار می‌گیرد، افراد نزدیک به خود را در مناصب مختلف قرار می‌دهد.
با توجه به نمودار می‌توان گفت که همدان یک استان اصولگرا به حساب می‌آید. این مسأله نیز موجب شده که مقامات و مسئولان اصولگرا در استان بیش از اصلاح‌طلبان فضای رشد پیدا کنند. شاهد این مسأله هستیم که اکثریت مقامات و مسئولان ارشد همدانی کشوری، نزدیک به جریان اصولگرایان هستند.
پس از انتخابات اسفندماه 1398 و تصاحب قاطعانه مجلس یازدهم به دست اصولگرایان، نمایندگان استان همدان نسبت به ادوار گذشته مجلس در کمیسیون‌های مهمتری قرار گرفته‌اند. این درحالی است که در کمیسیون‌های مخلتف یک رئیس، 3سخنگو و چند دبیر هیأت‌رئیسه‌ سهم نمایندگان استان است که این مسأله در مقایسه با ادوار گذشته نیز کم‌سابقه است.(طبق گزارش روزنامه همدان‌پیام شماره 3785 ص سیاست، دور نخست مجلس استان همدان با 3رئیس کمیسیون بهترین سهم را از مجلس شورای اسلامی داشته است.)
حضور مقامات و مسئولان همدان در جایگاه‌های بالاتر در بدنه قدرت همواره نوید توجه بیشتر و تسهیل حل مشکلات استان را داده است. همانطور که در یک سال و نیم اخیر با حضور چندین نماینده استان در کمیسیون برنامه‌وبودجه مجلس و همچنین ریاست این کمیسیون به دست حمیدرضا حاجی‌بابایی، نوید گرفتن سهم بیشتر از بودجه ملی به گوش رسیده ‌است.
در حال‌حاضر نیز گمانه‌زنی‌هایی از حضور برخی از مقام‌های همدانی در دولت سیزدهم نیز به گوش می‌رسد.
با این حال و فارغ از این مسائل تجربه سیاسی نشان داده که کاندیداها در زمان پیروزی بیش از دیگران هوای حامیان خود را خواهند داشت. حال می‌توان گفت که استان همدان در طرف پیروز انتخابات ایستاده و توقع می‌رود که از مزایای حمایت خود از طرف پیروز بهره‌مند شود.
■ در انتخابات ریاست‌جمهوری 92 میزان آرای مردم همدان به 4 کاندیدای منتسب به اصولگرایان(محمدباقر قالیباف، سید جلیلی، علی‌اکبر ولایتی، محسن رضایی) 04/48درصد بوده و آرای مردمی کل کشور به این 4 کاندیدای اصولگرا 66/44 درصد است.

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس