پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

ستارخان نماد مردان بی ادعا

نویسنده : میثم میرزائی

ستارخان ملقب به سردار ملی زاده ۲۸ مهر ۱۲۴۵ در سردارکندی آذربایجان است، سردار بزرگ ضداستبداد و مشروطه خواه و از اعضای حزب اجتماعیون اعتدالیون (حزب میانه رو دوران مشروطه) بود.

مرد بزرگی که با مقاومت بی نظیر استبداد صغیر را در هم شکست و مشروطه را دوباره پس از یک دوره ی خودرایی و خودکامگی محمدعلی شاه قاجار زنده کرد و او را از حکومتی که حق طبیعی خود میدانست بازداشت.

امروز سالروز درگذشت اوست که در یادهای ما اندکی به فراموشی سپرده شده است. در مورد ستارخان مانند بقیه شخصیت های تاریخی روایت ها و قضاوت‌های مختلفی شده است.برخی او را یک وطن پرست تمام عیار و برخی او را یک دیندار واقعی و متعهد دانسته اند.

برخی او را فاقد فهم درست از شرایط مشروطه و برخی او را محکم و پایدار در مشروطه خواهی شمرده اند. و قطعا بسیارند آنانکه در دل خود او را که در نپذیرفتن پیشنهادهای وسوسه انگیز قوای سرکوبگر مشروطه و سپس پیشنهادات حاکمین بر مشروطه شماتت می کنند. و این بهترین ملاک برای فهم عمیق او است چرا که بسیاری از کنشگران سیاسی تنها به قدرت می اندیشند و آرمان ها برایشان جز ابزار پشیزی نمی ارزد. بزرگترین ویژگی ستارخان آن است که در مقابل تکلیف خود خواسته به عهدی که با خود بسته وفادار می ماند.

ستارخان انسان شریف و بی باکی که در سخت ترین روزهایی که بر کشور ما می رفت به تکلیفی که برای خود مقرر ساخته بود عمل کرد بی بیم از آینده و نگرانی از آنچه پیش خواهد آمد و ستمی که طبق سنت تاریخی بر او خواهد رفت.

مردی از تبار راد مردانی که بی محاسبه، بی دریغ و بی‌چشمداشت، آنچه را داوطلبانه بر خود واجب کرده بود پی‌گیری نمود و تا حصول نتیجه از پای ننشست.

او از همان نسلی که در زمان ما به نام مردان بی ادعا شناخته شده است. ویژگی دیگر او قهر با ناامیدی است تا آنجا که به خودش مربوط بود نا امید نمی ماند می ایستد و حرکت خود را از خانه و سپس کوچه و محله خود پی می گیرد.

هنگامی که به پیروزی می رسد نیز از آنچه برایش پاداش در نظر گرفنه شده در می گذرد و با کوهی از اندوه که نا امیدی از شرایط آینده ایران است عرصه جولان مجاهدان و سرداران روز شنبه (فرصت طلبان هزینه نداده و دایم مترصد) را رها می کند.

و بی انصافی است اگر در یادآوری حماسه بزرگ او از آذربایجان و تبریز و همه یاران وفادارش و باقرخان این یار همراه و همدلش یادی نشود. پدیده ای که کمتر در تاریخ اجتماعی خود با آن برخورد می کنیم. بعدازظهر شانزدهم امرداد ۱۲۸۹ هجری خورشیدی قوای دولت مشروطه، که جمعاً سه هزار نفر می‌شدند به فرماندهی یپرم‌خان، یار قدیمی ستارخان در تبریز به ستارخان حمله کردند و سردار ملی هنگام فرار تیری به پایش اصابت کرد و مجروح شد و قادر به حرکت نبود. بعد از این وقایع، ستارخان در تهران خانه‌نشین شد؛ و نزدیک به چهار سال زندگی کرد و عاقبت در تاریخ ۲۵ آبان ۱۲۹۳ در تهران درگذشت.

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس