ملایر - سحر یوسفی: منطقه ویژه اقتصادی سامن، یکی از طرحهای مهم توسعهای شهرستان ملایر است که با وجود تصویب در مجلس هشتم شورای اسلامی، سالها به دلایل مختلف اجرایی نشد و به یکی از پروژههای بلاتکلیف استان تبدیل شد.
این موضوع بارها از سوی مسئولان مختلف مطرح شد، اما هر بار به دلیل مشکلات اجرایی، مدیریتی و نبود متولی مشخص، از مرحله وعده فراتر نرفت. اکنون با پیگیریهای اخیر استاندار و نمایندگان ملایر، این طرح بار دیگر به صدر برنامههای توسعهای بازگشته است و در حال احیا شدن است.
اهمیت اقتصادی منطقه ویژه اقتصادی
راهاندازی منطقه ویژه اقتصادی سامن میتواند نقطه عطفی در مسیر توسعه اقتصادی شهرستان ملایر باشد. تجربه نواحی ویژه اقتصادی در کشور نشان میدهد که این مناطق با کاهش تشریفات اداری، تسهیل فرآیندهای گمرکی و ایجاد مشوقهای سرمایهگذاری، نقش مؤثری در رونق تولید، صادرات و اشتغال ایفا میکنند.
در گام نخست، فعال شدن این ناحیه میتواند زیرساختهای صادراتی ملایر را تقویت کند. شهرستان ملایر که از قطبهای تولید کشمش، محصولات باغی و صنایع دستی به ویژه مبل منبت محسوب میشود، تاکنون از نبود پایانه تخصصی صادراتی رنج برده است. منطقه ویژه اقتصادی سامن میتواند این خلأ را جبران کرده و زمینه حضور منسجمتر تولیدکنندگان ملایری در بازارهای منطقهای و بینالمللی را فراهم کند.
استقرار صنایع تبدیلی نیز در کنار این منطقه میتواند مانع خامفروشی محصولات کشاورزی شود و با ایجاد ارزش افزوده، درآمد کشاورزان و تولیدکنندگان را افزایش دهد. این موضوع به ویژه در منطقهای مانند ملایر که مزیت نسبی آن در کشاورزی و باغداری است، اهمیت دوچندان دارد.
اشتغال و جلوگیری از مهاجرت
در حوزه اشتغال نیز، راهاندازی منطقه ویژه اقتصادی سامن میتواند بهصورت مستقیم و غیرمستقیم فرصتهای شغلی جدیدی ایجاد کند؛ از فعالیتهای گمرکی و لجستیکی گرفته تا صنایع بستهبندی، فرآوری، حملونقل و خدمات وابسته. این امر میتواند به کاهش نرخ بیکاری و جلوگیری از مهاجرت نیروی کار از شهرستان کمک کند.
توسعه صنعتی پاک و پایدار
نکته مهم دیگر، جهتدهی توسعه صنعتی ملایر به سمت صنایع پاک و کمآلاینده است. با توجه به ظرفیتهای گردشگری و کشاورزی شهرستان، تمرکز بر صنایع سازگار با محیط زیست در قالب منطقه ویژه اقتصادی، میتواند توسعهای متوازن و پایدار را رقم بزند و از بروز مشکلات زیستمحیطی در آینده جلوگیری کند.
احیای منطقه ویژه اقتصادی سامن
نماینده مردم ملایر در مجلس شورای اسلامی در این رابطه با اشاره به پیگیریهای انجامگرفته در ۵ بهمنماه از سوی استاندار همدان خبر داد: منطقه ویژه اقتصادی سامن که از زمان مجلس هشتم و با هدف تمرکز بر حوزه خشکبار مصوب شده بود، سالها به دلایل مختلف اجرایی نشد، اما اکنون با عزم جدی مدیریت استان، در مسیر احیا قرار گرفته است.
احمد آریایینژاد افزود: سال گذشته فردی از بخش خصوصی آمادگی خود را برای راهاندازی این منطقه اعلام کرده بود، اما این موضوع صرفاً در حد وعده شفاهی باقی ماند و اقدام عملی صورت نگرفت. با این حال، با پیگیریهای استاندار همدان و نمایندگان ملایر، مقرر شد شرکت «مسئولیت انبارهای عمومی ایران» به عنوان یک مجموعه مهم و توانمند، مسئولیت اجرای این پروژه را بر عهده بگیرد؛ اتفاقی که خبر بسیار خوشی برای استان و شهرستان محسوب میشود.
ظرفیتهای صادراتی و صنعتی
وی با تأکید بر نقش راهبردی این منطقه ویژه اقتصادی تصریح کرد: این منطقه دارای کارکرد گمرکی و امکان تبادل کالا برای واردات و صادرات است و به دلیل نبود مجاورت مستقیم با مرز، بروکراسی اداری و مقدمات پیچیده مرزی در آن کمتر بوده و امور تجاری با سهولت بیشتری انجام میشود.
آریایینژاد با بیان اینکه نگاه به این ناحیه نباید محدود به یک یا دو محصول باشد ، گفت: هرچند در ابتدا این ناحیه برای صادرات خشکبار تعریف شده بود، اما باید با نگاهی آیندهنگر، ظرفیتهایی مانند مبل منبت، کشمش و سایر فرآوردههای کشاورزی و تولیدی شهرستان را نیز برای صادرات در نظر گرفت. همچنین راهاندازی صنایع تبدیلی در ملایر از اهداف مهمی است که میتواند ارزش افزوده بالاتری برای منطقه ایجاد کند. وی گفت : با توجه به ظرفیتهای گردشگری و کشاورزی، بررسیها نشان میدهد که ملایر در این حوزهها نسبت به صنایع سنگین ظرفیتهای بهتری دارد این درحالی است که صنایع آلاینده میتوانند مشکلات زیستمحیطی ایجاد کنند، بنابراین اگر قرار است به سمت صنعت حرکت کنیم، باید صنایع پاک و کمآلاینده را مدنظر قرار دهیم تا توسعه پایدار محقق شود.
پآریایینژاد همچنین از شناسایی یک سرمایهگذار برای ایجاد کارخانه سرامیک در ملایر خبر داد و گفت: وجود معادن غنی خاکرس و سیلیس و نزدیکی ملایر به مرز عراق ، این شهرستان را به مکانی مناسب برای توسعه صنعت سرامیک تبدیل کرده است و این طرح میتواند نقش مؤثری در اشتغالزایی و صادرات داشته باشد.
وی در ادامه با تقدیر از رویکرد استاندار همدان خاطرنشان کرد: استاندار همدان با نگاهی کلان و آیندهمحور، برای نخستین بار موافقتنامههای بینام را در استان اجرایی کرده که نشاندهنده تفکر بزرگ در جذب سرمایهگذاری است. در این مسیر، باید تلاش شود بروکراسی اداری و موانع احتمالی از پیش پای سرمایهگذاران برداشته شود.
نماینده مردم ملایر در پایان گفت: جانمایی جدید منطقه ویژه اقتصادی سامن انجام شده و نخستین گام اجرایی این پروژه با موفقیت برداشته شده است. امیدواریم با تداوم این روند، در آینده نزدیک شاهد آغاز عملیات اجرایی یکی از مهمترین پروژههای توسعهای منطقه باشیم؛ پروژهای که میتواند نقش ویژهای در اقتصاد ملایر و استان همدان ایفا کند.
